Deze Hoornse pizzakoerier kreeg vorig jaar veel lof. Hij stapte iets voor 20 uur van zijn fiets om stil te staan bij de dodenherdenking.
Volledig scherm
Deze Hoornse pizzakoerier kreeg vorig jaar veel lof. Hij stapte iets voor 20 uur van zijn fiets om stil te staan bij de dodenherdenking. © Stephen George

Zo gaat de politie om met dodenherdenking: ‘Een heterdaadje zet je niet on hold’

Nederland staat op 4 mei om klokslag 20.00 uur gezamenlijk twee minuten stil. Maar hoe gaat dat als je in de zorg werkt, bij de politie zit of als je een trein vol reizigers bestuurt? Leggen deze mensen hun werk neer, of zijn zij genoodzaakt door te gaan? ,,Een heterdaadaanhouding of hulp aan een gewonde zullen we niet twee minuten on hold zetten.”

De NS streeft er altijd naar om haar reizigers op tijd op de bestemming aan te laten komen, maar op 4 mei staan de treinen expres stil. ,,Wij stoppen al onze treinen, helemaal bewust’’, zegt Gerjan Vasse van de NS. ,,Het maakt uit of de trein al op een perron staat of nog onderweg is, de machinist zoekt een plek waar de trein veilig een paar minuten stil kan staan. Ze krijgen van de verkeersleiding een melding dat het bijna 20.00 uur is, zodat ze weten wanneer ze moeten stoppen.’’

Dit betekent natuurlijk dat reizigers minimaal twee minuten later op hun bestemming aankomen. Vasse: ,,Dat wordt uiteraard van tevoren gecommuniceerd. Het staat op alle stations op de borden en er is een bericht verspreid via sociale media. Vertraging lopen reizigers eigenlijk niet op, want het moment stilte is al meegenomen in de dienstregeling.’’ De NS vindt het belangrijk om deel te nemen aan de herdenking. ,,Als blijk van betrokkenheid en respect dragen veel machinisten en conducteurs op 4 en 5 mei een fakkelspeldje op hun uniform; het officiële symbool van herdenken en vieren.’’

Quote

Vliegtui­gen die voor 20.00 uur nog niet geland zijn, stellen hun eindnade­ring uit tot na 20.03 uur

Woordvoerder Schiphol

Coördinatie

Ook op luchthaven Schiphol gaan om 20.00 uur de motoren uit en liggen de bagagebanden stil. Een onderneming als Schiphol volledig stil krijgen, vergt aardig wat coördinatie. Tussen 19.50 en 20.03 uur mag er geen vliegtuig de motoren starten en tussen 20.00 en 20.03 uur mag er van de luchtverkeersleiding niet geland of getaxied worden. ,,Vliegtuigen die voor 20.00 uur nog niet geland zijn, stellen hun eindnadering uit tot na 20.03 uur en blijven op een hoogte van ruim 2 kilometer of hoger in het luchtruim wachten’’, aldus een woordvoerder.

En niet alleen rondom de vliegtuigen wordt het stil: ook bij de check-in, security, paspoortcontroles en winkelgelegenheden gaat muziek uit, worden reizigers op de hoogte gebracht en gaan medewerkers naast hun werkplek staan. ,,Om 19.58 uur klinkt het trompetsignaal The last post door de luidsprekers. Net als in de rest van het land wordt na de twee minuten stilte het Wilhelmus gespeeld.’’ Tijdens het stiltemoment worden er geen systemen uitgezet en werknemers blijven bij hun plek, waardoor Schiphol om 20.02 uur weer op volle toeren kan draaien.

Quote

In bijna alle cafetaria’s, hotels en restau­rants wordt er twee minuten stilte in acht genomen door de gasten en horecapersoneel

Dirk Beljaarts, algemeen directeur Koninklijke Horeca Nederland

Heterdaadaanhouding

Dat veel mensen om 20.00 uur stil zijn, betekent niet dat ook de misdaad op pauze staat. De politie probeert daarom stil te staan om 20.00 uur, maar of dit in praktijk ook mogelijk is, is lastig te voorspellen. Hilde Bakker, politie Midden-Nederland: ,,Daar waar het werk het toelaat, respecteren we zoveel mogelijk de twee minuten stilte op 4 mei. Zo hebben collega's zelf de gelegenheid om te herdenken en verstoren we tegelijkertijd het moment voor anderen niet. Een aanhouding op heterdaad of hulp aan een gewonde zullen we niet twee minuten on hold zetten.’’

Niet alleen grote bedrijven doen mee aan de dodenherdenking. Ook horecagelegenheden proberen hun steentje bij te dragen. ,,Het is niet verplicht, maar veel cafés sluiten op 4 mei de tap van 19.45 tot 20.15 uur en stemmen de televisie af op NPO 1”, zegt Dirk Beljaarts, algemeen directeur van Koninklijke Horeca Nederland. ,,En in bijna alle cafetaria’s, hotels en restaurants wordt er twee minuten stilte in acht genomen door de gasten en horecapersoneel.”

Dat personeel krijgt ook veel te maken met toeristen, die soms niet op de hoogte zijn van het gebruik om twee minuten stil te zijn. Deze gasten proberen ze ook van zoveel mogelijk informatie te voorzien. ,,Zo zijn er brieven in het Engels, Duits en Frans gemaakt over de herdenking die horecaondernemers kunnen gebruiken om hun internationale gasten te informeren over deze dagen.’’

Niet volledig stil

Niet alle bedrijven leggen hun werkzaamheden volledig stil. McDonald’s blijft bijvoorbeeld open, maar past wel het een en ander aan. ,,Alle restaurants worden geïnformeerd dat het 4 mei is en hoe zij daarmee om kunnen gaan’’, aldus Eunice Koekkoek, woordvoerder van McDonald’s. ,,Zo kunnen de restaurants die die mogelijkheid hebben bijvoorbeeld de vlag halfstok hangen. In de restaurants zelf gaat de muziek om 20 uur uit. We roepen onze klanten niet op om stil te zijn: dat is aan henzelf. Wij faciliteren enkel de mogelijkheid om mee te doen aan de herdenking.’’

Ook PostNL wijzigt weinig aan de werkzaamheden. Dat komt echter vooral doordat de herdenking dit jaar op zaterdagavond valt, waardoor er sowieso geen postsorteerprocessen aan de gang zijn. ,,Het kan zijn dat er nog pakketten bezorgd worden op dat tijdstip, maar vaak zijn die voor 20 uur wel bezorgd. Bezorgers die wel nog rijden, krijgen van ons de boodschap dat ze om 20.00 uur stil kunnen staan’’, aldus een woordvoerder van het postbedrijf.