Volledig scherm
Illustratief beeld van patronen met lachgas, ballonnen en slagroomspuiten bij een groothandel. Het gebruik van lachgas neemt toe in populariteit, vooral onder jongeren. © ANP

Groeiende zorg kabinet over gebruik lachgas, extra onderzoek naar risico's

De verkoop van lachgaspatronen aan minderjarigen wordt mogelijk toch aan banden gelegd. Het kabinet vond het tot nu toe niet nodig om in te grijpen, maar recente excessen en de almaar stijgende populariteit van lachgas als partydrug onder jongeren, baren staatssecretaris Paul Blokhuis (Volksgezondheid) zorgen. ‘Kennelijk is het nog steeds op veel plaatsen te koop.’

Tijdens Koningsdag zijn in Amsterdam enkele tientallen mensen onwel geworden na het inhaleren van lachgas. Ze moesten door ambulancepersoneel worden geholpen. De lachgaspatronen, die eigenlijk zijn bedoeld voor slagroomspuiten, waren op veel plekken in de stad verkrijgbaar aangezien de gemeente de verkoop nergens had verboden. 

In andere gemeenten, zoals Alkmaar en Hoorn, was wel een verkoopverbod ingesteld. Volgens de Alkmaarse burgemeester Piet Bruinooge zorgt lachgasgebruik voor steeds meer overlast. Mensen gaan gekke dingen doen, vallen om of hallucineren. Alkmaar verbiedt vanaf nu de verkoop van lachgas tijdens alle evenementen.

Tekst loopt door onder de foto

Volledig scherm
Amsterdam na de viering van Koningsdag 2019. In de hoofdstad werden veel ballonnen met lachgas verkocht. © ANP

Gebruikers die via een ballon lachgas inhaleren, kunnen last krijgen van hoofdpijn, duizeligheid en tintelingen. Ook verwardheid, misselijkheid en de hunkering opnieuw te gebruiken zijn symptomen die voorkomen. De negatieve gezondheidseffecten op lange termijn zijn concentratieproblemen, vermoeidheid en duizelingen. 

Extreem gebruik kan zelfs ernstige schade aan het ruggenmerg opleveren, zo waarschuwde revalidatiearts Christof Smit eerder. ,,We zien een toename van mensen die neurologische schade, een dwarslaesie, hebben van lachgas. Zo hebben we het afgelopen half jaar drie mensen met een dwarslaesie gerevalideerd.’’ In een revalidatiecentrum behandelde Smit drie jonge mannen die zeiden veel lachgas te hebben gebruikt. Als gevolg van hun gebruik ontstond een tekort aan vitamine B12 en kregen ze verlammingsverschijnselen. Hun ruggenmerg bleek aangetast.

Indammen

Een woordvoerster van staatssecretaris Blokhuis laat weten dat het Koningsdag-incident in de hoofdstad de vraag opwerpt of de huidige maatregelen voldoende zijn om het gebruik van lachgas in te dammen. Eind 2017 wilde het kabinet de verkoop van lachpatronen al aan banden leggen, maar doordat de groothandel, horeca en winkeliers zelf maatregelen namen om het gebruik te beperken, zag de overheid er vanaf. 

,,Minister Bruins en staatssecretaris Blokhuis hebben vorig jaar verschillende gesprekken gevoerd met de verkopers van lachgas en waren tevreden over het resultaat. Zo is Bol.com gestopt met de verkoop van de lachgaspatronen en verkopen groothandels als Sligro en Makro per keer nog maar drie doosjes met vijftig patronen aan horecaklanten. Ook wordt geen reclame gemaakt en is de verkoop aan particulieren ingeperkt.’’ 

