Volledig scherm
Jan-Jaap van der Meer in het provinciehuis in Lelystad. © Foto Freddy Schinkel

Zes boeren vertellen hun verhaal: ‘De overheid laat een uitrookbeleid op ons los’

BoerenprotestIn gesprek met zijn vrienden gaat het de laatste tijd maar over een ding: het stikstofbeleid. Komt er een vertegenwoordiger langs op de boerderij: idem dito. Wat wil je ook, zegt Jan-Jaap van der Meer (33) uit Lelystad: ,,De overheid laat een uitrookbeleid op ons los’’. ‘De Stentor sprak vandaag met zes boeren uit de regio. Waarom protesteren ze vandaag?

Tijdens het boerenprotest in Lelystad grijpt hij maandagmiddag meerdere keren de microfoon. Gedeputeerde Harold Hofstra geeft aan naast de boeren te staan, maar weigert de nieuwe stikstofregel in te trekken. Dat pikt Van der Meer niet. ,,Mooie woorden, maar geen daden. Die beleidsregel moet van tafel!’’ vindt hij.

Stilstand

Twee jaar geleden stapte hij met zijn broer in het landbouwbedrijf van zijn ouders. Melkveehouderij en akkerbouw. Het loopt op zich goed, maar dat zal snel veranderen als de stikstofregels van de provincie werkelijkheid worden, geeft hij aan. ,,Dan wordt het elk jaar minder. Als we ons niet meer kunnen ontwikkelen dan staan we stil. En stilstand is achteruitgang.’’

Nee, hij heeft het niet alleen over de uitbreiding van het aantal hectares. ,,Ik heb het ook over innovatie, dierenwelzijn... Als je goed bent voor een koe dan is een koe goed voor jou. Wij willen stappen zetten, dóór. Maar dat gaat zo niet, de overheid laat een uitrookbeleid op ons los. In een paar weken is over ons lot beslist.’’ 

Louis Claessens, loonwerker uit Heino

Volledig scherm
Eigenaar Louis Claessens van loonbedrijf Volkerink uit Heino © Frans Paalman

We hebben te maken met normen die elke realiteit en elke werkbaarheid missen. De overheid vraagt onze klanten en ons om geweldige offers te brengen, terwijl je op voorhand weet dat de doelen niet worden gehaald.

Ik word ingehuurd door boeren, bouwbedrijven, slopers. Vorige week stonden drie van de vijf kranen stil. Collega's gaan nu naar vierdaagse werkweken toe. Niet volgende week of niet morgenavond, maar nu. Een sloopbedrijf zit op 10 procent van z'n omzet. Als we dit niet gaan oplossen, zitten tienduizenden mensen straks werkloos thuis. Dan moeten we volgende week naar het UWV. Het moet gewoon vandaag worden opgelost.

De gedeputeerde probeert het hier vandaag met politieke bewoordingen, maar ik heb niet het idee dat de urgentie bij hem is ingezonken.  Wij zijn van 25 naar 17 vaste medewerkers gegaan de afgelopen twee maanden. We zijn niet zo'n groot bedrijf en worden ingehuurd door veel grote collega's. Maar de provincie en het waterschap leggen hele projecten stil. Een vracht aan machines komt stil te staan. Ook bij ons.

Wessel de Ruiter, monteur mechanisatiebedrijf uit Hoonhorst

Als de boeren een klap krijgen, dan krijgen wij hem ook. Zij hebben minder werk en daardoor wij ook. Dan kan ik beter nu een dagje vrij nemen en hier bij zijn om mijn steun te betuigen, dan over een paar jaar zonder werk zitten. 

We hebben niet alleen boeren als klant, dat scheelt wel. Maar de boeren komen nu al minder. Het is hartstikke duur. Die machines krijg je niet voor een paar tientjes en die moeten wel worden onderhouden.

Het gaat verder dan alleen de boeren. Niet alleen melkveehouders en akkerbouwers, ook toeleveranciers worden geraakt. En wij dus ook. Onze stem mag gehoord worden, vind ik. Nu hopen dat er ook iets mee gebeurt.

Volledig scherm
Wessel de Ruiter uit Hoonhorst © Frans Paalman

Bas Fokkert, melkveehouder uit Holthone

We zijn het zat zoals de overheid met ons omgaat. We moeten in Den Haag zijn. Ze leggen hun besluitvorming bij de provincie neer, maar in Den Haag ligt het grote probleem van heel Nederland.

