Bert Zuurman als WorldCoach in India.
Volledig scherm
Bert Zuurman als WorldCoach in India. © KNVB Media

Trainer Bert Zuurman helpt mensen overal ter wereld verder, niet alleen op het voetbalveld

WERELDVOETBALBert Zuurman was acht jaar verbonden aan PEC Zwolle. Als voetballer en later als trainer van de vrouwen en de jeugd. Maar toen in 2013 de kans voorbij kwam om voor de KNVB WorldCoaches in India aan de slag te gaan, hoefde de voormalige spits niet lang na te denken. ,,Door middel van voetbal kunnen we mensen in deze landen vooruit helpen. Hoe mooi is dat?”

Vier jaar was hij er speler, vier jaar coach. Een grote glimlach verschijnt op het gezicht van Bert Zuurman (47) als hij terugdenkt aan zijn actieve jaren bij PEC (2001/2005 en 2009/2013). ,,Dat ik na mijn spelerscarrière teruggekeerd ben in Zwolle zegt denk ik wel voldoende. Ze vragen je niet terug als je een grote klootzak bent.” Omgekeerd geldt dat natuurlijk ook, grijnst hij. ,,Ik heb een heerlijke tijd gehad in Zwolle. Ik denk met veel plezier terug aan die jaren.”

Als coach was hij betrokken bij de oprichting van het vrouwenvoetbal bij PEC in 2011. In het eerste jaar was het nog wel behelpen, bekent Zuurman. ,,Toen hadden we twaalf of dertien speelsters. Gelukkig hadden we een goede samenwerking met Be Quick’28. Ik vind het mooi om te zien hoe het vrouwenvoetbal zich heeft ontwikkeld sindsdien en dat ik daar een rol in heb mogen spelen.”

India

Maar hoe goed hij het ook naar zijn zin had in Zwolle, toen de kans om in India aan de slag te gaan bij de Ozone Football Academy Bangalore - opgericht door een steenrijke zakenman, die graag wat wilde terugdoen voor de samenleving - was de keuze snel gemaakt. Met een tussenpauze was hij twee jaar actief bij de club. Eerst als hoofd jeugdopleiding, later als coach van het nieuw opgerichte eerste elftal. Dat laatste was niet helemaal gepland, bekent hij. ,,We promoveerden zo naar de I League 2, onze Keuken Kampioen Divisie zeg maar, en reisden het hele land door. Dat gaat daar anders dan hier, hè. Bij uitwedstrijden was je wel drie of vier weken van huis voor je eenzelfde periode had waarin je verschillende clubs ontving.”

Quote

Het leuke is dat je op plekken komt waar je normaal niet komt als toerist

Bert Zuurman, WolrdCoach KNVB

Administratieve rompslomp zorgde voor een tijdelijk vertrek uit India, maar stilzitten was er niet bij voor Zuurman. In de jaren die volgden reisde hij de hele wereld rond. Mozambique, Lesotho, Zuid-Afrika, Mauritius, Libanon, Indonesië, begint de oud-prof aan een lange opsomming van bekende en minder bekende landen. ,,Het leuke is dat je echt op plekken komt waar je normaal niet komt als toerist. En ze zijn zo gastvrij hè, die mensen. Dan staat er speciaal voor jou een emmer met warm water om je ’s ochtends te wassen, in plaats van een emmer met het gebruikelijke koude water.”

De dingen die hij zag en meemaakte, openden zijn ogen. ,,Met WorldCoaches leiden wij coaches op. En dat moet je breder zien dan alleen voetbalcoaches. Het zijn mensen die werken met kinderen, zodat zij onze boodschap door kunnen geven.” Door hen bepaalde skills mee te geven als bewustzijn, samenwerken, verantwoordelijkheid, creativiteit en weerstand probeert WorldCoaches écht een verschil te maken voor de lokale bevolking. ,,Het zijn zaken die spelen in de sport, maar ook in het gewone leven. Dingen als handen wassen bijvoorbeeld. Voor ons heel gewoon, maar in Afrika van levensbelang door ziektes als cholera en ebola. En we zijn er niet alleen. Unicef bouwt daar bijvoorbeeld ook toiletten, zodat je direct het resultaat ziet van deze projecten. Dat maakt dit werk zo bijzonder.”

