Bouw Ommer zomp steekt van wal met zagen boomlange planken

Twee jaar geleden bij het Festival op de Vecht werd het idee geboren, gisteren werd de daad bij het woord gevoegd: Ommen bouwt een eigen Vechtzomp. Met zuinigheid en vlijt, want het mag niet teveel gaan kosten. Aan de Haven West werden tot dertien meter lange planken en balken gezaagd van door de gemeente beschikbaar gestelde gevelde eiken, zoals twee bomen die aan de Koesteeg bezweken bij de storm die op 4 juni in het Vechtdal woedde. De bouw, die in totaal zo’n drie jaar zal duren, staat onder leiding van een oud-Ommenaar, scheepsbouwmeester Harmen Timmerman uit Olst. 

Timmerman stond twee jaar geleden nietsvermoedend ook aan de wieg van de bouw van de Ommer Vechtzomp. Tijdens het Festival op de Vecht van 2017 meerde hij zijn houten boeier, die hij bouwde met zijn vader, af in de Ommer haven. Daarnaast lag de Gramsberger zomp, net als de boeier een binnenvaartschip met geringe diepgang. ,,Ron Nijhof van hotel De Zon en molenaar Anton Wolters vonden dat Ommen ook een eigen zomp moest krijgen en raakten met Harmen aan de praat. Toen werden de eerste plannen gesmeed, en die komen nu eindelijk in een stroomversnelling’’, vertelt Hans Bottema, secretaris ad interim van de Stichting Vechtzomp ‘Hanzestad Ommen’. De 67-jarige Bottema, watersportliefhebber en ervaren fondsenwerver, benaderde sponsors. 

Volledig scherm
Onder toeziend oog van secretaris Hans Bottema meet scheepsbouwmeester Harmen Timmerman de planken die zijn gezaagd voor de Vechtzomp 'Hanzestad Ommen'. Op de achtergrond met hoed Wim Rechterschot van de mobiele houtzagerij 'Het Laar’ uit Lettele. © Gerard Vrakking

Veel inzet

Hoeveel geld er nodig is voor het realiseren van de Ommer platbodem wil Bottema niet vertellen. Wel dat ‘vooral veel inzet, geduld en doorzettingsvermogen’ nodig zijn. Want waar Gramsbergen en Dalfsen hun zomp professioneel lieten bouwen, wordt de bouw in Ommen vooral uitgevoerd door vrijwilligers, begeleid door Harmen Timmerman, en met zoveel mogelijk materialen uit het Vechtdal. Dertien meter lange planken zijn duur, daarom is de stichting blij met de beschikbaar gestelde Ommer bomen. ,,Voor, door en met Ommenaren is ons motto.’’

Mobiele zaag

Er is voldoende geld binnen om met de eerste fase van wal te steken, te beginnen met het zagen en vervolgens drogen van het hout. Gisteren stond de enige langere mobiele zaaginstallatie die ons land nog rijk is in de vroegere Hanzestad, op de plek waar vroeger schepen aanmeerden op hun route over de Vecht tussen Zwolle en Nordhorn. De zaag werd nog één keer bediend door zeventigplusser Wim Rechterschot uit Lettele, want het robuuste apparaat is verkocht en verkast volgende week naar België. De klus in Ommen kon Rechterschot op de valreep nog net inplannen, vrijwilligers hielpen met het aanvoeren van de bomen en het afvoeren van de lange planken en balken. 

Volledig scherm
Wim Rechterschot in de cabine van waaruit hij de mobiele houtzagerij bedient bij het zagen van de boomlange eiken voor de bouw van de Ommer Vechtzomp. © Gerard Vrakking

Scheepswerf

Na ongeveer een jaar drogen is het hout gebruiksklaar voor de daadwerkelijke bouw van de Ommer zomp. De scheepswerf komt in de loods tegenover molen De Lelie, waar Anton Wolters ambachtelijk graan maalt. Belangstellenden zijn van harte welkom om de bouw op de voet te volgen. In de loods komt een bezoekerscentrum, ook wordt er een webcam opgehangen waarvan de beelden te zien zijn op de website ommervechtzomp.nl, die nu al in de lucht is. ,,In september 2020 beginnen we volgens de planning met het bouwen, daar staan circa 32 maanden voor. In de eerste helft van 2023 hopen we de 'Hanzestad Ommen’ feestelijk te  water te kunnen laten.’’ 

Volledig scherm
De zomp ‘Grammesberghe’, hier op de Vecht bij Gramsbergen tijdens de Torentocht van afgelopen voorjaar, inspireerde twee jaar geleden de Ommer zompenbouwers. © Cor van Dalen

Breed draagvlak

De Stichting Vechtzomp ‘Hanzestad Ommen’ wil zoveel mogelijk draagvlak krijgen. Daarom kunnen niet alleen inwoners, toeristen en dagjesmensen mee met rondvaarten of dagtochten, maar ook cliënten van zorginstellingen en scholieren. Naast vrijwilligers moeten ook ROC-leerlingen hout- en metaalbewerking ingeschakeld worden bij de bouw van de zomp, die zo opleidingsmogelijkheden en stageplaatsen kunnen krijgen. Naast scholen worden ook houtbewerkingsbedrijven betrokken bij de bouw en de toekomstige exploitatie. Ook instellingen als de Imminkhoeve, het Vechtgenotenhuis en de Baalderborg zorggroep kunnen ingeschakeld worden. Het Cultuurhistorisch Centrum Ommen kan de zomp in de toekomst combineren met historische stadswandelingen. De exploitatie mag geen valse concurrentie opleveren voor commerciële bedrijven die vergelijkbare vaartochten aanbieden, zoals de Ommer rederij Peters. ,,Samenwerking met vooral de recreatiebedrijven moet voorop staan, concurrentie moet worden uitgesloten’’, aldus de stichting.

Vechtdal