Volledig scherm
Hardenberg herdenkt in het Indiëplantsoen. © Gerard Vrakking

Indiëherdenking Hardenberg afgesloten met boekpresentatie

Aan de oever van de Vecht op steenworp afstand van theater de Voorveghter was het gisteravond even twee minuten stil. Want naast de Nationale Dodenherdenking op 4 mei staat Hardenberg ook al weer ruim twintig jaar stil bij de slachtoffers van oorlog en geweld in voormalig Nederlands-Indië. Op 15 augustus worden sinds 1998 jaarlijks kransen en bloemen gelegd bij twee monumenten in het Indiëplantsoen achter de Voorveghter. Gisteravond opnieuw, met tijdens het afsluitende kopje koffie in de theaterfoyer de presentatie van een boek over twintig jaar Indiëherdenkingen in Hardenberg.

Een 55 pagina's tellend boek op A4-formaat. ,,Mooi opgemaakt en gedrukt, het ziet er goed uit’’, concludeert Chris Somsen, secretaris van de Stichting Indië Monument Hardenberg. De inhoud is gevarieerd. Met verhalen over de geschiedenis van Nederlands-Indië. Zoals de Japanse bezetting van de archipel tijdens de Tweede Wereldoorlog, die eindigde met de Japanse capitulatie op 15 augustus 1945. Twee dagen later riepen de Indonesische opstandelingen de Republiek Indonesia uit. De Nederlandse regering wilde het koloniale gezag herstellen en zond circa 100.000 militairen naar ‘de Oost’. Maar na een felle strijd werd Indonesië in 1949 toch een onafhankelijke staat. Zo’n zesduizend Nederlandse militairen lieten hun leven, onder wie ook zes twintigers uit Hardenberg en omstreken. Voor hen werd in 1998 een monument geplaatst en het Indiëplantsoen ingericht. De toespraak die toenmalig burgemeester Herman Smit op 1 mei 1998 hield bij de openingsceremonie is ook te vinden in het rijk geïllustreerde boek. Evenals foto's en levensbeschrijvingen van de zes, die hun laatste rustplaats vonden op Indonesische erevelden. Voor elke gesneuvelde een eigen pagina. 

Jappenkampen

In het plantsoen staat nog een tweede monument, dat specifiek herinnert aan de slachtoffers van de Japanse bezetting in Nederlands-Indië en de 'Jappenkampen'. Ook daarvoor de nodige aandacht in het boek, dat gratis wordt verstrekt aan de circa negentig donateurs van de Hardenbergse stichting. Het boek is gedrukt in een oplage van 250 stuks, maar komt vooralsnog niet in de vrije verkoop, legt secretaris Somsen uit. ,,We willen het boek ook aanbieden aan nieuwe donateurs, die zijn van harte welkom.’’ Donateurs hoeven geen vastgesteld jaarlijks bedrag te betalen, maar een vrije gift. ,,Dat begint bij tien euro, maar anderen betalen ook wel 100 euro. Met dat geld kunnen we onze herdenkingen blijven financieren, maar ook onze jaarlijkse donateursdagen in het voorjaar.’’  

Volledig scherm
Bloemen en kransen die zijn gelegd tijdens de Indiëherdenking in Hardenberg in 2017. © Stichting Indië Monument Hardenberg

Zes twintigers

Vorig jaar werden voor het eerst foto's met een beknopte levensloop op het Indiëmonument geplaatst van de zes mannen uit Hardenberg en omgeving die van 1946 tot 1949 sneuvelden in 'de Oost’. In het gisteren gepresenteerde boek over twintig jaar Indiëherdenkingen is aan elk slachtoffer een eigen pagina gewijd. Gerrit Brand, geboren in Nieuw Weerdinge, was het eerste dodelijke slachtoffer uit deze regio. Hij sneuvelde op 3 september 1946 op 35-jarige leeftijd, toen hij tijdens een patrouille door scherpschutters in een hinderlaag werd getroffen. Jan Hendrik van den Berg uit Bruchterveld was op slag dood toen hij - op 22-jarige leeftijd - op 24 augustus 1947 bij een Indonesische beschieting in het hart werd geraakt. Egbert Harm Meijerink uit Bruchterveld werd ondanks zijn chronische astma toch opgeroepen voor militaire dienst. Hij had het door zijn astma heel moeilijk in het tropisch klimaat, en brak zijn been bij een ongeluk met een lorrie. Ondanks een tetanusspuit verslechterde zijn toestand en is hij op 16 december 1947 overleden, hij werd maar 21. Albert Stroeve uit Brucht sneuvelde - slechts 22 jaar jong - op 4 april 1949 door een ‘trekbom’ (bermbom) tijdens een patrouille. Zijn dorpsgenoot Jan Hendrik Herbers vond de dood op 21-jarige leeftijd toen op 15 juni 1949 tijdens een aanval op een Indonesisch kamp zijn wapen dienst weigerde. Henk Bosch uit Hardenberg raakte in augustus 1949 gewond bij een actie op Midden Java, waarna hij ook nog ernstig ziek werd en overleed op 18 augustus 1949, hij was ook nog maar 21 jaar jong. 

  1. Asbest eraf en zonnepanelen erop bij Gramsberger houtbedrijven
    PREMIUM
    video

    Asbest eraf en zonnepane­len erop bij Gramsber­ger houtbedrij­ven

    Maatschappelijk vond hij het niet langer verantwoord. En daarom besloot Harry Haverkotte uit Gramsbergen om dik twaalfduizend vierkante meter asbestplaten op zijn houtloodsen te vervangen door dakplaten die geen gezondheidsrisico’s met zich meebrengen. Deze week worden de laatste eternitplaten gelegd aan de Doorbraakweg. Daarna volgt, in twee fasen, de plaatsing van meer dan drieduizend zonnepanelen.
  2. Ommerschans wil betere informatie over plannen Veldzicht

    Ommer­schans wil betere informatie over plannen Veldzicht

    Niet alleen inwoners van Balkbrug, maar ook van Ommerschans zijn bezorgd over plannen voor het huisvesten van twintig ‘ongedocumenteerde vreemdelingen’ met psychiatrische problemen in een beschermde woonvoorziening, buiten de poorten van de kliniek Veldzicht. Dit in Balkbrug gevestigde ‘centrum voor transculturele psychiatrie’, dat onder meer psychiatrische hulp biedt aan mensen met een niet-westerse achtergrond, heeft meerdere locaties op het oog voor zo'n woonvorm, nabij Ommer grondgebied. De gemeente Ommen laat de informatievoorziening echter over aan Veldzicht, en aan buurgemeente Hardenberg waar Balkbrug onder valt.

Vechtdal