Volledig scherm
Zonnepanelen op een woning. Ook mensen met een kleine beurs moeten kunnen meedoen aan duurzame energie, vindt de PvdA in Olst-Wijhe.

Olst-Wijhe: Belangrijkste onderwerpen na de camera's

De hele avond zijn ze aan het woord, de lijsttrekkers van de zes partijen die in Olst-Wijhe meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen. Live op de lokale televisie, maar als de cameramannen hun kabels oprollen, komt de zaal aan het woord. Met meteen de twee belangrijkste onderwerpen voor de komende vier jaar. Waarom halen jullie de scholen uit de dorpen en waar komen de windmolens?

Al tientallen jaren houdt de Olster Vereniging tot Nut van het Algemeen een verkiezingsdebat. In Den Nul, donderdagavond, verstreek anderhalf uur debatteren nagenoeg rimpelloos. Tot de zaal aan het woord kwam. ,,Jullie hebben het steeds over het belang van scholen voor de leefbaarheid, maar waarom bouwen jullie dan een nieuwe school in een weiland bij sporthal De Hooijberg. Niet in Olst, niet in de Boskamp, maar ertussen’’, vroeg een van de aanwezigen.

Beste plek

D66 vond het een goeie vraag. ,,Is De Hooijberg wel een logische plek? Is het niet logischer om die school in het dorp te bouwen? We moeten niet de gemakkelijke weg volgen en kijken waar de gemeente grond heeft, maar wat de beste plek is voor een dergelijke school is’’, zei D66-lijsttrekker Maartje Lof.

Voorman Marcel Blind van Gemeentebelangen moest desgevraagd toegeven dat zijn verkiezingsprogramma van vier jaar geleden nog uitging van een school in elke kern. ,,Maar we zijn keihard ingehaald door de werkelijkheid. Je kunt dat niet waarmaken. De scholen onderzoeken nu hun toekomst, pas daarna komen de locaties, maar dit soort vragen houdt de gemeenteraad wel scherp’’, beloofde Blind.

En die molens dan? De bezoeker zei warme gevoelens van de politiek voor duurzaamheid te hebben gehoord, maar waar komen ze dan? Olst-Wijhe heeft vijf mogelijke gebieden gevonden waar geen grote obstakels zijn om de molens neer te zetten, zoals een militaire laagvliegroute, hoogspanningsleidingen of kwetsbare natuur.

Quote

Sommige partijen krijgen slappe knieën en zullen naar de Noordzee wijzen.

Ferdi Hummelink, lijsttrekker GroenLinks

Voor vijf van de zes partijen moet dat blijken uit het onderzoek dat loopt. Alleen nieuwkomer GroenLinks had het antwoord al klaar. ,,Op alle vijf locaties, anders haal je je duurzaamheidsdoelen niet. Er komt verzet en sommige partijen zullen slappe knieën krijgen en naar de Noordzee wijzen, maar de volgende generatie zal geen enkele moeite met die molens hebben’’, aldus lijsttrekker Ferdi Hummelink.

Ook over de mogelijke concentratie van scholen op een centrale plek in Olst en Wijhe had de nieuwkomer een mening. ,,Je moet echt serieus kijken of je de scholen kunt behouden op de plek waar ze nu zijn. De school op de Boskamp kun je ook multifunctioneel maken zodat die kan blijven’’, zei Hummelink, die al eerder pleitte voor het aantrekkelijk maken van de kernen voor jonge gezinnen.

Keuze bij scholen en ouders

Volgens het CDA ligt de keuze voor het combineren van scholen op een centrale plek bij de schoolbesturen, de medezeggenschapsraden en de ouders. ,,We studeren op de verkeersveiligheid in Olst, maar zolang de scholen en de ouders er nog niet uit zijn, hebben we het nog niet over de plek’’, zei Hans Kamphuis, lijsttrekker van de partij. Ook de VVD volgt die lijn, zei lijsttrekker Anton Bosch. ,,Die drie partijen zijn in gesprek over toekomstbestendig onderwijs en de gebouwen die daarvoor nodig zijn. Pas als ze daar mee komen, gaan we ernaar kijken.’’

Of die 120 miljoen euro die het kabinet in het vooruitzicht heeft gesteld voor het overeind houden van kleine scholen niet wat kan helpen, wilde gespreksleider Geert Hannink uit Raalte weten. En kunnen die hele grote bedragen die naar een veilig fietspad of een fietstunnel in Olst gaan, niet beter worden besteed aan het instandhouden van kleine buurtscholen, wilde de zaal op zijn beurt weten.