De ruimtes die veehouderijbedrijven nog hebben in hun vergunning, halen ze met één pennenstreep door. Ik las over klimaatactivisten die naar Schiphol gaan. De topman van Schiphol heeft ze nu al duidelijk gemaakt dat ze wel kunnen verduurzamen, maar dat daar ook groei bij hoort. En dat geldt precies zo voor onze sector. We hebben heel veel bedrijven die de komende jaren de strijd niet zullen winnen, maar de blijvers moeten de mogelijkheid hebben in dit land om op een fatsoenlijke manier hun boterham te verdienen.

Samen met mijn vrouw en mijn broer heb ik een melkveebedrijf met ruim 250 koeien en jongvee in het prachtige Holthone. We hebben drie dochters, de jongste is 18. De laatste jaren zijn we zelf aan tafel niet meer zo positief over onze sector, maar mijn dochters willen wel door met het bedrijf. Twee doen de hogere landbouwschool in Dronten. De middelste wil het onderwijs in, maar die staat net zoveel in de stal te helpen als de andere twee. Ze hebben er alle drie een gevoel bij dat wij van vroeger uit ook hebben gehad. 

Volledig scherm
Bas Fokkert uit Holthone © Frans Paalman

Ryan ten Hove, loonwerker uit Kamperveen

Voor onze klanten en ook voor ons staan investeringen voor volgend jaar ineens op de tocht. Er worden geen bouwvergunningen afgegeven. Wij zijn normaal gesproken als eerste aan de beurt voor het grondverzet, dus dat ligt nu ook stil.

We hebben nu nog drie offertes open staan en daarna is onze orderportefeuille leeg. Urgentie is echt geboden en ik denk dat de overheid daar niet bewust van is. Ik heb als klant een vleesveehouder die vorig jaar nieuw heeft gebouwd, maar nu niet verder mag. Die man heeft een paar miljoen geïnvesteerd. Dat is pure kapitaalvernietiging. Er is geen sector in Nederland die zo wordt geraakt als de landbouw op dit moment.

Volledig scherm
Loonwerker Ryan ten Hove uit Kamperveen © Frans Paalman

Wieger Kok, melkveehouder uit Zwolle

Volledig scherm
Wieger Kok uit Zwolle © Frans Paalman

Ik heb een van de weinige melkveebedrijven in Zwolle en heb net de boel overgenomen. We willen een klein beetje uitbreiden, maar dat wordt aan alle kanten tegengewerkt. Onder andere door de stikstofproblematiek. We moeten nu fosfaatrechten aankopen, maar stikstofrechten hebben ook iets te maken met je lot. Ik zit heel dicht bij een Natura 2000-gebied en word daardoor al heel erg beperkt. 

We hadden honderd koeien met aardig veel jongvee, nu met fosfaatrechten en vrij melken hebben we het iets naar boven verschoven. 

Er mag best beleid zijn, maar dat moet wel voor de komende tien jaar zijn geregeld. Als ik een investering doe, dan wil ik enig perspectief hebben. Een stal bouw je in principe voor dertig jaar, maar laten dan in elk geval de zwaarste lasten in de eerste tien jaar zijn gedekt.

Er is latente ruimte en als jouw buurman stopt, komt die ruimte weer in een potje. Maar nu willen ze de stikstof uit de landbouw halen. Men komt hun belofte gewoon niet na.

Hedy Nijk, melkveebedrijf en zorgboerderij in Kallenkote

We hebben een familiebedrijf, de Maargies Hoeve. Een melkveebedrijf, zorgboerderij en theeschenkerij. Ik ben met m'n broertje en een van onze medewerkers naar Zwolle gekomen. De vorige keer in Den Haag heb ik het vanuit huis gevolgd, maar toen had ik zo'n kippenvel en zo erg het gevoel dat ik erbij moest zijn. Om ook iets te kunnen doen. 

Het gaat over onze toekomst. Met mijn broertje en zusje wil ik het bedrijf verder runnen. Het is fijn als we dat positief tegemoet kunnen zien. Er hangt nu een soort dreiging boven ons hoofd. Het is spannend allemaal. Ik heb er wel vertrouwen in, maar ik weet niet of we er nu al zijn.

Volledig scherm
Hedy Nijk uit Kallenkote © Frans Paalman

Flevoland