Volledig scherm
17 april 2016 en 17 april 1945 in één foto. Canadese troepen komen aan bij Paleis het Loo. © oorspronkelijke fotograaf onbekend

Bevrijd Apeldoorn komt tot leven in fotoserie Oirik

APELDOORN - Ontwerper, illustrator, kinderboekenschrijver. En nu ook nog fotograaf. Erik Nieuwenhuis, beter bekend als Oirik, heeft weer een nieuwe manier gevonden om zijn creativiteit in banen te leiden. Met een uniek fotoproject bracht hij 1945 en 2016 samen, gepakt in acht foto's.

Het idee was vrij simpel, de uitvoering nog best lastig: met acht foto's uit 1945 (ten tijde van de bevrijding) naar de exacte plekken in Apeldoorn gaan waar die foto's gemaakt zijn. En vervolgens de foto dusdanig voor de lens van het fototoestel houden, zodat 't beeld precies in het goede kader valt: 1945 en 2016 in één beeld gevangen.

Nieuwenhuis bedacht het project vorig jaar al, toen hij als ontwerper werd ingeschakeld voor het erfgoedfestival Gelegerd in Gelderland. ,,Toen zag ik al die prachtige foto's van toen. Zo mooi die beelden... Daarna heb ik CODA (archief en musem, red.) benaderd of ik ze mocht gebruiken voor een privé-projectje.''

Dat mocht, Oirik kon op pad. ,,Vooropgesteld, ik ben natuurlijk geen beroepsfotograaf. Ik heb alle foto's ruw en vrij snel geschoten.'' Met z'n telefoon nota bene, een iPhone6. ,,Goed en scherp genoeg voor zoiets als dit. Het moeilijkst was nog om alles precies passend te maken. Ik moest op precies de goede plek staan.''

Dat gaf hem een apart gevoel. Op de plek waar dik zeventig jaar eerder fotografen marcherende Canadezen op de plaat vastlegden stond Nieuwenhuis naar een foto te kijken, temidden van alledaaagse taferelen. ,,En daar sta je normaal natuurlijk nooit bij stil, als je gewoon door de Deventerstraat rijdt. Of aan het winkelen bent in de stad. Het is net alsof je door een raampje naar het verleden kijkt, heel indrukwekkend. Soms had ik echt het gevoel van: 'Wow, hier is dat dus allemaal gebeurd.''

Het resultaat is een serie van acht simpele, maar zeer tot de verbeelding sprekende foto's. Met marcherende soldaten, juichende Apeldoorners en feestvierende kinderen. Dat Apeldoorn al in april werd bevrijd (de eerste geallieerde tanks arriveerden op 17 april) maakt voor Nieuwenhuis niet uit. Deze week wordt opnieuw de nationale bevrijding gevierd en dan is het ook in Apeldoorn een mooi moment om stil te staan bij het verleden. Een verleden dat door de foto's van ontwerper Oirik weer een heel klein beetje tastbaarder is geworden.

Alle oorspronkelijke foto's zijn eigendom van Coda Apeldoorn. Slechts van sommige foto's is de originele fotograaf bekend.

Volledig scherm
De Burgemeester Tutein Nolteniuslaan: kinderen, sommigen verkleed als soldaat, marcheren feestend door de straten van de Parkenbuurt. © oorspronkelijke fotograaf: G.B. Gilroy
Volledig scherm
De intocht van de Canadezen op de Deventerstraat. Met uitzicht op de hoek waar nu de Albert Heijn zit. ,,Wat mij betreft de tofste foto van allemaal'', zegt Erik Nieuwenhuis. ,,Toen ik deze voor het eerst zag dacht ik echt: wauw! Daar loop je dus iedere dag. Je staat er niet altijd bij stil dat dat zich hier allemaal heeft afgespeeld…'' © oorspronkelijke fotograaf onbekend
Volledig scherm
17 april 2016 en 17 april 1945 in één foto gevangen: Canadese soldaten lopen op de Deventerstraat (ter hoogte van het oude postkantoor), in het net bevrijde Apeldoorn. © oorspronkelijke fotograaf: H. Stokhuyzen
Volledig scherm
De Hoofdstraat, ter hoogte van Ziengs. Een soldaat in gesprek met zijn collega's van de luchtmacht tijdens de bevrijding van Apeldoorn in 1945. © oorspronkelijke fotograaf onbekend
Volledig scherm
Erik Nieuwenhuis in actie tijdens zijn project, op de kruising van de Hoofdstraat en Deventerstraat. © Eigen foto
Volledig scherm
De Deventerstraat: Canadese troepen komen aan over de zogenaamde Baileybrug, een brug van standaard segmenten die zeer snel opgebouwd kan worden. De brug werd destijds samen met de Britten geplaatst, omdat de oude Deventerstraatbrug nog in puin lag. De Duitsers hadden het middendeel verwijderd. © oorspronkelijke fotograaf: H. Stokhuyzen
Volledig scherm
Apeldoorn, 1945. Feestvierende kinderen op een paardenwagen op de hoek Kerklaan/Paslaan. Op de achtergrond het herkenbare gebouw waar tot voor kort Rodenburg Makelaars zat. © oorspronkelijke fotograaf: C.J. Woods
Volledig scherm
De Piet Joubertstraat, helemaal volgehangen met vlaggen en takken. De hele buurt werd opgetrommeld voor deze foto. © oorspronkelijke fotograaf onbekend