Het gezin Aussen in een bootje op de IJssel.
Volledig scherm
Het gezin Aussen in een bootje op de IJssel. © Verenigd Comite Wijhe

Bij hoge uitzondering mag Wijhe struikelstenen leggen zonder bedenker Gunter Demnig

Lange tijd leek het erop dat de struikelstenen voor de familie Aussen uit Wijhe niet voor mei 2020 gelegd konden worden, omdat bedenker Gunter Demnig van de zogenaamde Stolpersteine eerder geen gaatje in zijn drukke agenda heeft. Na veel heen en weer schrijven heeft het  Verenigd Comité Wijhe toch toestemming van de Duitse kunstenaar gekregen om de stenen te leggen zonder dat hij daarbij aanwezig is.

Donderdag 7 november worden vier struikelstenen gelegd voor de voormalige woning van de Joodse familie Aussen. Zonder Demnig, maar in het bijzijn van enkele familieleden Aussen en als de gezondheid het toelaat ook nog een vriendin van Herta. Jan Amse van het Verenigd Comite Wijhe is helder: ,,De aanwezigheid van nabestaanden en de vriendin vind ik belangrijker dan dat Demnig erbij is. Als ik zou moeten kiezen tussen die twee, was de keuze snel gemaakt.”

Joodse feestdag

Toch ging het regelen van de blijvende herinnering aan de weggevoerde Joodse familie bepaald niet zonder slag of stoot. Dit voorjaar al kreeg het comité te horen dat Demnig pas ruim een jaar later weer eens in de gelegenheid zou zijn om struikelstenen in Wijhe te leggen. Het idee om de stenen zonder hem te plaatsen, kon toen niet rekenen op steun van de kunstenaar. Vervolgens wilde hij op 30 september de Stolpersteine leggen voor de woning aan het Havenpad in Wijhe, maar dat bleek nu juist een Joodse feestdag te zijn, waardoor nabestaanden er niet bij zouden zijn. ,,Dat was dus voor ons geen gelukkige datum."

Nu is toch een compromis gevonden. De stenen worden geplaatst op 7 november. Een datum die valt in de week dat de Kristallnacht 81 jaar geleden is. In de nacht van 9 op 10 november 1938 werden in heel Duitsland Joden en hun bezittingen aangevallen. 

Vrijheid is ook herdenken

Het gezin Aussen - vader Jacob, moeder Klara en dochters Anna Sophie en Herta - zijn vanuit Wijhe weggevoerd en via Westerbork in 1943 naar Auschwitz gedeporteerd. Vader en de twee dochters (17 en 19 jaar)  stierven op 17 september van dat jaar. Klara overleed op 2 maart 1945. Met de plaatsing van de vier Stolpersteine voor het huis waar ze woonden, wordt de herinnering aan de familie Aussen levend gehouden. Voor het Verenigd Comité Wijhe was het belangrijk dat de struikelstenen zouden worden geplaatst in het jaar dat Nederland 75 jaar vrijheid viert. ,,Aan het vieren van onze vrijheid is onlosmakelijk herdenken verbonden.”

  1. Strijd voor veiligheid in Olst. ‘Oppassen dat ik er niet te veel tijd in steek, anders heb ik thuis een probleem’
    PREMIUM

    Strijd voor veiligheid in Olst. ‘Oppassen dat ik er niet te veel tijd in steek, anders heb ik thuis een probleem’

    Gemeentelijke stukken uitpluizen, inspraakavonden bijwonen, bezwaarschriften opstellen. En dat allemaal op je vrije avond of zondagmiddag. Je moet er maar zin in hebben. Olstenaren Oscar Langeland en Ab Visser ‘strijden’ voor verkeersveiligheid in hun dorp en vinden dat de normaalste zaak van de wereld. ,,Mijn vrouw zegt weleens: ‘ben je weer bezig met je project?!’”
  2. CDA Olst-Wijhe voelt zich op achterstand gezet bij energieplan: ‘Corona geen excuus’
    PREMIUM

    CDA Olst-Wij­he voelt zich op achter­stand gezet bij energie­plan: ‘Corona geen excuus’

    Heeft de politiek in de gemeente Olst-Wijhe nog iets in te brengen als het gaat om een regionaal plan om zo veel mogelijk duurzame energie op te wekken. CDA-gemeenteraadslid Elleke Steenbergen heeft dat gevoel niet, omdat het eerste plan vorige maand werd gepresenteerd zonder dat de lokale politiek de inhoud goed kende. ,,Corona mag nooit een excuus zijn om de raad er niet op tijd bij te betrekken.”

Salland