Volledig scherm
Negen leden telt De Kopper momenteel, onder wie (van links naar rechts) Harm Reitsma, Henk Hagers, Wim van de Schepop, Jille de Vries en Oby Vosseman. foto Cees Baars

Vaassen herbergt de enige boekbindclub

VAASSEN - Ze leidt een wat verborgen bestaan, de boekbindvereniging Vaassen-Epe De Kopper. De mannen doen hun werk dan ook het liefst in stilte.

Maar ondertussen houden ze wel een bijzonderheid in stand. Want wie op Google het woord 'boekbindvereniging' intikt, krijgt maar één treffer: die van De Kopper in Vaassen. Er lijkt weliswaar nog wel ergens een Boekbindvereniging Feminine te bestaan, maar dat spoor leidt (op internet althans) nergens naar. Vrouwen, in het verleden bonden ook zij wel tijdschriften in en repareerden ook zij boeken bij De Kopper. Maar op dit moment telt de vereniging uitsluitend mannen, negen in getal. Het ambacht vindt ook zijn oorsprong in pure mannengemeenschappen: de kloosters. Boekbinden is dan ook met recht monnikenwerk, je moet er veel geduld voor hebben.

Elke dinsdagochtend ontmoeten de negen elkaar in de kantine van handbalvereniging CVO, om zich daar verder te bekwamen in het historische ambacht. Voorzitter is Jille de Vries, die vertelt dat de vereniging is voortgekomen uit Stilema, het activiteitencentrum voor mensen die om de een of andere reden uit het arbeidsproces waren geraakt. Stilema (later Stimulans) organiseerde onder andere ambachtelijke cursussen, en één daarvan was boekbinden. "We hadden een heel leuke groep," blikt De Vries terug. "Maar omdat de gemeente de subsidiekraan dichtdraaide, werd Stimulans opgeheven. Wij wilden echter graag doorgaan. En dus werden we in februari 2004 een zelfstandige vereniging." Daarmee was de eerste (en enige) boekbindvereniging van Nederland een feit.

Penningmeester Wim van de Schepop is met zijn 54 jaar de jongste van het stel. Hij is van beroep onderhoudsmonteur maar na twee hartinfarcten in de WAO beland. Hem biedt de vereniging nu 'een leuke tijdsbesteding'. "Achter de geraniums word je niet beter. Bovendien is het contact met de mensen hier heel plezierig. We vormen een vrij hechte club."

De mannen binden vooral tijdschriften in, zowel van henzelf als voor anderen. Het gaat dan soms om verenigings- en kerkblaadjes, maar vaker om vak- en hobbytijdschriften die voor de eigenaar een bepaalde waarde hebben. "Je komt soms heel leuke dingen tegen," zegt Harm Reitsma, die inmiddels her en der cursussen (meestal in kloosters) heeft gevolgd om zich te bekwamen in verschillende bindwijzen en technieken. "Zoals laatst een stapel tijdschriften uit de oorlog. Die ga je dan gewoon lezen. Je komt echt van alles tegen."

Daarnaast verrichten ze ook veel restauratie- en reparatiewerk, met name voor de bibliotheken. Omdat de mannen een vereniging zijn, mogen ze geen arbeidsloon in rekening brengen maar uitsluitend de eigen kosten. Ze betalen contributie, van waaruit om de zoveel tijd de voorraden linnen, lijm en wat dies meer zij worden aangevuld. En ze sparen, nu voor een elektrische snijmachine, om het ooit van de sloop geredde handbediende apparaat te vervangen. Ze hopen die tweedehands op de kop te kunnen tikken.

Hoewel boekbinden per definitie een individualistisch handwerk is, ervaren de mannen toch de meerwaarde van het beoefenen van het ambacht in verenigingsverband. "We leren ook van elkaar," zegt De Vries. "Want wat de een niet weet, weet de ander vaak wel." En natuurlijk bekritiseren ze elkaars werk, want ook al is het dan hun hobby, wat wordt afgeleverd moet wel professioneel zijn. Ze leiden ook met plezier nieuwe leden op, en bieden die hulp waar nodig. Of organiseren een cursus, zoals binnenkort een cursus marmeren (van papier), een ambacht dat nauw aan de boekbinderij is gelieerd.

Nieuwe leden zijn beslist welkom. De Kopper is te bereiken via de telefoonnummers 0578 570543 (Vaassen) en 0578 616607 (Epe).

De Stentor gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement

Veluwe