Volledig scherm
Vanaf zijn zestiende molk Henk Draaijer al op boerderijen in de regio. Ook zoon Erik kan met de weidemelkmachine overweg. © Henri van der Beek

Zuivelmuseum met melk uit een pak

Het zuivelmuseum op Erve IJzerman in Wapenveld is open. Want 'melck is nog altijd goed voor elck'.

Met een draai aan de zwengel van een ouderwetse melkmachine werd zaterdag nationaal zuivelmuseum Erve IJzerman in Wapenveld officieel geopend. Daarmee kreeg de historische boerenhoeve op landelijke Open Monumentendag een nieuwe bestemming die onder andere met een slokje melk kon worden gevierd.

De man op klompen en zijn zoon wachten geduldig op het moment dat ze in actie moeten komen. Henk Draaijer (78, op klompen) en zoon Erik (46) moeten de weidemelkmachine op het erf van de boerderij starten voor een demonstratie. Vanaf zijn zestiende molk boerenzoon Henk Draaijer op boerderijen in de regio, eerst met de hand en later met een melkmachine. Tegen elven worden ze omringd door zo'n honderd bezoekers die dat moment niet willen missen. Zal hij het doen? Hoe smaakt de melk? Een enkele ruk aan het touw en... tjoeke-tjoeke, het dieseltje loopt en even later wordt een emmer melk naar een ouderwetse melkkar gebracht.

Varkensstal

,,Melck is goed voor elck", weet Evert IJzerman (85) die in een tot horecapunt ingerichte varkensstal van Erve IJzerman geen melk maar koffie drinkt. Zolang hij zich kan herinneren dronk hij per dag ongeveer een liter verse koemelk en reed hij met paard en wagen volle melkbussen van boerderijen uit de omgeving naar melkfabriek De Eendracht, vier kilometer verderop.

Volle melk, roomboter, karnemelk, kaas, biest, ondermelk, wei, één voor één somt hij de verschillende zuivelproducten en de bijzonderheden ervan op. ,,Ondermelk voor de kalveren, wei voor de varkens... Of melk gezond is?" Hij schudt meewarig het hoofd. ,,Beter is er niet, ik drink het nog steeds en koop elke maand een doos vol melkpakken bij de supermarkt."

Familieverhalen schudt hij met gemakt uit zijn mouw. ,,'Oom Zwier' (IJzerman) werkte als timmerman op de boerderij. Hij was een hele goeie timmerman die van kromme dennen een rechte schuur kon bouwen. Hij werd bijna honderd, ook al zaagde hij voor de deel alleen maar asbest platen."

Een kleindochter van de laatste bewoonster Dina IJzerman vertelt enthousiast over haar oma. ,,Ze was een 'ijzervrouw'." En de ijzermannen waren volgens haar allemaal harde werkers met als devies 'niet zeuren maar beuren'. Achterin de deel verstaat ze geen woord van de openingstoespraak. ,,Maandag lees ik het wel in de krant", zegt ze berustend.

Stichting

De opening van het zuivelmuseum is de kroon op het werk dat in 2010, na het overlijden van de laatste bewoonster Dina IJzerman, begon op initiatief van de Stichting Recreatie Wapenveld. Familieleden en vrienden zijn vol lof over de nieuwe bestemming waardoor de historische boerderij behouden kon worden. ,,Prachtig dat het zo mooi is geworden", zegt Evert IJzerman opgetogen voordat hij een glaasje gepasteuriseerde melk neemt. ,,Kijk, de daken zijn nu ook klaar." Sommige bezoekers nippen na de opening even van de 'verse' melk maar zetten het glas teleurgesteld weer terug als ze merken dat het uit een melkpak komt.

Veluwe