Experts hebben oplossing om economie te redden: Test wie immuun is voor virus

Hoopvol nieuws: België heeft binnenkort een test in handen die snel kan meten of iemand immuun is voor het coronavirus. Zo'n test wordt voorlopig nergens ingezet, maar zal cruciaal worden om het economisch en sociaal leven na de piek opnieuw op te starten. Volgens experts is het zelfs dé weg uit deze medische ramp. ,,Testen op immuniteit moet straks een absolute prioriteit worden."

België heeft nog geen ‘exit-strategie’ voor de corona-epidemie. Of beter: de regering heeft die niet. In academische kringen wordt volop nagedacht over hoe onze zuiderburen straks weer veilig over straat kunnen. En vooral: hoe ze kunnen vermijden dat de economische schok groter wordt dan de huidige gezondheidscrisis. 

Vier professoren van de Universiteit van Brussel (twee economen, één microbioloog en één immunoloog) lanceren een oproep: bepaal zo snel mogelijk wie virusvrij én immuun is voor het coronavirus om de economie te redden.

Vertrouwen

In een gezamenlijke paper stellen Mathias Dewatripont, Michel Goldman, Eric Muraille en Jean-Philippe Platteau dat de prioriteit van de Belgische overheid zich na de piek van het virus naar daar moet verplaatsen.

,,De eerste maatregelen om de economie te beschermen waren relatief eenvoudig, denk maar aan tijdelijke werkloosheid toestaan en bedrijven of burgers uitstel geven voor het afbetalen van hun leningen. De tweede fase wordt een veel grotere uitdaging: hoe herstarten we de economie?" 

De professoren pleiten voor een uitgebreid testprogramma. Niet alleen om na te gaan wie het virus heeft, maar ook om te weten wie het ondertussen gehad heeft en dus immuun is. Dat laatste doet België momenteel niet.

Quote

Als we het economisch leven straks weer willen herstellen, moeten we bij mensen de angst wegnemen om besmet te geraken bij het uitoefenen van hun job.

,,Als we het economisch leven straks weer willen herstellen, moeten we bij mensen de angst wegnemen om besmet te geraken bij het uitoefenen van hun job", vinden de profs. "We kunnen niet wachten tot het vaccin er is om dat vertrouwen te herstellen." En dus moet er volgens hen massaal ingezet worden op het testen van immuniteit. 

Het is algemeen bekend dat heel wat besmette mensen geen of weinig symptomen vertonen. Zij worden momenteel niet getest en kunnen onmogelijk weten of ze het coronavirus hadden, dan wel een klassieke verkoudheid. Die mensen zijn nochtans goud waard, want ze zijn - minstens tijdelijk - immuun voor het virus. 

,,Als je die individuen in de maatschappij kan identificeren, kan je hen zonder risico aan het werk laten gaan." Gezondheidseconoom Lieven Annemans van de UGent en VUB treedt zijn collega's van de ULB bij. ,,Het uitvoeren van dubbele testen wordt een cruciale stap om de strenge maatregelen te kunnen versoepelen. Je moet eerst en vooral blijven nagaan of mensen het virus hebben, maar als zo'n test negatief is, zou je ook moeten testen of die persoon al antilichamen heeft. Als dat positief is, is die persoon minstens voor een bepaalde periode 'veilig'. Zulke mensen kunnen dan opnieuw aan de slag."

Een ziekenhuismedewerker in het UZ Leuven.
Volledig scherm
Een ziekenhuismedewerker in het UZ Leuven. © UZ Leuven

5 à 10 euro

In de labo's van het UZ Leuven wordt momenteel volop gewerkt om in België een test beschikbaar te hebben die immuniteit voor het coronavirus kan detecteren. ,,We ontwikkelen zelf geen test, maar we evalueren de testen die fabrikanten nu volop aanbieden", zegt Katrien Lagrou, hoofd van het lab voor klinische microbiologie. 

Ze is hoopvol. ,,We hebben al een paar testen gehad die niet zo betrouwbaar bleken als de producent wou doen geloven, maar ik geloof dat we eerstdaags een test hebben die we kunnen valideren." Vanaf dat moment zou ook de overheid in actie kunnen schieten om zo snel mogelijk een deal te sluiten met de producent. Minister Philippe De Backer, die de taskforce rond testen leidt, volgt de situatie naar eigen zeggen op de voet.

