Volledig scherm
De Bovenkerk in Kampen. © Foto Freddy Schinkel

Bovenkerk Kampen moet dankzij financiële injectie ‘Kathedraal van het Volk’ worden

De Kamper Bovenkerk moet weer de ‘Kathedraal van het Volk’ worden, met een programmering van kunst, cultuur en religie. Met die mix wil de huidige eigenaar, de Protestantse Gemeente Kampen, het gebouw straks in de etalage zetten. Maar voor het zover is, is er nog een heleboel geld nodig om het inmiddels door de kerkgemeente verlaten kerkgebouw zo gunstig mogelijk te verkopen.

Het bestuur van de Protestantse Gemeente Kampen gaat op zoek naar externe financiering om de verkoop van de Bovenkerk in goede banen te leiden. Subsidies van buitenaf, maar ook sponsoring en de oprichting van een ‘Vrienden van de Bovenkerk’-stichting moeten het voor een nieuwe eigenaar zo aantrekkelijk mogelijk maken het monumentale gebouw over te nemen. ,,Spannend, uitdagend en buitengewoon bewerkelijk’' noemt voorzitter Wim van Werven van het College van Kerkrentmeesters dat proces. 

Quote

Wie neemt een gebouw met een giganti­sche onderhouds­last zomaar over?

Wim van Werven, Voorzitter College van Kerkrentmeesters

Een speciale werkgroep is belast met het afstoten van de Bovenkerk sinds het samengaan van de Hervormde en Gereformeerde gemeenten in Kampen. Drie kerkgebouwen werden daardoor overbodig; de Noorderkerk (verkocht), de Burgwalkerk (overgenomen door een stichting die het kerkgebouw exploiteert) en nu is dus de Bovenkerk aan de beurt. Geen makkelijk te verkopen gebouw, realiseert Wim van Werven zich. ,,Wie neemt een gebouw met een gigantische onderhoudslast zomaar over?’', vraagt hij zich hardop af. Om die overdracht zo aantrekkelijk mogelijk te maken, wordt gekeken naar een betere exploitatie van het gebouw; een betere toegang zou bijvoorbeeld al een stuk helpen. ,,Er zitten hele grote deuren in’', weet Van Werven over de kerk. ,,Maar die gaan nooit open. Je moet ze gewoon uitnodigend open kunnen zetten. Maar om dat te realiseren... daar zijn serieuze bedragen voor nodig.’' 

Een gespreid bedje

Naast subsidie, sponsoring en de vriendenstichting denken de kerkrentmeesters ook aan bijvoorbeeld het vragen van toegang voor het bezichtigen van de kerk. ,,Dat levert nu te weinig op’', erkent hij. ,,Tegelijkertijd levert het ook kansen en mogelijkheden op. Maar dan moet er ook wel wat te zien zijn.’' Eind 2020 moeten de plannen voor de overname klaar zijn, en kan de Bovenkerk voorzichtig in de etalage worden geschoven. ,,Het bedje moet min of meer gespreid zijn’', omschrijft Wim van Werven die stap. ,,Als je een kerk in de etalage kunt zetten met een overzichtelijk financieel plaatje, is de kans op opvolging aanzienlijk groter.’' 

Emotionele binding

Het afstoten van de Bovenkerk op den duur zal niet makkelijk zijn weet hij; veel leden van de gemeente hebben nog een emotionele binding met het gebouw, hoewel er al een jaar of twee geen reguliere kerkdiensten meer in worden gehouden. Maar de leden van de gemeente en de vele vrijwilligers die bij de Bovenkerk betrokken zijn worden uitvoerig geïnformeerd over de plannen. Zelfs na de verkoop zal het kerkbestuur voorkomen dat de kerk verwordt tot een pretpark of anderszins. ,,We zijn er zelf bij, je kunt allerlei condities afspreken.’'

Invullingen van lege kerkgebouwen

In Zwolle werd de Broerenkerk omgetoverd tot een boekwinkel, de Jozefkerk aan de Assendorperstraat werd omgebouwd tot appartementencomplex. Onhaalbaar voor de Bovenkerk, denkt Wim van Werven. ,,We willen de kerk graag in z’n waarde laten.’’
In Amsterdam werd de Nieuwezijds Kapel aan het Rokin omgebouwd tot spookhuis, compleet met een achtbaan. Zo’n invulling voor de Bovenkerk ziet het huidige kerkbestuur niet zitten. ,,Een gruwel.’’
Het Koggemuseum: het wrak van de IJsselkogge in de Bovenkerk. Lastig, denkt Wim van Werven. ,,Dan wordt eerder de zaag in de kogge gezet dan in het dak van de kerk.’’ Maar meeliften in het succes van de IJsselkogge is niet ondenkbaar. ,,De publiekstrekker verbinden met de Bovenkerk, daar zijn misschien wel mogelijkheden.’’