Gemeentebelangen wil zeker kijken of het budget van 120 miljoen tot dat behoud kan bijdragen, net als de investering die nodig is voor die tunnel en die fietspaden. ,,Ik begrijp jullie zorgen. We kijken naar die rekensommen en met elkaar gaan we daar een goed besluit over nemen’’, stelde aanvoerder Blind.

PvdA en D66 zien ook voordelen in een concentratie van scholen. Een deel van de scholen is hard aan vervanging toe en elke euro die in oude gebouwen gaat zitten, kan niet naar de verbetering van de onderwijskwaliteit en de verlaging van de werkdruk bij leerkrachten. ,,Daar waar het kan, moeten scholen zeker blijven waar ze nu zitten, maar er gaat nu veel geld naar energieverbruik dat niet naar leraren kan’’, aldus lijsttrekker Martijn Jumelet van de PvdA.

De warme gevoelens voor duurzaamheid klonken vooral in de vooruitblik die de lijsttrekkers hadden mogen maken op Olst-Wijhe over tien jaar. Ga een nachtje dromen en vertel hoe duurzaam Olst-Wijhe dan is, had mede-presentator Gosse Jongstra de lijsttrekkers voorafgaand aan het debat gevraagd.

Tesla op waterstof

Lijsttrekker Anton Bosch van de VVD wist het zeker. ,,Ik ben dan grijs, groen en gelukkig. Al het afval wordt hergebruikt, alle woningen zijn energieneutraal, in mijn garage staat een Tesla die op waterstof rijdt en in de Regio Zwolle is gemaakt, en mijn siertuin is een moestuin geworden. Alle mensen moeten meegaan in dat denken’’.

Marcel Blind, lijsttrekker van Gemeentebelangen en huidig duurzaamheidswethouder, zei niet in paniek te willen besluiten. ,,Ik wil de inwoners meenemen en ze de urgentie laten realiseren. Duurzaamheid moet je niet van bovenop opleggen, maar ik hoop op schone energie, huizen zonder gas, voedsel dat minder vaak van ver komt. Over tien jaar zijn we op weg naar 50 procent duurzaam in 2030 en ook met ons plan voor een klimaatneutrale landbouw zijn we dan aan de gang’’.

Ook het CDA maakt vaart in zijn dromen. ,,Als gemeenteraad moeten we de inwoners mobiliseren zodat ze begrijpen dat we die kant op moeten, dat die molens eraan komen. Over tien jaar zijn we energieneutraal, CO2-neutraal en zijn ook de boeren hard aan de gang met duurzaamheid. Of het nu elektrisch is of op waterstof, buiten zal het hoe dan ook veel stiller worden’’, droomde Kamphuis alvast vooruit.

Ook de PvdA rekent op energieneutrale kernen over tien jaar. ,,Ik weet zeker dat die droom gaat uitkomen als wij in het college komen. Maar dan gaan we er ook voor zorgen dat mensen die minder te besteden hebben ook meekunnen in die droom. Misschien willen ze het, maar kunnen ze het niet betalen. Daar moeten wij hen mee helpen’’, zegt Jumelet.

Nog wat opgeschaald

D66 zei dat er al veel gebeurd is op gebied van duurzaamheid in Olst-Wijhe. ,,We kijken naar plekken waar we moeten inspelen op de klimaatverandering, we werken aan de energievisie en hebben een routekaart naar energieneutrale kernen, die van ons nog wel wat kan worden opgeschaald. Maar over tien jaar zijn we een heel eind’’, aldus Maartje Lof van D66.

Na Lof klonk ook lijsttrekker Blind van Gemeentebelangen wat strijdlustiger. ,,Met een reeks aan West-Overijsselse gemeenten hebben we net een gesprek gehad met gedeputeerde Annemieke Traag van de provincie. Gemeenten moeten leiderschap tonen, zeggen waar we naartoe willen en dat ook doen’’.

Ook de PvdA voelt daarvoor. Lijsttrekker Jumelet: ,,Niet achteruit kijken. Ik ben het eens met Gemeentebelangen. Vooruit gaan en de doelen halen’’.

 Ferdi Hummelink van GroenLinks zei te vrezen dat het met het huidige beleid bij dromen zal blijven. ,,Maar ik hoop dat we straks een voorbeeld zijn voor andere gemeenten. Ik wil heel graag wonen in een mooie, duurzame gemeente’’.

Salland