Zang en dans

In de afgelopen jaren maakte hij van alles mee. Anekdotes heeft Zuurman dan ook genoeg. Over Afrikaanse mannen en vrouwen die voetballen op de doorgaande weg, om de zoveel minuten plaatsmaken voor passerende auto’s en dan weer doorvoetballen alsof er niets is gebeurd. Of over de lokale markt, waar kippen onthoofd werden waar hij bij stond. Maar het mooist vindt hij de zang en dans waarmee bijna elke cursusweek eindigt. ,,Ik heb het al zo vaak meegemaakt, maar het blijft genieten als het gebeurt. De trots en blijdschap van ‘dit hebben we toch maar weer geflikt’, dat is zo oprecht.”

2001: Juichen in Zwolle. Bert Zuurman geniet met Dominggus Lim-Dan van een doelpunt van Arne Slot tegen Stormvogels/Telstar.
Volledig scherm
2001: Juichen in Zwolle. Bert Zuurman geniet met Dominggus Lim-Dan van een doelpunt van Arne Slot tegen Stormvogels/Telstar. © Jan Drost

Wel liep hij tegen heel wat culturele verschillen aan. Afspraken maken gaat in veel landen buiten Europa op een net wat andere manier, weet hij inmiddels uit ervaring. ,,Hier maak ik met jou een afspraak en zetten we dat in onze agenda’s. Daar moet zo’n afspraak door vijf verschillende lagen heen.” Het leidde met enige regelmaat tot hilarische taferelen. ,,Komen de leraren en leraressen in prachtige pakken en rokken en op keurige schoenen of zelfs hoge hakken naar een ‘praktijksessie’. Het is enorm lachen als ze dan doorkrijgen dat we een potje gaan voetballen. Maar uiteindelijk doet iedereen mee, hoor. Hoge hakken of niet. Dat enthousiasme vind ik prachtig.”

Zorgen

Binnenkort hoopt Zuurman weer af te reizen naar Bonaire, waar hij voor WorldCoaches in samenwerking met het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport sinds begin januari een vierjarig project begeleid om bewegen te stimuleren. ,,Momenteel is dat niet mogelijk door het coronavirus. Ja, ik maak me wel zorgen over de situatie in de Afrikaanse landen, al is het opvallend hoe weinig het daar nu nog lijkt voor te komen. Misschien dat het klimaat daar een rol in speelt, of de lagere bevolkingsdichtheid. Of dat het komt doordat de bevolking daar een stuk jonger is dan in Europa. Wie zal het zeggen? Ik weet nog wel dat ik in 2014 in Ghana zat, ten tijde van een uitbraak van ebola in Nigeria. Een spannende tijd, maar het was enorm indrukwekkend om te zien hoe ze er daar mee omgingen.”

WorldCoaches
Voetbalcoaches opleiden in hun eigen buurt of dorp, zodat zij vervolgens lokaal kunnen fungeren als trainers én tegelijkertijd rolmodellen zijn in hun sociale leefomgeving. Dat is de voornaamste filosofie van het WorldCoaches-programma, het opleidingsprogramma dat door de KNVB in 2009 is gestart vanuit haar maatschappelijke verantwoordelijkheid. Het project is uniek in de wereld.

Het programma is gebaseerd op de jarenlange internationale ervaring van de KNVB op het gebied van coachen en opleiden. Voetbal verbindt, overal ter wereld. WorldCoaches spelen daar een grote rol in door kinderen op sportief én sociaal vlak te inspireren en te begeleiden. Op die manier draagt het voetbal en de KNVB haar steentje bij aan een betere samenleving.