Volledig scherm
© ANP

Omgekeerde toets is voor ‘even wennen‘ voor iedereen in Kampen

De omgekeerde toets die Kampen hanteert in het Sociaal Domein is nog wel even wennen. Oplossingen op maat passen niet altijd binnen de regels en dat frustreert ambtenaren die maatwerk moeten leveren. Inwoners die nul op het rekest krijgen balen van verwachtingen die zijn gewekt doordat de gemeente met elke aanvrager in gesprek gaat. 

Sinds november vorig jaar hanteert Kampen de zogenoemde omgekeerde toets. Bij aanvragen om hulp kijkt de gemeente sinds november vorig jaar niet in eerste instantie naar de regels, maar wat iemand nodig heeft als het gaat om werk en inkomen, maatschappelijke participatie, gezond en veilig opgroeien en schuldhulpverlening. Ambtenaren kijken in volle breedte naar de gevolgen van zo'n verzoek, bedenken een oplossing en beoordelen pas daarna of die juridisch wel door de beugel kan. Een jaar geleden zou een vrouw met een uitkering geen duizend euro hebben gekregen voor een auto,  nodig voor werk buiten de stad. Nu kan dat wel. De hulp in dit specifieke geval kostte Kampen een mille, maar leverde een veelvoud aan besparing op bij de uitkering die niet meer nodig was.

Voor de invoering van de nieuwe aanpak zei Kampen nog wel eens meteen ‘nee’ op een verzoek om hulp omdat die toch niet aan de regels en uitvoeringspraktijk zou voldoen. Nu volgt bij een aanvraag altijd een gesprek om samen te zoeken naar een oplossing. Nog altijd kan het antwoord ‘nee’ zijn. Dat wordt niet altijd begrepen door inwoners, concludeert gemeente Kampen in een ambtelijke informatienota. Inwoners voelen zich gehoord, maar ‘een gesprek schept verwachtingen’. ,,Als een ‘nee’ volgt, krijgen we soms de reactie: had dat dan meteen gezegd.’’ Kampen heeft wel het idee dat door de gesprekken klachten en bezwaren worden voorkomen.

Ongemakkelijk

Voor ambtenaren die aanvragen beoordelen, is het allemaal nog ‘wel even wennen’. Oplossingen op maat passen niet altijd binnen de regels. Bij minder regels ontstaat vrije ruimte waar niet iedereen wat mee kan. ,,Dat voelt in eerste instantie ongemakkelijk’’, staat in de nota ter informatie aan de gemeenteraad. Er zijn meer gesprekken die ook nog eens meer tijd kosten, zo is de ervaring omdat intensief wordt gezocht naar een oplossing en de onderbouwing van een besluit goed moet zijn. Bij de mensen die zich er mee bezig houden, ontstaat  wel meer durf en initiatief waardoor ze steeds beter in staat zijn een creatieve oplossing te verzinnen.

De omgekeerde toets vertalen in geld is  ‘soms makkelijk en soms moeilijk’.  Kampen zou niet alleen naar het economisch belang moeten kijken, schrijven de opstellers van de nota. De gemeente heeft ook een maatschappelijke taak als het gaat om kwetsbare inwoners. ,,We  gaan graag door op de ingeslagen weg.’ '

Tot nu toe is 18.000 euro uitgegeven aan de omgekeerde toets in Kampen, inclusief 16 mille investeringskosten. De opbrengsten waren bijna 12 mille waarvan 7500 eenmalig.