Volgens Lagrou ligt de gemiddelde kostprijs voor een antilichaamtest voorlopig een stuk onder die van een virale test voor Covid-19. ,,Voor een test die het virus detecteert betaal je al snel 20 tot 30 euro, voor een test die immuniteit kan opsporen is dat maar 5 tot 10 euro." Ook de afname is eenvoudig. Het volstaat om enkele bloeddruppels te prikken en het resultaat is vervolgens snel af te lezen. ,,Sommige werken zoals een zwangerschapstest: je krijgt een lijntje te zien dat aangeeft of je antilichamen hebt voor Covid-19 of niet. Als dat zo is, ben je dus immuun." 

De snelheid van uitvoeren, gecombineerd met een relatief lage prijs, zou het logistiek mogelijk moeten maken om de testen binnenkort op grote schaal uit te rollen.

Dokters en verplegers stellen alles in het werk om de coronacrisis de baas te blijven in het Hasseltse Jessa Ziekenhuis.
Volledig scherm
Dokters en verplegers stellen alles in het werk om de coronacrisis de baas te blijven in het Hasseltse Jessa Ziekenhuis. © Benoit De Freine

Zorgberoepen eerst

Zowel Annemans als de proffen van de ULB vinden dat in een eerste fase gefocust moet worden op de mensen met essentiële beroepen. ,,Vooral de medische sector en het zorgpersoneel in rusthuizen zou je zo snel mogelijk dubbel moeten testen", vindt Annemans. ,,Maar ook mensen die in de logistiek en in de supermarkten werken, zouden in zo'n eerste fase in aanmerking komen. In die sectoren moeten we zo snel mogelijk zicht krijgen op wie niet besmet is, maar ook op wie immuun is. Dat maakt het eenvoudiger om het werk daar de komende weken te organiseren."

Los van die cruciale sectoren zal de overheid met hulp van universiteiten ook testprogramma's op poten moeten zetten bij de globale bevolking. Via representatieve steekproeven kan men te weten komen hoe het gesteld is met de zogenaamde groepsimmuniteit. ,,Zeker in het licht van het versoepelen van maatregelen is het zinvol om daar zicht op te krijgen", zegt Annemans. ,,Als je op een bepaald moment vaststelt dat een zeker deel van de bevolking immuun is, dan is het eenvoudiger om bepaalde maatregelen los te laten."

Tot slot zou er ook een wetenschappelijke studie opgezet kunnen worden waarbij dezelfde, beperkte groep mensen iedere drie maanden getest worden zodat België beter zicht krijgt op hoe lang een gemiddelde persoon immuun blijft voor Covid-19. 

Vandaag de dag zijn de berichten erover tegenstrijdig, en dat voedt de onzekerheid over nieuwe opflakkeringen van het virus en nieuwe lockdowns. ,,Een massale opschaling van de testen zal niet alleen helpen om de economie te herlanceren, het zal ook het risico beperken op een terugkeer van de epidemie", concluderen de profs van de ULB. Aan de regering-Wilmès om die boodschap ter harte te nemen.

Bekijk hier alle video's over het coronavirus:

Eén van de mogelijke testen om het coronavirus op te sporen.
Volledig scherm
Eén van de mogelijke testen om het coronavirus op te sporen. © Photo News
  1. Veel souvenirwinkels staan op omvallen: ‘Misschien wel de meest vergeten bedrijfstak’

    Veel souvenir­win­kels staan op omvallen: ‘Misschien wel de meest vergeten bedrijfs­tak’

    Buitenlandse toeristen zijn na 15 juni weer welkom in ons land. Dat is goed nieuws voor de honderden souvenirwinkels in Nederland. De souvenirbranche is voor bijna 100 procent afhankelijk van buitenlandse bezoekers en zag de omzet sinds half maart teruglopen tot nagenoeg nul. De verwachting is dat veel winkeltjes het niet zullen redden. ,,We moeten het vooral hebben van Aziaten en Zuid-Amerikanen. Die zien we voorlopig niet terug.’’