Volledig scherm
Jacob Logtenberg uit Wapenveld is de oudste inwoner van de gemeente Heerde. Na zijn 104de verjaardag werd hij bezocht door de net geïnstalleerde burgemeester, Jacqueline Koops-Scheele. Logtenberg hoopt in januari 2020 zijn 105de verjaardag te vieren. © Henri van der Beek

Aantal honderdplussers stokt, Heerde en Elburg scoren hoog, Hardenberg en Zeewolde laag

Het aantal honderdplussers in Nederland stokt. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Volgens die cijfers hebben Heerde (6,5) en Elburg (6,1) in deze regio de meeste honderdplussers per tienduizend inwoners. Zeewolde (0) en Hardenberg (0,3) de minste-.

Het CBS becijferde dat er op 1 januari 2019 in totaal 2.189 honderdplussers (mensen van 100 jaar of ouder) in Nederland woonden. Dat waren er negen meer dan een jaar eerder, maar 36 minder dan in 2017. In de afgelopen decennia nam het aantal honderdplussers vrijwel jaarlijks toe, sinds enkele jaren stokt de groei rond 2.200. Daarvan is zo’n 85% vrouw.

Tekst loopt door onder afbeelding

Volledig scherm
Het verloop van het aantal honderdplussers in Nederland volgens het CBS. © CBS

Babyboom

Volgens Dick ter Steege (statisticus en hoofd redactie CBS) kan de stagnatie te maken hebben met een aantal fikse griepgolven van de laatste paar jaar. ,,We weten het niet zeker, maar dat zou kunnen. Daarnaast is het geboortecijfer tijdens de Eerste Wereldoorlog relatief laag geweest. De kleine babyboom die daarna kwam, zal de komende jaren voor een stijging kunnen zorgen, in combinatie met een hogere levensverwachting ten gevolge van ontwikkelingen in de medische wetenschap.’’

Volgens het CBS stijgt het aantal honderdplussers de komende jaren langzaam richting vierduizend in 2030 ten gevolge van lichte bevolkingsgroei, betere medische voorzieningen en een kleine babyboom na de Eerste Wereldoorlog, rond 2045 volgt een nieuwe stijging: dan vieren de eerste babyboomers die na de Tweede Wereldoorlog zijn geboren hun honderdste verjaardag. Ter Steege: ,,Het aantal nog levende mensen dat werd geboren in 1945 staat momenteel op 147 duizend, het aantal dat in 1946 werd geboren, op 210 duizend.’’

In de kaartjes hieronder staan de exacte verdelingen van honderdplussers op 1 januari 2019 per Nederlandse gemeente, onderverdeeld in mannen en vrouwen.

Tekst loopt door onder afbeeldingen

Heerde & Elburg

Volgens de cijfers van het CBS wonen relatief gezien de meeste honderdplussers in de Provincie Zeeland, gevolgd door Zuid-Holland, Limburg en Noord-Brabant. Wat terugkomt in onderstaand overzicht waar Zeelandse gemeentes goed vertegenwoordigd zijn in de landelijke top 10 als het gaat om het aantal honderdplussers per tienduizend inwoners.

Tekst loopt door onder afbeelding

Wat opvalt, is dat de gemeente Schiermonnikoog relatief gezien de meeste honderdplussers heeft per tienduizend inwoners: 42,8. Schiermonnikoog heeft echter nog geen duizend inwoners in absolute zin, vandaar dat vertekende beeld.

Heerde is in dit overzicht de hoogste genoteerde gemeente van deze regio met een elfde plaats. Heerde telde op 1 januari 2019 volgens het CBS gemiddeld 6,5 honderdplussers per tienduizend inwoners. Op die  lijst is Elburg de eerstvolgende gemeente in deze regio met een achttiende plaats dankzij een gemiddelde van 6,1 honderdplussers per tienduizend inwoners.

