Volledig scherm
Een stel woningen in de wijk Berkeloord in Lochem gaan eind volgend jaar over op waterstofgas en worden dus van het aardgas gehaald. Dit gebeurt in het kader van een proef om te zien hoe het transport van waterstof via aardgasleidingen verloopt. © Foto Arjan Gotink

Woningen in deze Lochemse wijk gaan over op waterstofgas

Zo’n tien tot twintig huizen in de wijk Berkeloord in Lochem worden als proef vanaf eind volgend jaar verwarmd met waterstofgas. De huizen gaan vanaf dat moment van het aardgas af. 

Koken op waterstofgas is niet mogelijk, dus deelnemers zullen over moeten gaan op een inductiekooktoestel als er een gaskooktoestel is. Het waterstofgas (ook vaak waterstof genoemd) komt de huizen binnen via de bestaande aardgasleiding.

Transport

Netwerkbedrijf Alliander is de grote drijvende kracht achter het initiatief. Het bedrijf werkt in dit geval samen met de lokale energiecoöperatie LochemEnergie. Voor Alliander is het van belang om ervaring op te doen met het transport van waterstofgas door de bestaande leidingen waardoor nu aardgas vervoerd wordt. Het voordeel van waterstof is, zo meldt Alliander-woordvoerder Marloes de Vink, dat er geen grote aanpassingen in de woning nodig zijn. De betreffende Lochemse woningen krijgen een waterstofketel van Remeha die gewoon werkt met de huidige radiatoren.

Beeldbepalend

Eerder dit jaar zijn er twee bijeenkomsten geweest in de wijk waar zo’n honderd oude, vaak monumentale woningen staan. Het nadeel van deze vaak zeer fraaie en beeldbepalende huizen is dat ze veelal niet optimaal te isoleren. Zo is het bijvoorbeeld vaak niet mogelijk om zonnepanelen op het dak te leggen in verband met de monumentale status van de panden. Het gebruik van een warmtepomp is bij dit soort huizen ook niet mogelijk omdat ze daarvoor niet goed genoeg te isoleren zijn.

Bij elkaar in de buurt

Er bestond veel animo in de wijk om deel te nemen aan de proef.  Ongeveer vijfendertig huizen hadden interesse om mee te doen aan de pilot, maar er kunnen er maar tien tot twintig meedoen. Het is nu nog niet bekend om welke huizen het gaat. Voorwaarde is wel, zo zegt Guus Westgeest die namens LochemEnergie betrokken is bij het project, dat de woningen ‘geclusterd’ moeten zijn. Met andere woorden: de groep huizen moet bij elkaar in de buurt staan om op die manier het transport van waterstofgas mogelijk te maken.

Fors isoleren

Het isoleren van de huizen in Berkeloord die meedraaien in de pilot is geen technische voorwaarde, aldus Marloes  de Vink van Alliander. Maar omdat het verminderen van de vraag naar aardgas / waterstofgas wel een belangrijk onderdeel is van het verduurzamen van de woningen zal het nemen van isolatiemaatregelen een belangrijke voorwaarde zijn om mee te doen. Volgens LochemEnergie kan er nog een behoorlijke ‘isolatiewinst’ geboekt worden in de karakteristieke woningen. Opzet is dat de energiecoöperatie hierbij ook een nadrukkelijke rol zal gaan spelen.

Terug naar gas

Het streven is, zo zegt  Fleur Elfrink, projectleider van de pilot, om waterstof een ‘toekomstbestendig alternatief voor aardgas te laten worden tijdens de pilotperiode van vijf jaar’. Maar als om wat voor  reden dan ook besloten wordt na de pilotperiode te stoppen met waterstof dan worden de huizen weer omgezet naar aardgas. 

Lokaal of ‘invoeren’

Het is ook nog niet duidelijk waar het waterstof zal worden ‘gemaakt’.  ,,Op dit moment bekijken we meerdere scenario’s. Een van de opties is het lokaal produceren van waterstof in de gemeente Lochem, een andere is het invoeren van waterstof dat elders is geproduceerd.’’

Waterstof: bruikbaar alternatief voor aardgas 

Eén van de duurzame alternatieven die moet helpen om klimaatneutraal te worden is waterstof. Waterstof is een CO2-vrije energiedrager en wordt gezien als een goed bruikbaar alternatief voor aardgas. Enerzijds als brandstof, anderzijds als grondstof voor de industrie.  Waterstof is vooral bekend als brandstof voor voertuigen. Inmiddels hebben verschillende autofabrikanten waterstofauto’s bij dealers staan. Er worden eveneens meerdere pilotprojecten opgezet om waterstof in te zetten in zwaar transport, zoals  vrachtwagens, bussen en treinen, omdat waterstof goed is op te slaan en daarmee geschikt is voor lange afstanden. Waterstof tanken kan nog op weinig plekken in Nederland, maar daar wordt hard aan gewerkt. Er  zijn momenteel 4 stations in Nederland waar je waterstof kunt tanken. De komende jaren wordt dat sterk uitgebreid. 

Er zijn verschillende manieren om waterstof te maken. In de industrie wordt vooral gebruik gemaakt van de grijze waterstof, gemaakt uit aardgas. Als we willen dat waterstof een bijdrage levert aan de omschakeling naar een fossielvrije wereld, dan moet het vizier gericht zin op groene waterstof. Groene waterstof kan gemaakt worden uit zonne- en windenergie en heeft als voordeel dat het kan worden opgeslagen. De productie van waterstof is nu nog kostbaar, maar de verwachting is dat het de komende tien jaar veel goedkoper wordt.

Achterhoek