Volledig scherm
Joris de Man met de presentatieposter van zijn profielwerkstuk. © Bert Beelen

Hoe je van een erwt een zon maakt? Joris legt het in zijn profielwerkstuk uit

wiskundeNIJMEGEN - Het profielwerkstuk van Joris de Man (18) van het Dominicus College in Nijmegen heeft al twee prijzen gewonnen: de Van Melsenprijs en de juryprijs van het wiskundetijdschrift Pythagoras. Hij is genomineerd voor een derde prijs die op 11 juni wordt uitgereikt door de Koninklijke Nederlandse Akademie voor Wetenschappen (KNAW).

Het onderwerp van het profielwerkstuk ligt niet voor de hand. Het is een wiskundige theorie genaamd de Banach-Tarskiparadox. Een ingewikkeld onderwerp, zegt Joris’ profielwerkstuk-begeleidster en wiskundedocent Helle Hendriks. ,,Ik moest zelf ook even in de boeken duiken. Deze stof ben ik in mijn studie nog nooit tegengekomen.” Het verdiepen zag Hendriks niet als extra werk. ,,Het was bijzonder leuk om weer eens iets nieuws te leren. Ik heb denk ik dit jaar meer geleerd van Joris dan hij van mij.”

Een appel in kleine stukjes

Quote

Ik heb denk ik dit jaar meer geleerd van Joris dan hij van mij

Helle Hendriks, Wiskundedocente

Maar waar gaat het werkstuk nu eigenlijk over? De Banach-Tarskiparadox steekt als volgt in elkaar: zie het als een appel die je stukje bij beetje in kleinere stukken snijdt. Volgens de paradox kun je van al die kleine stukjes van die ene appel, twee appels van hetzelfde formaat en dezelfde massa maken. Joris onderzocht of dit wiskundig te bewijzen is. Ook testte hij de theorie op de werkelijkheid. ,,Ik vond de paradox op het internet en wilde in vijf havo ook al mijn profielwerkstuk er over doen.”

Maar dat bleek toch te moeilijk te zijn. ,,Toch heb ik een poging gedaan met een gerelateerd onderwerp, waardoor ik al een goede basis had van de paradox. In zes vwo begreep ik het een stuk beter en kon ik het verder uitwerken”, vertelt hij.

Het profielwerkstuk van Joris laat zien hoe de Banach-Tarskiparadox wiskundig is te bewijzen. De kans is heel klein dat het in de praktijk mogelijk is, volgens Joris. ,,De vraag die direct bij me opkwam, was: kan dit in de realiteit? Dat heb ik vaker met wiskundige theorieën.” Joris vertelt dat je nóg verder kan doorgaan op de paradox. ,,Dan kom je erachter dat je bij wijze van spreken van een erwt een zon kan maken.” 

Volgend jaar: sterrenkunde

Volledig scherm
Joris de Man. © Bert Beelen

Een van de prijzen die Joris won met de Van Melsenprijs, was een reis naar The International Conference of Young Scientists in Kuala Lumpur, Maleisië. Joris kon daar niet bij zijn, omdat op dat moment de  juryprijs van tijdschrift Pythagoras werd gehouden. De eindexamens zijn achter de rug en Joris heeft al toekomstplannen gemaakt. Volgend jaar gaat hij sterrenkunde studeren aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. ,,Ik ga nog vaak terugdenken aan dit werkstuk tijdens mijn studie.”

De Stentor gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement
  1. Wat moet rechter met verwarde personen die gevaar opleveren doordat ze de gaskraan opendraaien
    PREMIUM

    Wat moet rechter met verwarde personen die gevaar opleveren doordat ze de gaskraan opendraai­en

    ARNHEM - Je denkt dat je rustig en veilig woont, en opeens moet je je huis uit vanwege een gaslucht en explosiegevaar. Het gebeurde afgelopen zomer in Nijmegen twee keer binnen vier dagen: aan de Gildekamp in Lindenholt op 8 juli 2019, en aan de Neerbosscheweg vlak bij het Goffertstation op 11 juli. Wat de geestelijke gezondheidszorg niet kan voorkomen, komt bij de rechter op het bord. En wat doet die ermee?