Volledig scherm
© Shutterstock

Dit is waarom jij behoorlijk goed bent in je baan én beter autorijdt dan de rest

Neuropsycholoog Chantal van der Leest bekijkt onze gedragingen op de werkvloer: wie of wat bepaalt onze dagelijkse beslissingen? Vandaag: beter dan gemiddeld

Zeg eens eerlijk: vergeleken met anderen ben je behoorlijk goed in je baan, vind je ook niet? Waarschijnlijk rij je ook een stuk beter auto dan gemiddeld. En je hoort vast ook bij de aardigste mensen waar veel mensen mee op kunnen schieten.

Arrogant

Dit is niet arrogant, dit is wat het ‘beter dan gemiddeld’-effect met ons doet. Door deze denkfout vindt 93 procent van de Amerikanen zichzelf een betere chauffeur dan gemiddeld, denkt 90 procent van de docenten dat hij een betere docent is dan anderen en vindt 30 tot 40 procent van de software-ontwikkelaars dat hij bij de beste 5 procent van zijn vakgenoten hoort.

Dit ‘beter dan gemiddeld’-effect heeft ook voorbeelden die op zijn minst een beetje merkwaardig zijn. Zo beoordeelden zelfs automobilisten die in het ziekenhuis waren opgenomen na een auto-ongeluk zichzelf als bijna-experts in autorijden en vonden gewelddadige gedetineerden in Engelse gevangenissen zichzelf aardiger en moreler dan niet-gevangenen.

Quote

Zelfs automobi­lis­ten die in het ziekenhuis waren opgenomen na een au­to-ongeluk beoordeel­den zichzelf als bij­na-ex­perts in autorijden

De meesten van ons vinden zichzelf dus slimmer, grappiger, warmer en eerlijker dan anderen. Net zoals de kinderen die op dit moment zingen en springen voor Sinterklaas, omdat er ‘geen stoute kinderen’ bij zijn.

Lief

Het probleem is: wat betekent het eigenlijk om lief te zijn? Het ene kind zal zeggen dat hij lief is omdat hij goed kan voetballen, de ander wijst op zijn hamsterkooischoonmaakkwaliteiten, weer een ander geeft altijd kusjes aan zijn babyzusje. Zo doet elk kind wel eens iets liefs wat een ander kind niet doet, en is hij dus liever dan anderen.

Op diezelfde manier kijken wij als volwassenen naar ons werk. De ene persoon geeft zichzelf een klopje op de schouder omdat hij nooit te laat is, de ander prijst zichzelf omdat hij goed kan samenwerken, en weer een ander vindt zichzelf een uitblinker omdat hij altijd zijn deadlines haalt. Geen wonder dus dat we onszelf allemaal beter vinden in onze baan dan anderen. We bepalen zelf onze spelregels, dus winnen we allemaal de beker voor beste werknemer.

Quote

We bepalen zelf onze spelregels, dus winnen we allemaal de beker voor beste werknemer

Positief zelfbeeld

Is dit erg? Nee, meestal niet. Mensen die ‘last’ hebben van het ‘beter dan gemiddeld’-effect hebben een positief zelfbeeld, zijn vaak gelukkiger en durven uitdagingen aan te gaan. Al moet je natuurlijk niet overdrijven. Narcisten vinden zichzelf ook de beste, maar kunnen met hun onkunde mensen, bedrijven en naties ten gronde richten.

Meer weten over onze hersenen op het werk? Chantal van der Leest is ook auteur van het boek Ons feilbare denken op het werk: over denkfouten op de werkvloer (2018).

Volledig scherm
Chantal van der Leest © Joost Hoving

Heb je juist een collega die alles lijkt te kunnen? Zo schuif je je jaloezie opzij:

Lees de beste artikelen op het gebied van werk en carrière via onze wekelijkse nieuwsbrief