Volledig scherm
Bij de Jumbo worden steeds meer winkeldiefstallen gepleegd, vaak door bewoners van het asielzoekerscentrum. © Ruben Schipper

Meer overlast van azc Harderwijk in winkelcentrum

Het aantal winkeldiefstallen en andere incidenten in Winkelcentrum Tweelingstad in Harderwijk neemt toe. Het gaat vooral om mensen uit het nabijgelegen asielzoekerscentrum. Sinds begin dit jaar zijn vier ‘veelplegers’ vanuit het azc naar elders geplaatst.

Van de dertig geregistreerde winkeldiefstallen in de eerste drie maanden van dit jaar werden vijftien gepleegd in Tweelingstad, zegt de politie na vragen van de Stentor. In heel 2018 werden bij de politie 21 winkeldiefstallen in Tweelingstad gemeld en in 2017 waren het er 17.  Ook in heel Harderwijk steeg het aantal winkeldiefstallen de afgelopen jaren.

Wat precies het aandeel is van bewoners van het azc willen politie en gemeente niet aangeven. De toename kan voor een deel te maken hebben met de toegenomen aandacht voor het probleem, stelt een woordvoerder van de politie. Maar volgens hem blijkt uit een analyse van de winkeldiefstallen in Tweelingstad ook dat er zeker een relatie is met de aanwezigheid van het azc. Naar aanleiding van de stijgende cijfers wordt de al strenge aanpak van overlast nog eens verscherpt. 

Maandag, dinsdag...

Ondernemer John van de Wardt van supermarkt Jumbo houdt de cijfers al enige tijd bij. In zijn winkel zijn dit jaar tot nu 28 mensen aangehouden, zegt hij, van wie 20 volgens hem afkomstig van het azc. In januari en februari gebeurde er weinig. ,,Maar we zitten nu zo’n beetje op een aanhouding per dag. Maandag is iemand aangehouden, dinsdag is iemand aangehouden....’’

Daarbij gaat het niet alleen om winkeldiefstal, maar bijvoorbeeld ook om spieken bij een pincode, intimidatie van een caissière en zakkenrollen. Alle mensen die worden betrapt en aangehouden, krijgen een winkelverbod. Al gaat het maar om twee blikjes tonijn of zakjes pistachenootjes, zoals eerder deze week, ze mogen een jaar de winkel niet meer in bij Van de Wardt. 

Topper

Hij benadrukt dat er ‘heel goed’ contact is met ‘een kei van een burgemeester’, een ‘topper als wijkagent’ en de vestigingsmanager van het azc ‘die altijd heel snel reageert’. ,,Echt, iedereen trekt er hard aan.’’

Aanvankelijk waren er volgens Van de Wardt ook eigenlijk geen problemen toen het azc in 2016 begon met 400 ‘echte vluchtelingen’. Jumbo en de andere winkels bereidden zich voor om mensen uit andere culturen die hun land waren ontvlucht hier wegwijs te maken. ,,Maar na de zomer van 2017 ging het kantelen.’’

Veiligelanders

Juist deze week maakt staatssecretaris Mark Harbers bekend dat de politie vorig jaar landelijk 4600 keer werd ingeschakeld na misdrijven van asielzoekers. Het gaat vooral om winkeldiefstal en zakkenrollerij, maar ook om misdragingen, bedreigingen en vernielingen. Een derde van de delicten wordt gepleegd door de zogenoemde ‘veiligelanders’.  

Dat lijkt ook het geval te zijn in Harderwijk. ,,En ze worden wel aangepakt hoor’’, aldus Van de Wardt. ,,Soms worden ze verplaatst naar een ander centrum, of ze vertrekken zelf uit Harderwijk. Maar dan komen er weer anderen en begint het opnieuw.’’

Volgens woordvoerster Carina Portengen van het COA gaat het in Harderwijk ‘onder andere’ om veilige landers, maar is het beeld divers. Alle bewoners die overtredingen of strafbare feiten plegen worden volgens haar scherp in de gaten gehouden. Ook op het azc zelf worden maatregelen genomen. 

,,Sinds begin 2019 heeft dat voor vier azc-bewoners geleid tot een plaatsing in de extra begeleidings- en toezichtlocatie’’, aldus Portengen. ,,Dit zijn veelplegers die verantwoordelijk zijn voor verschillende incidenten in Harderwijk en op het azc.’’ 

In het azc kunnen sinds oktober vorig jaar 800 mensen terecht. Zoveel zijn er overigens nog niet geweest. Het aantal beweegt ergens onder de 700.

Politie, gemeente en COA reageerden tot nu toe terughoudend op vragen van de Stentor naar cijfers over eventuele overlast op en rond het asielzoekerscentrum in Harderwijk, naar aanleiding van problemen in Kampen met criminele asielzoekers uit het azc in Dronten. Daar ging het overigens om grotere aantallen winkeldiefstallen door asielzoekers. 

Het gaat in Harderwijk volgens de politie en ook volgens Van de Wardt om ‘een zeer beperkte groep’. ,,De meeste bewoners van het azc zijn natuurlijk gewoon mensen die boodschappen willen doen’’, aldus de ondernemer. ,,Wij werken graag voor onze klanten en we doen ons best om dat veilig en gezellig te houden.’’

Gebiedsverbod voor dakloze winkeldieven

Het winkelcentrum heeft niet alleen te maken met het azc. De politie wijst ook op de nabijheid van de nachtopvang voor dak- en thuislozen aan de Thorbeckelaan. 

Ook daar vandaan komt volgens de politie ‘een zeer beperkte groep’ die herhaaldelijk zorgt voor winkelcriminaliteit en overlast. Politie, gemeente en openbaar ministerie hebben actie ondernomen richting de overlastgevende dak- en thuislozen, stelt politiewoordvoerder Simen Klok.

Eén dakloze overlastgever heeft onlangs van de burgemeester een gebiedsverbod gekregen en een tweede bekende overlastgever krijgt binnenkort zo’n verbod, aldus Klok.

Inmiddels zijn in het winkelcentrum en in winkels camera’s opgehangen, medewerkers volgen trainingen om diefstal te voorkomen en om zich weerbaar op te stellen en er zijn beveiligers in de buurt voor de veiligheid van de klanten en het personeel. De komende tijd monitoren gemeente, OM en politie het effect van de maatregelen.

In 2017 werden in heel Harderwijk 98 winkeldiefstallen geregistreerd en vorig jaar 111. In Ermelo zijn de cijfers respectievelijk 55 en 66 en in Putten beide jaren 26.

  1. Inspectie: personeel vleesverwerkers rond Harderwijk werkt onveilig, te lang en krijgt te weinig betaald

    Inspectie: personeel vleesver­wer­kers rond Harderwijk werkt onveilig, te lang en krijgt te weinig betaald

    Uit een controle van de Inspectie SZW (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) bij vijf vleesverwerkers op de Veluwe blijkt dat deze bedrijven overtredingen maken op het gebied van veilig en eerlijk werken. Vier van de vijf bedrijven zijn de afgelopen jaren al beboet door de Inspectie. Volgens woordvoerder Paul Q van der Burg gaat het om bedrijven in en rond Harderwijk. Hij mag de namen niet prijsgeven.

Veluwe