Volledig scherm
Schrijver Abdelkader Benali geeft een lezing tijdens het symposium. © Henri van der Beek

Taal is geld, zo simpel is het, blijkt in Heerde

Honderd hooggeletterde politici en vakkrachten spraken tijdens het symposium Laaggeletterdheid over Nederlanders die door een taalachterstand in de problemen komen. De conclusie in Heerde was dat eenvoudige taalcursussen tot verbeteringen kunnen leiden.

Het zoeken naar laaggeletterden is niet langer als zoeken naar een speld in een hooiberg. Laaggeletterden die niet graag met hun taalachterstand te koop lopen, weten steeds vaker de weg naar taalvrijwilligers te vinden. Het invullen van formulieren, reizen met openbaar vervoer, pinnen, digitaal betalen en het voorlezen aan (klein)kinderen is niet langer een onoverkomelijk probleem. Ze melden zich bij een Taalpunt in hun gemeente of zoeken op een andere manier hulp. Taal is Geld, zo eenvoudig is het eigenlijk.

Berberjongetje

Schrijver Abdelkader Benali kan het weten. Als Berberjongetje groeide hij op in Rotterdam waar zijn vader slager was en volgens hem niet meer dan drie woorden Nederlands foutloos kon uitspreken. Abdelkader (betekenis: dienaar van de Machtige) beschrijft zijn ontwikkeling in het boek 'Brief aan mijn dochter'. Het is een hartenkreet over de steeds groter wordende kloof tussen autochtonen en allochtonen en hun toekomst.

Het is een thema dat Yasemin Cegerek van de gemeente Heerde aanspreekt. Uit ervaring weet de wethouder van Turkse afkomst dat taalachterstand een gevoel van schaamte met zich meebrengt. Laaggeletterden zijn volgens haar mensen met een rugzakje die niet kunnen lezen en schrijven en die een bibliotheek mijden. Tegen de verwachting in blijkt uit recente cijfers dat het daarbij gaat om meer autochtonen dan allochtonen.

Autochtonen

Vrijwilligers zetten zich in om de taalachterstand zoveel mogelijk weg te werken en de autochtone laaggeletterde te bereiken. ,,Dat is ons voornaamste doel", vindt Joke Scholten (docent Taalpunt Heerde) die veel laaggeletterden kent. Supertrots is ze, als een naaister na het volgen van een taalcursus de handleiding van haar naaimachine kan lezen. Scholten: ,,Het gaat erom dat je de informatie kunt vinden. Eigenlijk is het ook een strijd tegen de schaamte."

,,Laaggeletterheid heeft ook voordelen", weet Abdelkader Benali. En hij begint over zijn vaders handigheid om ondanks zijn gebrekkige Nederlands toch een carrière als slager te maken. Benali: ,,Je wordt creatief en leert veel, je spreekt met handen en voeten, maar je communiceert!" Hij benadrukt het belang van voorlezen, waardoor je als kind vertrouwd raakt met de stem en de woorden van je ouders. Benali: ,,Daardoor krijg je liefde voor taal."

Taalhelden

Tijdens het symposium over laaggeletterdheid in Heerde werden diverse personen genomineerd voor de Taalheldenprijs 2018, omdat zij zich als vrijwilligers hebben ingezet voor een geletterd Nederland.

Marian Kemper, werkgroep laaggeletterdheid Wil Honders, taalpuntcoördinator Annemieke Dijkstra, voorzitter werkgroep en vrijwilliger Voorleesexpress Esther de Ridder, beleidsambtenaar educatie Mariska van Elst, KoppelSwoe Hetty van de Weg, directeur bibliotheek Marieke Kanis, bibliotheek Karin van de Turnhout, projectleider geldproject Ingrid Knipmeijer, schuldhulpverlening Ria Steentjes, Formulierenteam van KoppelSwoe

Veluwe