Volledig scherm
Gemaal in aanbouw in 1918/1919 © wdod

Waterschap nodigt eeuwelingen uit voor feestje honderdjarig gemaal A.F. Stroink

Gemaal A.F. Stroink tussen Vollenhove en Blokzijl bestaat honderd jaar en dat is reden voor een feestje. Waterschap Drents Overijsselse Delta nodigt alle inwoners van de gemeente Steenwijkerland van honderd jaar en ouder uit om donderdag 9 mei het gemaal te bezoeken.

Ze moeten zich voor het feestje aanmelden bij het waterschap en worden in het gemaal onthaald met taart en een borreltje, zo laat woordvoerder Klaas Jansen weten. ,,En als ze willen vragen wij ze nog naar herinneringen aan vroeger in relatie tot het gemaal.’’ De gemeente Steenwijkerland laat desgevraagd weten dat er in de gemeente zeven inwoners van honderd jaar of ouder zijn.

Het stoomgemaal is gebouwd nadat de Kop van Overijssel in 1825 was getroffen door een watersnoodramp. In 1860 en 1893 gebouwde uitwateringssluizen bleken niet voldoende. Na onderzoek naar de waterstaatkundige toestand van het gebied aan de Zuiderzeee werd in 1918 gestart met de bouw van het gemaal, dat in 1919 in werking werd gesteld en officieel werd geopend in juni 1920. Het kreeg de naam dijkgraaf A.F. Stroïnk, die zich hard had gemaakt voor het instellen van bemaling van het gebied. Stroink, geboren in 1876 in Willemsoord, was een zoon van de burgemeester van Steenwijkerwold. Hij werkte van 1914 tot 1947 als dijkgraaf van Waterschap Vollenhove. Daarnaast was hij directeur van de N.V. Ontginningsmaatschappij Land van Vollenhove en van 1917 tot 1941 wethouder van de gemeente Stad Vollenhove.

Oorspronkelijk was het gemaal uitgerust met twee horizontale schroefpompen. Tien jaar na de opening werd een derde met stoom aangedreven horizontale schroefpomp gebouwd, waarna het gemaal een van grootsten van ons land was. Later gebeurde de aandrijving van de pompen door dieselmotoren, en nog later met een elektromotor. Het was de reden dat  de van heinde en verre zichtbare schoorsteenpijp werd afgebroken.

Vroeger voerde het gemaal A.F. Stroïnk alleen water uit het gebied weg, maar sinds 1996 wordt er bij een te laag waterpeil ook water ingelaten. Hierdoor is de waterkwaliteit in de natuurgebieden in Noordwest-Overijssel sterk verbeterd, stelt het waterschap.

Op zaterdag 11 mei kan iedereen tussen 10.00 en 16.00 uur het rijksmonument aan de voormalige Zuiderzeedijk bezoeken. Er zijn rondleidingen door het gemaal, het waterschap geeft informatie over het waterbeheer, er zijn knutselactiviteiten voor kinderen, een demonstratie met het hoogwaterkanon door de schutterij uit Blokzijl en een optreden van theatergroep Sjeu. ,,Op 11 en 12 mei is de nationale molen-en gemalendag. Daaraan koppelen we de viering dat het gemaal al honderd jaar draait’’, aldus Klaas Jansen van het waterschap.

Volledig scherm
Het gemaal in 1970, toen nog met schoorsteenpijp © wdod
Volledig scherm
Zo ziet gemaal A.F. Stroink er na honderd jaar uit. © wdod

Kop van Overijssel