Volledig scherm
In maart werd de Drenthe Cup gehouden als voorproefje op het NK Ballonvaren in Gramsbergen. Acht wedstrijdballonnen gingen de lucht in, hier bij de molen van Ane. © Cor van Dalen

Kleefman brengt NK Ballonvaren naar Vechtdal

Met zijn ‘transfer’ van het Drentse recreatiepark het Kuierpad naar ’t Hooge Holt in de zomer van 2017 bezorgde Gerjan Kleefman het vakantiepark in Gramsbergen niet alleen een nieuwe horecamanager, maar het Vechtdal ook het Nederlands Kampioenschap Ballonvaren. De 57-jarige Kleefman is mede-organisator van het NK, dat in het hemelvaartweekeinde voor het eerst vanuit ’t Hooge Holt wordt gehouden.

,,Dat is zó mooi om te zien, al die ballonnen samen in de lucht, de serene rust met soms het geluid van de gasbranders, en het vakmanschap van de piloten waarmee ze een opdracht uitvoeren. Bij het Kuierpad in Wezuperbrug hebben we het NK vier keer gehouden, nu dus voor het eerst in Gramsbergen’’, vertelt Kleefman enthousiast. Ook nou werkt hij in de voorbereiding weer nauw samen met Bert Stuiver. De ervaren ballonvaarder uit Odoorn, voorzitter van de Dutch Balloon Competition Club, is zelf ook een van de ruim dertig deelnemers. Welke opdrachten straks uitgevoerd moeten worden weet de Nederlands kampioen van 2016 niet. ,,Dat is voor alle deelnemers altijd afwachten, de wedstrijdleiding maakt die ‘tasks’ pas kort van tevoren bij de briefing bekend’’, benadrukt de 54-jarige Drentse piloot.

Wedstrijdballonnen

Een wedstrijdballon is peervormig en minder breed dan een passagiersballon, en kan daardoor snel van hoogte wisselen om de luchtlaag met de juiste windrichting te bereiken. Dat is nodig om doelen te benaderen of ‘verplichte figuren’ te varen. Op Hemelvaartsdag 10, vrijdag 11 en zaterdag 12 mei zijn er in de vroege ochtend en ’s avonds vaarten, op zondag 13 mei alleen ’s ochtends; bij slecht weer wordt niet gevaren. Per vaart moeten vijf à zes opdrachten worden uitgevoerd. De ‘task-briefings’ zijn steeds om 05.00 en 18.30 uur. 

Internationaal

Aan het open NK in Gramsbergen, waar ook wordt gestreden om de Belgische en Luxemburgse landstitels, doen 31 piloten mee, die verder afkomstig zijn uit Denemarken, Groot-Brittannië, Hongarije, Litouwen, Polen, Tsjechië en Zweden. ,,De deelnemers, crew en officials verblijven vanaf Hemelvaartsdag in bungalows op ’t Hooge Holt. Het weiland van boer Bras, hemelsbreed circa 500 meter van het park, is ‘launch and landingfield’, ofwel start en finish.’’ De organisatoren benadrukken dat het NK minder een publieksevenement is dan bijvoorbeeld een Ballonfiësta Hardenberg. ,,Vooraf wordt niet bekend gemaakt waar de ballonnen vertrekken, dat kan vanaf het park zijn maar het kan ook dat de ballonnen vanaf een andere plaats naar het park moeten varen. Zo’n opdracht heet een ‘fly in’ trouwens. Met rood-wit lint wordt aangegeven waar publiek in zo’n geval kan staan.’’

Wedstrijdsport 

De wedstrijdregels en de verschillende opdrachten die de piloten in hun heteluchtballon moeten uitvoeren zijn beschreven in het ‘rulebook’, dat jaarlijks wordt vastgesteld door de FAI. Dat is de in 1905 opgerichte ‘Fédération Aéronautique Internationale’, die tegenwoordig Engels als voertaal heeft en waar elf takken van luchtvaartsport onder vallen waar onder ballonvaren. Deze door NOC*NSF erkende wedstrijdsport wordt in Nederland georganiseerd door de Dutch Balloon Competition Club, onder auspiciën van de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Luchtvaart. Het Nederlands Kampioenschap Ballonvaren duurt vijf dagen, met maximaal zeven of acht vaarten. De drie of vier hoogst scorende piloten mogen meedoen aan het Wereld- of Europees Kampioenschap in het daarop volgende jaar.

Zandzakjes

In de mand zit meestal alleen de piloot, de crew blijft aan de grond maar heeft wel radiocontact. Vroeger stapte vaker een ‘observer’ in, die controleerde of een opdracht goed werd uitgevoerd. Soms stapte deze controleur ook in een volgauto. De laatste jaren wordt meestal gewerkt met een GPS-logger. Als de ballonnen naar een met een kruis aangegeven doel op de grond moeten varen, gebruikt de piloot een ‘marker’. Dat is een zandzakje met een lang felgekleurd lint eraan, dat op of zo dicht mogelijk bij het kruis moet worden gegooid.

Strafpunten

Elke ‘task’ (opdracht) kan maximaal duizend punten opleveren, wie aan de grond blijft scoort een nul. Bij overtredingen legt de wedstrijdleider strafpunten op die van de score worden afgetrokken. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij het overschrijden van een tijds- of afstandslimiet, bij het maken van ‘grondcontact’ zolang de laatste marker nog niet is gegooid (een takje raken bij het passeren van een boom is al fout), bij landen na zonsondergang, of bij het laten schrikken van vee. Deelnemers krijgen kaarten waarop ‘prohibited zones’ met vee staan, waar landen of laag overvaren verboden is. Bron: www.dbcc.nl

Volledig scherm
In de rood-wit-blauwe ballon is piloot Bert Stuiver op weg naar het met een kruis aangegeven doel, waar de 'marker' op gemikt moet worden. © Gerjan Kleefman

Vechtdal