Op het ministerie van Volksgezondheid vragen ze zich 1,5 jaar later af of dit actiepakket vanuit de branche zelf nog wel voldoende is. ,,Lachgas blijft onverminderd populair, zeker onder jongeren. Kennelijk kunnen ze het nog steeds op veel plaatsen kopen en dit kan vervelende gevolgen hebben, zoals afgelopen zaterdag in Amsterdam. Het is voor staatssecretaris Blokhuis aanleiding nog eens goed op een rij te zetten wat de risico's van lachgas zijn en of er alsnog vanuit de overheid moet worden ingegrepen’’, aldus zijn woordvoerster. Ze verwijst daarbij naar een nieuw onderzoek van het Trimbos-instituut. 

Nieuw onderzoek

Dit kennisinstituut voor onder meer verslavingszorg gaat komende tijd met een groep experts opnieuw naar de schadelijkheid van lachgasgebruik kijken. ,,Uit eerder onderzoek blijkt dat de risico's voor de meeste gebruikers meevallen. Zeker als je het afzet tegen alcohol of andere drugs. Maar nu de groep met gebruikers flink is gegroeid, is het voor onze experts aanleiding extra onderzoek te doen. We verwachten de resultaten rond de zomer’’, aldus Trimbos-onderzoeker Ferry Goossens. 

Het Trimbos raadt het gebruik van lachgas sowieso af. ,,Zeker in combinatie met veel alcohol kunnen er problemen ontstaan. Door het verdovende effect van alcohol is er geen goede ademprikkel en hierdoor krijg je onvoldoende zuurstof binnen. Sommigen vallen om of krijgen last van hoofdpijn en tintelende vingers.’’  Een verbod op lachgas is overigens niet zomaar mogelijk aangezien de (slagroom)patronen ook voor andere doeleinden worden gebruikt. 

Tekst loopt door onder de foto

Volledig scherm
Het gebruik van lachgas neemt toe in populariteit. © ANP XTRA

Populaire partydrug

Het Trimbos-instituut onderzoekt om de twee jaar het gebruik van lachgas. Het laatste onderzoek dateert uit 2017. Hieruit blijkt dat van de jongeren 29 procent in 2017 weleens lachgas innam, tegenover 20 procent in 2015. Het middel wordt vaker gebruikt door jongens (32 procent) dan door meisjes (26 procent). Zestien- en zeventien-jarigen gebruiken evenveel lachgas, daarentegen neemt het gebruik bij studenten van achttien jaar oud juist toe. Deze ontwikkeling geldt zowel voor de jongens als de meisjes.

Waarom de patronen zo populair zijn? Volgens onderzoeker Goossens zijn de zilverkleurige ampullen nog steeds makkelijk verkrijgbaar, relatief goedkoop, minderjarigen zien het als een alternatief voor alcohol en ook de korte, maar hevige roes wordt door de gebruikers als prettig ervaren. 

Sinds 2016 valt lachgas onder de warenwet in plaats van de geneesmiddelenwet en is de verkoop ervan legaal. Hierna is het gebruik van het roesmiddel een rage onder jongeren geworden. Werd het gas eerder voornamelijk geconsumeerd in het uitgaansleven, de patronen worden steeds vaker gebruikt door jongeren op straat of op het schoolplein. 

Hoe is het om uit te gaan met lachgas? Bekijk het in deze video: 

  1. Zieke baby Pia heeft reddende prik van twee miljoen euro: ‘Niet zeker of aanslaat’

    Zieke baby Pia heeft reddende prik van twee miljoen euro: ‘Niet zeker of aanslaat’

    Het tien maanden oude meisje Pia uit het Belgische Wilrijk, dat lijdt aan een zeldzame erfelijke aandoening, heeft eindelijk het peperdure geneesmiddel Zolgensma gekregen. ,,Woensdag kreeg ze het infuus, er zijn geen bijwerkingen’’, zegt Pia’s moeder. Of het medicijn het leven van het meisje kan redden, moet nu blijken. Duizenden Belgen brachten met een sms-actie de bijna twee miljoen euro bij elkaar die nodig was om de kosten van het medicijn te dekken.