Volledig scherm
Het gezin Aussen in een bootje op de IJssel. © Verenigd Comite Wijhe

Bij hoge uitzondering mag Wijhe struikelstenen leggen zonder bedenker Gunter Demnig

Lange tijd leek het erop dat de struikelstenen voor de familie Aussen uit Wijhe niet voor mei 2020 gelegd konden worden, omdat bedenker Gunter Demnig van de zogenaamde Stolpersteine eerder geen gaatje in zijn drukke agenda heeft. Na veel heen en weer schrijven heeft het  Verenigd Comité Wijhe toch toestemming van de Duitse kunstenaar gekregen om de stenen te leggen zonder dat hij daarbij aanwezig is.

Donderdag 7 november worden vier struikelstenen gelegd voor de voormalige woning van de Joodse familie Aussen. Zonder Demnig, maar in het bijzijn van enkele familieleden Aussen en als de gezondheid het toelaat ook nog een vriendin van Herta. Jan Amse van het Verenigd Comite Wijhe is helder: ,,De aanwezigheid van nabestaanden en de vriendin vind ik belangrijker dan dat Demnig erbij is. Als ik zou moeten kiezen tussen die twee, was de keuze snel gemaakt.”

Joodse feestdag

Toch ging het regelen van de blijvende herinnering aan de weggevoerde Joodse familie bepaald niet zonder slag of stoot. Dit voorjaar al kreeg het comité te horen dat Demnig pas ruim een jaar later weer eens in de gelegenheid zou zijn om struikelstenen in Wijhe te leggen. Het idee om de stenen zonder hem te plaatsen, kon toen niet rekenen op steun van de kunstenaar. Vervolgens wilde hij op 30 september de Stolpersteine leggen voor de woning aan het Havenpad in Wijhe, maar dat bleek nu juist een Joodse feestdag te zijn, waardoor nabestaanden er niet bij zouden zijn. ,,Dat was dus voor ons geen gelukkige datum."

Nu is toch een compromis gevonden. De stenen worden geplaatst op 7 november. Een datum die valt in de week dat de Kristallnacht 81 jaar geleden is. In de nacht van 9 op 10 november 1938 werden in heel Duitsland Joden en hun bezittingen aangevallen. 

Vrijheid is ook herdenken

Het gezin Aussen - vader Jacob, moeder Klara en dochters Anna Sophie en Herta - zijn vanuit Wijhe weggevoerd en via Westerbork in 1943 naar Auschwitz gedeporteerd. Vader en de twee dochters (17 en 19 jaar)  stierven op 17 september van dat jaar. Klara overleed op 2 maart 1945. Met de plaatsing van de vier Stolpersteine voor het huis waar ze woonden, wordt de herinnering aan de familie Aussen levend gehouden. Voor het Verenigd Comité Wijhe was het belangrijk dat de struikelstenen zouden worden geplaatst in het jaar dat Nederland 75 jaar vrijheid viert. ,,Aan het vieren van onze vrijheid is onlosmakelijk herdenken verbonden.”

Salland