Bijbelbelt

Ter Steege: ,,Om het effect van verhuizingen in de statistieken te minimaliseren, heeft het CBS cijfers waarin het aantal honderdplussers wordt afgezet tegen het aantal tachtigplussers in bepaalde gebieden. Dan valt inderdaad op dat een rustigere omgeving kan zorgen voor een hogere leeftijd. Maar wat ons ook is opgevallen, is dat er in de Bijbelbelt relatief veel honderdplussers wonen.’’

In onderstaand overzicht staat het aantal honderdplussers per tienduizend inwoners in deze regio. Wat daarin opvalt, is dat plaatsen in Flevoland relatief laag scoren, met Zeewolde als hekkensluiter met niet één honderdplusser.

Tekst loopt door onder afbeelding

Man/vrouw

Van het aantal honderdplussers is volgens de cijfers van het CBS ongeveer 85% van het vrouwelijk geslacht. In de twee onderstaande overzichten staan per ‘Stentorgemeente’ respectievelijk het aantal vrouwelijke- en mannelijke honderdplussers weergegeven. Als het gaat om de grote steden in ons gebied: in Deventer woonden op 1 januari 2019 zeventien vrouwen van honderd jaar of ouder, in Apeldoorn dertien, in Zwolle negen en in Lelystad vijf.

Tekst loopt door onder afbeelding

Als het gaat om mannen, valt op dat er in de gemeente Deventer slechts één honderdplusser woonde tegenover zeventien vrouwen en dat er op 1 januari 2019 in de gemeente Lelystad niet één man ouder was dan honderd. In de gemeenten Zwolle en Apeldoorn waren dat er respectievelijk vier en vijf.

Tekst loopt door onder afbeelding

105+

Het CBS heeft eveneens uitgezocht dat van de 17.082.163 inwoners die Nederland had op 1 januari 2019, 96 op dat moment 105 jaar of ouder waren. Daaronder acht mannen en 88 vrouwen. Van de 105-plussers woonden één man en zes vrouwen in Overijssel en twee mannen en veertien vrouwen in Gelderland. De provincie Flevoland telde niet één 105 plusser. Meppel, de enige gemeente binnen het Stentorgebied in Drenthe, telde één 105 plusser (een vrouw).

‘Vrijgezel, niet roken, geen alcohol’

De gemeente Heerde scoort hoog als het gaat om het aantal honderdplussers per tienduizend inwoners. De oudste is Jacob Logtenberg uit Wapenveld, die op 16 januari 2020 zijn 105de verjaardag kan vieren. Logtenberg was veehouder in Oene en woont tegenwoordig in woonzorgcentrum Rehoboth. Zijn nicht Alie Hilbrink uit Heerde (‘Ik ben een jonkie met 73') en haar man Herman bezoeken hem iedere dag. ,,Als wij op vakantie zijn, regelen we dat iemand anders bij hem op visite kan,’’ zegt zij. Logtenberg kan zelf niet goed meer zien en horen, maar maakt het naar omstandigheden verder redelijk. ,,Hij is herstellende van een longontsteking, maar nog altijd kwiek. Dus: op naar de 105.’’ Het geheim van zijn ouderdom? ,,Hij is altijd vrijgezel geweest en heeft nooit gerookt of gedronken. Dat is zijn geheim, zegt hij altijd.”

Nederland Europese middenmoot

Volledig scherm
Nederland was in 2015 middenmoot als het gaat om het aantal honderdplussers per één miljoen inwoners in Europa. © Eurostat / CBS

Het aantal honderdplussers in Nederland schommelt de laatste jaren rond de 2.200. Daarmee neemt ons land een plek in de Europese middenmoot in. Uit een overzicht op de site van het CBS blijkt dat Nederland in 2015 zo'n 128 honderdplussers telde per één miljoen inwoners. Griekenland (565 honderdplussers per miljoen), Portugal (392) en Frankrijk (368) vormden de top drie. 

Veluwe