Dankzij rubberen strips liggen molenaars in Kampen niet meer op hun achterwerk: ‘Hoe simpel kan het zijn?

Video'sBezoekers en molenaars van d’Olde Zwarver staan weer stevig op hun benen. Rubberen strips maken een einde aan glijpartijen op de stelling rondom de molen in Kampen. Collega-molenaars zijn al komen kijken.

Molenaar Sjaak Poot zegt het met een glimlach op zijn gezicht: ,,Ik ben ook wel eens op mijn achterwerk gegaan. Dat is niet prettig, nee.” Iets wat hem en de andere molenaars niet snel meer zal overkomen. Na een heuse zoektocht is een oplossing gevonden voor het gladde hout op de stelling rondom de molen: rubberen strips. ,,Die liggen ook op bruggetjes. Hoe simpel wil je het hebben?”

Afzetten

Het lijkt klein leed. Maar wel leed waar molenaars op zo'n 3 meter hoogte regelmatig mee te maken hebben. Het verplaatsen van de wieken of het ‘op de wind’ zetten van de kap, gebeurt handmatig. Met brute kracht proberen de molenaars al duwend met hand of schouder de onderdelen in beweging te krijgen. ,,Daarbij moeten we ons goed afzetten. Op gladde planken glijd je dan uit’’, is de ervaring van Poot.

Volledig scherm
Omloop van molen d' Olde Zwarver in Kampen heeft rubberen strips gekregen voor uitglijdende molenaars, zoals Sjaak Poot. © Freddy Schinkel

Hij vertelt: ,,De laatste vernieuwing was in 2000. Sindsdien zijn alleen noodzakelijke reparaties uitgevoerd. De stelling was een lappendeken van plankjes. De uiteinden stonden omhoog, ook bezoekers gingen onderuit. Gelukkig zei de gemeente Kampen (eigenaar van de molen, red.) uiteindelijk: ‘We leggen er nieuwe planken op’.”

Klompen

De gladde stelling komt bij vereniging De Hollandsche Molen bekend voor. ,,Zeker als het heeft geregend, het vochtig is of als er veel bomen in de buurt staan waardoor er mosvorming op de planken is’’, vertelt bestuurslid Ed van Gerven. ,,Als molenaars dan ook nog op klompen lopen, kan het zeker glad zijn. Het is niet zo dat we met hulpvragen overspoeld worden. Het verschilt per molen.”

Nieuwe planken voor d’Olde Zwarver is stap één. Maar hoe krijg je die stroef? ,,Er zijn zeker vier mogelijkheden geprobeerd’’, blikt Poot terug. Van teer of zand op het hout tot een combinatie van beide. ,,Het was stroef om op te lopen, maar ongeschikt voor het afzetten. Het sleet snel. Daarna kwam een ambtenaar met het idee van de rubberen strips. Tot nu toe zijn we zeer tevreden. We zijn benieuwd hoe het zich op langere termijn houdt. Net als vrijwilligers van andere molens, want meerdere hebben te maken met hetzelfde probleem. Zalk en Meppel zijn al komen kijken.”

Volledig scherm
Molenaar Sjaak Poot aan het werk in molen d’Olde Zwarver in Kampen. © Freddy Schinkel

Zweetdruppels

Tijdens zijn uitleg biggelen de zweetdruppels over het voorhoofd van Poot. Meerdere keren verdwijnt hij enkele minuten lang in de molen. Ondertussen moet er gemalen worden. Rustig toeleven naar de Nationale Molendag van morgen is er niet bij. d’Olde Zwarver zet net als andere molens in deze regio, waaronder Zalk, Hattem en Hasselt, de deuren open voor het publiek en er zijn verschillende activiteiten. ,,Afgelopen zaterdag hebben we goed verkocht, dus moet de voorraad worden aangevuld’’, weet Poot.

Van het tarwe, rogge en spelt wordt meel gemaakt en verkocht voor brood, pannenkoeken en cake. ,,Het blijft mooi om kinderen te laten zien waarvan brood wordt gemaakt en hen lekker met de handen in het meel te laten klooien. Dan weten ze waar het brood vandaan komt. In deze regio valt het nog mee, maar er zijn gebieden waar kinderen raar opkijken als je het vertelt.”

Pinapparaat

De Molendag is voor Poot aanleiding om nog een nieuwtje te vertellen. ,,We hebben een pinapparaat, dankzij de gemeente. Jonge gezinnen hebben vrijwel geen contant geld bij zich. Moeten ze eerst geld pinnen, voordat ze in de molen iets kunnen kopen. De dichtstbijzijnde pinautomaat is in de Lovinkstraat, een flink eind verder. Dat is links, rechts, links, en dan... uh... niet uit te leggen dus.”

Waarom heet d’Olde Zwarver eigenlijk d’Olde Zwarver?

Het is een opmerkelijke naam voor een molen: d’Olde Zwarver. Vanuit het dialect vertaalt heet de korenmolen de Oude Zwerver. ,,De naam past bij de historie”, vindt Sjaak Poot. Als molenaar is hij al 36 jaar hét gezicht van de molen aan de IJssel.

Hoe zit dat? De molen is in 1842 jaar gebouwd. Niet op de huidige plek, maar een paar honderd meter richting het noorden. ,,In 1952 besloot de gemeente Kampen om de molen te kopen en te verplaatsen naar de huidige plek aan de IJsseldijk”, weet Poot. ,,Een ambtenaar heeft toen de naam bedacht en uiteindelijk heeft de gemeenteraad die naam overgenomen. Al waren de raadsleden eerst boos, omdat zij een naam wilden bedenken.”

Poot vervolgt: ,,Daar komt bij dat de molen in 1842 eigenlijk opnieuw is opgebouwd, nadat de voorganger afbrandde. De onderdelen kwamen van buiten Kampen, uit Groningen en Brabant. Zowel de molen als de onderdelen hebben dus nogal wat gezworven. Daarom is de naam d’Olde Zwarver toepasselijk.”

Volledig scherm
Molen d’Olde Zwarver langs de IJssel bij Kampen © Freddy Schinkel