Volledig scherm
Voedingssupplementen. © Shutterstock

Is extra vitamine B12 slikken nu wel of niet slim? Dit moet je weten

Koken & etenEen tekort aan vitamine B12 zorgt voor verschillende klachten en steeds meer mensen slikken supplementen. Want: baat het niet, dan schaadt het niet. Maar nu waarschuwt het UMCG in Groningen in sommige gevallen voor een overdaad aan de vitamine. Het Dagblad van het Noorden vertelt aan de hand van vijf vragen alles wat je moet weten over B12.

Wat is vitamine B12 en waar zit het in?

Vitaminen zijn belangrijke voedingsstoffen voor ons lichaam. We kennen de vitamines A, D, E, en K (dat zijn vetoplosbare vitamines), evenals C en meerdere B-vitamines (die vallen in de categorie wateroplosbare vitamines).

Vitamine B12 (ook wel: cobalamine) is een beetje een vreemde eend in de bijt. Deze vitamine is namelijk wateroplosbaar, maar heeft (net als de vetoplosbare vitamines) een voorraad in ons lichaam. Die voorraad is voldoende voor minimaal drie jaar tot soms wel tien jaar.

Steeds meer mensen slikken extra B12 (supplementen), omdat ze er niet genoeg van binnenkrijgen via hun voeding. Deze voedingsstof zit namelijk alleen in dierlijke producten; vlees, vis, eieren en zuivel. Mensen die dus geen dierlijke producten eten, lopen het risico op een vitamine B12-tekort.

Waarom hebben we vitamine B12 nodig?

Ons lichaam heeft vitamine B12 nodig voor de aanmaak van rode bloedcellen en voor een goede werking van het zenuwstelsel. Die rode bloedcellen zijn weer nodig om zuurstof in je bloed te vervoeren.

Als je een tekort aan vitamine B12 hebt, leidt dat tot een vorm van bloedarmoede die we ‘macrocytaire anemi’ noemen. Dan kun je last krijgen van bijvoorbeeld vermoeidheid, duizeligheid, hartkloppingen en oorsuizen. Ook kan een tekort neurologische en psychische gevolgen hebben, zoals tintelingen in de vingers, geheugenverlies, depressiviteit of een gebrek aan eetlust.

Hoeveel vitamine B12 heb ik nodig?

De Gezondheidsraad, het onafhankelijke wetenschappelijke adviesorgaan op het gebied van volksgezondheid voor de Nederlandse overheid, zegt dat de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) vitamine B12 voor de meeste volwassenen 2,8 microgram per dag is. Hoeveel we uit ons eten halen, zie je in de tabel hieronder.

Volledig scherm
© Voedingscentrum.nl

Een tekort aan vitamine B12 komt overigens zelden voor. Het lichaam slaat namelijk vitamine B12 op. We hebben dus een voorraadje en als we te weinig vitamine B12 binnenkrijgen, merken we dat vaak pas na enkele maanden, of zelfs een jaar. Ons lichaam maakt eerst de voorraad op.

Ik denk dat ik een tekort aan vitamine B12 heb, wat nu?

Vraag je huisarts om jouw vitamine B12-gehalte te controleren. Als er inderdaad een tekort is, dan hangt de behandeling af van de oorzaak. Die kan vallen in vier categorieën: een verminderde inname (geen of te weinig dierlijke producten in de voeding), B12 wordt niet opgenomen door het lichaam, aangeboren stoornissen in de stofwisseling en overige oorzaken (zoals bepaalde medicijnen).

Als blijkt dat iemand een tekort heeft, dan kan dit vaak niet via de voeding worden aangevuld of op een andere manier opgelost worden. De huisarts bepaalt dan of het tekort wordt aangepakt via vitamine B12-injecties of een supplement met een hele hoge dosis vitamine B12.

Soms wordt gemeld dat te veel vitamine B12 gevaarlijk is, moet ik dan wel supplementen slikken?

Tot nu waren geen nadelige effecten bekend van een te hoge dosis B12. De wetenschappers van het UMCG legden echter een verband tussen hoge concentraties B12 in het bloed en een hogere kans op sterfte (lees hier het volledige Engelstalige onderzoek). Daarbij is het wel belangrijk om te zeggen dat het niet om een oorzakelijk verband gaat. Om dat te bepalen moet nog meer onderzoek gedaan worden. Daarom zette het UMCG het volgende bericht op Twitter:

Dus hoe zit het nou met de supplementen? Als het duidelijk is dat je een tekort hebt, dan is het goed dat te laten behandelen. Maar let wel op met het zomaar slikken van (B12-)supplementen, want dat is misschien niet zonder gevolgen.