Volledig scherm
© Shutterstock

Waarom we zo van bakken houden (en van Heel Holland Bakt)

Heel Holland Bakt trok ook gisteren weer meer dan 3 miljoen kijkers. Thuis doen we ook graag de oven aan, vaak geïnspireerd door heerlijkheden als in het programma. Waarom bakken we met z’n allen zo graag voor anderen? 

Heel Holland Bakt was weer een enorme kijkercijferhit afgelopen weekend. Ruim 3,3 miljoen Nederlanders keken hoe Cas, Anna, Hanneke, Maroeska en Nicole de ene na de andere fantastische taart tevoorschijn toverden.  Wat is het geheim van bakprogramma’s? En waarom bakken we zo graag zelf? 

Om bij die laatste vraag te beginnen: bakken is een teken is van naastenliefde. Het verhoogt ook je eigen welzijn en geluk, zo laten onderzoeken zien. Zo kan bakken gebruikt worden als antistresstherapie. Net zoals schilderen, dat al jaren als een vorm van therapie toegepast wordt, heeft bakken namelijk ook een ontspannend effect. 

Dat betekent overigens niet dat je een bakprins of -prinses hoeft te zijn. Het is vooral het creatieve proces dat je stress verlicht. Volgens een studie van de Drexel University in de Verenigde Staten helpt een creatieve activiteit van 45 minuten zoals bakken al om het stresshormoon cortisol te verlichten.

Voor Rutger, winnaar van Heel Holland Bakt in 2013, heeft bakken veel te maken met een fijne sfeer in huis. Al toen hij klein was, was het gezellig als er werd gebakken en andersom werd er gebakken als er iets gezelligs te vieren was. ,,Voor mij staat bakken daardoor gelijk aan gezelligheid: het huis gaat lekker ruiken en je bent leuk met je handen bezig.’’

Het resultaat telt natuurlijk ook. ,,Je maakt iets lekkers en daar maak je mensen weer blij mee. Als ik ergens kom, dan verwachten mensen ook dat ik iets meeneem, het brengt mensen samen en daar geniet ik weer van.’’

Sterker nog: als zijn vriend Erik trakteert, dan moet dat wel taart van Rutger zijn. Als bakexpert (zijn Koekjesbijbel verscheen afgelopen zomer en hij werkt nog aan drie andere bakboeken) heeft hij een reputatie. ,,Sommige van zijn collega’s zorgen ervoor dat ze er zijn als hij trakteert. Heel leuk dat iedereen er zo blij van wordt.’’

Volledig scherm
Rutger van den Broek © Shody Careman

De Engelse tv-bakker John Whaite ziet het bakken zelfs als een vorm van meditatie die hem geholpen heeft om door zijn manische depressie te raken. Experts bevestigen ook dat bakken als een vorm van mindfulness kan gezien worden. ,,Je wordt gedwongen om je volledig te concentreren op het hier en nu: op het recept, het deeg, op de geur, de smaak en de baktijd. Daarnaast doe je iets productiefs en word je uiteindelijk beloond met het resultaat’’, vertelde neurowetenschapper Donna Pincus van de Boston University aan The Huffington Post

Uit een recente studie blijkt dat creatieve activiteiten zoals koken of bakken je welzijn de volgende dag ook nog verbeteren. Bovendien brengt een taart of cake bakken voor je naasten of vrienden ook psychologische voordelen met zich mee. Als je iets goeds doet voor iemand anders, beloon je daarmee immers ook jezelf. 

Dat bakken ook op tv werkt, snapt Rutger wel. Ook al ontbreekt de geur en smaakt, het is toch genieten ,,Heel Holland Bakt is waanzinnig. Het is een keileuk programma. Het gaat natuurlijk óók over bakken, maar ook de humor. Eerst van Martine en nu van André en van Janny. Een het is ook hoe het eruit ziet: foodporn, het ziet er allemaal heerlijk uit.’’

Los daarvan is het geheim van het succes ook te danken aan iets anders, zegt Rutger. ,,Het gaat ook over tien mensen die een passie hebben. De deelnemers zijn zo gemotiveerd en doen zo hun best...’’

Het valt Rutger op dat het wel veel moeilijker is geworden. ,,De deelnemers moeten moeilijke technische opdrachten uitvoeren. Zoals die spiegeltaartjes pas geleden: en biscuit en zorgen dat je taartje spiegelt en ook nog een koekje maken. En als je dan bedenkt dat die camera's erbovenop staan. Je werkt onder tijdsdruk en in een vreemde omgeving met een oven die je niet kent.’’

Een groot feest

Maar zoals het voor de kijkers heerlijk, zo hebben de deelnemers ook veel pret. ,,Het is een groot feest. Je leert er zo veel van. Janny en Robèrt geven veel tips tussendoor en als je taart heel lekker is, dan roepen ze iedereen erbij, de andere kandidaten en de cameramensen, om te proeven. Het is het leukste dat ik ooit heb gedaan.’’

Zin gekregen om zelf iets feestelijks te bakken? Hier zie je hoe je lemonmerenguetaart maakt:

  1. Tweesterrenchef Martin Kruithof leert schoolkinderen lesje ‘van plastic soep naar groentensoep’
    Video

    Tweester­ren­chef Martin Kruithof leert schoolkin­de­ren lesje ‘van plastic soep naar groenten­soep’

    Als chefkok Martin Kruithof van tweesterrenrestaurant De Lindenhof in Giethoorn met zijn gasten in de sloep door het naastgelegen natuurgebied De Wieden vaart, kan hij zijn trots maar met moeite beteugelen. Toch maakt hij zich zorgen over al het afval wat hij op zijn tochten in het water en de rietranden tegenkomt. Daarom nam hij vanmorgen schoolkinderen mee op een afval-opruimtochtje.