Boerenfamilie te Stroe (1922), werk van Martin Monnickendam (Amsterdam 1874-1943).
Volledig scherm
Boerenfamilie te Stroe (1922), werk van Martin Monnickendam (Amsterdam 1874-1943). © Collectie Gemeente Barneveld

Expositie 'Vermoorde kunst’ in museum Nunspeet en Sjoel Elburg bij 75 jaar bevrijding pas later open

Het coronavirus heeft een streep gezet door de opening van de dubbeltentoonstelling 'Vermoorde kunst’ in Nunspeet en Elburg. De expositie met werk van joodse beeldende kunstenaars die in de Tweede Wereldoorlog zijn vermoord, was juist nu gepland in het kader van 75 jaar bevrijding. 

De tentoonstelling in het Noord-Veluws Museum en Museum Sjoel zou de komende week worden opgebouwd en zou dinsdag 24 maart worden geopend. Naar aanleiding van de explosieve ontwikkelingen rond het coronavirus is dat in elk geval geannuleerd. 

Volgens directeur Erik Stotijn van het museum in Nunspeet zou het door laten gaat van de opening gezien het grote aantal te verwachten gasten onder de huidige omstandigheden niet verantwoord zijn. Dat geldt voor zowel de besloten bijeenkomst in Museum Sjoel Elburg als de meer openbare bijeenkomst in het Noord-Veluws Museum Nunspeet. 

Bovendien gaat het museum in navolging van de landelijke maatregelen in elk geval tot 31 maart dicht. ,,En ik vraag me af of we dan al weer open kunnen.’’

Dit komt hard aan

Juist nu en juist bij deze expositie komt dat hard aan, zegt Stotijn. De opbouw van de expositie gaat straks wel gewoon van start. ,,We hebben nu wat extra tijd, maar we willen ook klaar zijn op het moment dat we weer open kunnen.’’

Beide musea zullen zich bovendien inspannen om op een later moment tijdens de tentoonstellingsperiode alsnog een bijeenkomst te organiseren voor betrokkenen en media.

Afgebroken talent

Het gaat om werk van joodse beeldende kunstenaars uit Nederland, die in de Tweede Wereldoorlog vermoord zijn. ‘De kunstenaars zijn omgebracht in concentratiekampen, hun talent werd afgebroken, maar hetgeen zij gemaakt hebben, hun tekeningen, grafiek en schilderijen, zijn tekenen van hun leven',  staat in de toelichting bij de expositie. 

Koninginnedag in Scheveningen, ongedateerd. Werk van Abraham Fresco (Den Haag 1903-1942 Auschwitz).
Volledig scherm
Koninginnedag in Scheveningen, ongedateerd. Werk van Abraham Fresco (Den Haag 1903-1942 Auschwitz). © Collectie Joods Virtueel Museum

In Museum Sjoel Elburg is werk te zien van het joodse kunstenaarsechtpaar Else Berg en Mommie Schwarz, die als Samuel Schwarz in Zutphen werd geboren. Tijdens de bezetting doken zij niet onder en zij weigerden een Jodenster te dragen. In 1942 werden zij beiden opgepakt en in Auschwitz omgebracht.

Razzia

In het Noord-Veluws Museum zijn schilderijen, aquarellen, grafiek en tekeningen in allerlei stijlen te zien van 27 in de oorlog omgebrachte joodse kunstenaars en van een aantal communistische kunstenaars die in Putten verbleven, onder wie Jo Bezaan. 

Hij werd gedeporteerd naar Kamp Vught. Bezaan maakte na de oorlog een serie houtsneden over de razzia van Putten in 1944. Van de 660 mannen die werden weggevoerd, kwamen 552 mannen om, onder wie zijn zoon.

De dubbeltentoonstelling ‘Vermoorde kunst’ is in beide musea tot en met 20 september 2020 te bezoeken.

  1. Botten horen kraken en een angstaanjagend letselrapport: ‘We mogen van geluk spreken dat Andrew hier vandaag zit’
    PREMIUM

    Botten horen kraken en een angstaanja­gend letselrap­port: ‘We mogen van geluk spreken dat Andrew hier vandaag zit’

    Een getuige die botten hoort kraken en een officier van justitie die angstig wordt van het letselrapport. Hendrik V. sloeg de 25-jarige Andrew bewusteloos op straat, vroeg aan getuigen of er nog ‘leven in zat’ en schopte daarna nog eens hard in zijn gezicht. Dat bleek op de zitting in de rechtbank in Zutphen. ‘We mogen van geluk spreken dat het slachtoffer hier vandaag zit.’

Veluwe