Volledig scherm
was © ROBIN UTRECHT

Woningmarkt dreigt volledig te ontsporen

Alle seinen staan op rood voor de woningmarkt. Het gemiddelde huis in Nederland was nog nooit zo duur als nu: 292.000 euro. Dat is een stijging van dik 10 procent ten opzichte van vorig jaar. Ondertussen is het aantal te koop staande woningen gedaald naar een dieptepunt. ,,Dit gaat echt de verkeerde kant op'', waarschuwen de makelaars.

Het is Code Rood voor de woningmarkt, zegt de NVM-voorzitter Ger Jaarsma bij de presentatie van de cijfers van Nederlandse Vereniging van Makelaars over het derde kwartaal van dit jaar.

De nieuwste cijfers laten een zorgelijk beeld zien. Het afgelopen kwartaal werden slechts 36.000 woningen verkocht, 4.700 minder dan een jaar geleden. Al vijf kwartaal op rij worden minder woningen verkocht ten opzichte van een jaar eerder. 

Het woningaanbod is in een jaar tijd met ruim 30 procent gedaald. Dat tekort aan beschikbare woningen stuwt de huizenprijs tot recordhoogte. De gemiddelde prijs ligt nu op 292.000 euro. Dat is liefst 10,3 procent hoger dan een jaar eerder. De prijs van een nieuwbouwwoning is in een jaar tijd zelfs met ruim 16 procent gestegen tot gemiddeld 355.000 euro. Niet zo verwonderlijk: de prijzengekte leidt ertoe dat steeds meer mensen langs de kant komen te staan. 

Tekst loopt door onder de foto

Volledig scherm
Ger Jaarsma: 'Alle seinen staan op rood'. © Marnix Schmidt

Niets betaalbaars

Starters zijn overduidelijk de groep met de slechtste kaarten op deze krappe huizenmarkt. ,,Het is al zover dat kinderen tot na hun 30ste bij hun ouders moeten blijven wonen, omdat er niets betaalbaars voor hen valt te kopen of te huren", vertelt de NVM-baas. 

Buiten de starters komen ook andere groepen steeds lastiger aan een woning, zoals de middeninkomens. ,,Er zijn mensen die afhaken, omdat ze niet verder opgejaagd willen worden in deze prijzengekte, maar er zijn ook mensen die om uiteenlopende redenen per se een woning willen en bereid zijn daarvoor ver te gaan.''

Meedoen

Quote

Als de problemen niet snel en grondig worden aangepakt, raakt de markt steeds verder in de vicieuze cirkel van dalend woningaan­bod en blijvende prijsstij­gin­gen

Wie wel wil meedoen, moet er in elk geval snel bij zijn. ,Sinds 2000 is de verkooptijd niet zo kort geweest'', aldus de NVM-voorzitter. Gemiddeld is een huis binnen 40 dagen verkocht, dat is 15 dagen minder dan een jaar geleden.  

Vooral in de steden, en zeker in de Randstad, is de behoefte aan koopwoningen extreem groot en wordt er fors overboden. Ook op andere plekken beginnen zich oververhitte taferelen te voltrekken, constateren de makelaars.

,,Als de problemen niet snel en grondig worden aangepakt, raakt de markt steeds verder in de vicieuze cirkel van dalend woningaanbod en blijvende prijsstijgingen. Dit gaat echt de verkeerde kant op, met alle gevolgen van dien.''

Nationaal woningbouwplan

Om te voorkomen dat de woningmarkt helemaal ontspoort, pleit de NVM voor een structurele aanpak waarbij de rijksoverheid de regie neemt: een nationaal woningbouwplan. ,,Bij bestuurders en politici moet nu echt het besef ontstaan dat er meer nodig is om te voorkomen dat de woningmarkt straks helemaal vastloopt.'' 

Onlangs sprak voorzitter Nico Rietdijk van de branchevereniging van bouwers en ontwikkelaars NVB ook al over code rood op de woningmarkt. De bouw van nieuwe woningen stagneert en ondertussen stijgen de prijzen explosief. ,,Als we niet oppassen, dan zitten we over een paar jaar in een nieuwe crisis'', waarschuwde hij. 

Tekst loopt door onder de illustratie

Volledig scherm
Aantal verkochte bestaande woningen © NVM

Begin deze week waarschuwde De Nederlandsche Bank eveneens dat het risico op ongelukken groeit. Inmiddels wordt een op de vijf huizen in de vier grote steden verkocht aan beleggers.

Volgens makelaars zijn het niet alleen beleggers maar ook expats en werkgevers die de woningmarkt almaar krapper maken door huizen op te kopen. ,,Zo worden vaak hele huizenblokken - nieuwbouw of anderszins - al uit de markt getrokken voor andere gegadigden er aan te pas komen", aldus de NVM-baas. 

Zelfs koning Willem-Alexander sprak halverwege de Troontrede op Prinsjesdag zijn zorgen uit. ,,Een groot probleem is de oververhitte woningmarkt.'' Er is grote behoefte aan woningen met een huur van 700 tot 1000 euro per maand, benadrukte de koning in zijn toespraak.