Volledig scherm
Egbert Jan Riethof (64) is journalist. Hij heeft een dochter (25) en een zoon (23). Egbert Jan woont in z’n eentje in een huis met drie verdiepingen. © Joost Hoving

'Docent zijn leer je pas echt in de praktijk'

Egbert JanIn een vorig leven stond Egbert Jan voor de klas als leraar Nederlands. Hij herinnert het zich als de dag van gisteren.

De klas is braaf aan het werk getogen, maar uit het niets laait het gekeuvel op, als een wolk stoom uit een IJslandse geiser. Heel onschuldig, het is een lieve brugklas en ik ben de mentor.
,,Hela, hou ’s op’’, zeg ik quasi bozig. ,,Opeens allemaal tegelijk praten, daar heb ik een broertje dood aan.’’
Er schuilen duivels in ons onderbewuste. Nooit gebruik ik die uitdrukking, waarom nu wel?
Silvie kijkt me aan, de tere trekken van haar jonge gezicht veranderen bijna niet. De krukken leunen tegen haar tafelblad. Laat de grond zich openen, moge ik wegzakken tot in de diepste krochten.
Silvie is net terug uit het ziekenhuis, waar ik haar een week eerder heb opgezocht. Ze is zwaar gewond geraakt bij een auto-ongeluk. Haar broertje is omgekomen.

Quote

Een enkele keer vind je dat je ze onzinnige dingen moet bijbrengen

Egbert Jan

Elke dag komt de docent in situaties terecht waarop geen opleiding hem of haar heeft kunnen voorbereiden. Zelf kreeg ik eind jaren 70 mijn bevoegdheid vrij makkelijk: een serie van tien colleges pedagogie met 250 man en een stage van vijf keer twee dagen op een lyceum. Nu is de opleiding meer gedegen.
Niettemin, de echte lessen leer je pas in de praktijk. Dan blijkt dat dertig pubers met jou kunnen doen wat zij willen, behalve als je met kunst- en vliegwerk voorkomt dat dat besef tot ze doordringt. Laat je dat wel gebeuren, dan draai je het nooit meer terug. Je handelt uit liefde voor de kinderen, maar dat laat je niet altijd merken. Je stelt duidelijke grenzen, maar blijft flexibel. Je wordt nooit kwaad, maar doet soms alsof. Je houdt je altijd op de vlakte, toch mag je soms kwetsbaar zijn. Een enkele keer vind je dat je ze onzinnige dingen moet bijbrengen, maar dat laat je niet merken.
Zo simpel eigenlijk.

Quote

Het onderwijs valt niet mee

Egbert Jan

In het begin deed ik het allemaal fout. Twee jaar lang had ik het moeilijk in een 4-, later 5-havo. Uitgerekend aan deze groep mocht ik na het examen de diploma’s uitreiken.
En kijk, daar zag ik ze al zitten in het lokaal, met hun ouders, in zondagse kleren, en ook een stuk of zes grijnzende collega’s die eens lekker gingen toekijken hoe ik dat zou aanpakken. Alle aanwezigen wisten ongetwijfeld wat een puinhoop het was geweest in die twee jaar.
De diploma’s en cijferlijsten zaten voor elke leerling in een plastic hoesje, en de stapel hoesjes had ik onder mijn arm toen ik, nerveus, nog even snel het toilet in stapte. Zo’n stapel plastic kan makkelijk onder een arm wegglijden. Dat bleek ook wel.
Even later stond ik verwoed te deppen. Geel vocht was tussen de flappen van de hoesjes gekropen.
Ach ach, het onderwijs valt niet mee.

Reageren? magazine@persgroep.nl