Volledig scherm
Jan Mulder (links) en Willem Bemboom (rechts) kijken toe terwijl Wim Herbrink (m) het kanon op de vestingwal helpt plaatsen. © Frank Uijlenbroek

Zwaar kanon verrijst op vestingwal Ommerschans

Oude tijden van Bommen Berend, de beruchte bisschop van Münster die in de zeventiende eeuw plunderend door Overijssel trok, komen zaterdag tot leven op de Ommerschans. Daar wordt bij de start van de Open Monumentendag een historisch kanon onthuld. Het circa 2.000 kilo zware wapen dateert uit 1786.

De Ommerschans is niet alleen van groot historisch belang als strafkolonie voor paupers die hier in 1819 werd gesticht door de Maatschappij van Weldadigheid, maar ook als verdedigingswerk dat vanaf 1628 twee eeuwen dienst deed als toegangspoort van oost- naar noord-Nederland, in een van de weinige begaanbare routes door een uitgestrekt moerassig veengebied in Overijssel en Drenthe. 

Bisschop

In 1672 viel de Munsterse bisschop Bernard van Galen alias Bommen Berend Overijssel binnen, waar hij twee jaar lang rond trok met een groot leger met 42.000 man voetvolk en 17.000 ruiters. Toen de gevreesde bisschop oprukte naar de Ommerschans, koos de verdediging, bestaande uit 146 musketiers en 55 piekdragers, heel begrijpelijk het hazenpad. In 1740 werd de schans vergroot en deed sindsdien vooral dienst als een van de grootste munitiemagazijnen van Nederland. In 1819 werd het circa 800 hectare grote terrein in bruikleen gegeven aan de Maatschappij van Weldadigheid, die er de bedelaarskolonie Ommerschans vestigde. 

Onthulling

Zaterdag om 11.00 uur onthult de Overijsselse commissaris van de koning Andries Heidema een kanon, dat de militaire historie van de schans moet visualiseren. Daarmee gaat een langgekoesterde wens van de Stichting Participatie Ommerschans in vervulling, zegt historicus Willem Bemboom, voorzitter van de stichting die samen met de Historische Vereniging Ommerschans en Staatsbosbeheer dit erfgoed aantrekkelijker voor bezoekers wil maken. 

Artilleriemuseum

De gietijzeren schietbuis is door het Nederlands Artilleriemuseum in 't Harde in eeuwigdurende bruikleen gegeven. Na een voorbereiding van meer dan een jaar arriveerde het kanon gistermiddag op de schans. Bemboom begeleidde de vrachtwagen van de Dunnewind Groep uit Ommen, die het transport voor haar rekening nam. Het schiettuig is geplaatst op een solide houten onderstel, een zogenaamde affuit, die na adviezen van het artilleriemuseum en de werkgroep 'Kanonnen' uit Brielle is gebouwd door de in restauratie gespecialiseerde Vilsterse aannemer Salbam. Daarbij werden oude bouwtechnische tekeningen gebruikt van de Menno van Coehoorn Stichting. De komst van het kanon werd gesubsidieerd door de provincie en het Prins Bernhard Cultuurfonds.

Monumentendag

De onthulling van het kanon maakt deel uit van de activiteiten rond Open Monumentendag van de Historische Vereniging Avereest en Stichting Open Monumentendag Ommen. Er zijn niet alleen activiteiten op de Ommerschans, maar ook bij molen De Star in Balkbrug, bij boerderij De Wheem in Avereest en bij de kalkovens in Dedemsvaart. Tussen Dedemsvaart en Ommerschans pendelen speciale bussen. Bij alle activiteiten is de entree gratis.

Vechtdal