Volledig scherm
Allard Besse © Marco De Swart

Allard Besse, hoofdredacteur van de Stentor: ‘We willen altijd weten hoe het zit’

EVEN VOORSTELLENAllard Besse is sinds mei 2015 hoofdredacteur van de Stentor. Dagelijks bereiken krant en website honderdduizenden mensen in een gebied dat zich uitstrekt van Flevoland tot in de Achterhoek en van Noordoost-Overijssel tot de zuidwestelijke Veluwe. “De Stentor is de bindende factor van Oost-Nederland met elke dag nieuws en mooie menselijke verhalen die voor alle mensen in deze regio interessant zijn.”

Het centrale redactiekantoor van de Stentor staat bijna letterlijk midden in de regio. Vlakbij een drukbezocht winkelcentrum met rondom gezellige kroegjes, in het hart van Zwolle. De Stentor is de enige krant die bijna heel Oost-Nederland dagelijks van regionaal en landelijk nieuws voorziet. Naast de hoofdvestiging in Zwolle heeft de Stentor onder meer kantoren in Apeldoorn en Deventer. De Stentor kent tien regionale kranten- en elf online-edities en is in 2003 ontstaan door de samenvoeging van meerdere regionale kranten.

Hoofdredacteur Allard Besse (53) begon zijn journalistieke carrière bij het Haarlems Dagblad, waar hij begin jaren ’90 tijdens zijn studie geschiedenis als journalist werd aangenomen. “Kilometers maken” noemt hij die jaren waarin hij eerst op de redactie in Hoofddorp – een schuin aflopende etage boven een autogarage - dagelijks nieuwsberichten vergaarde, van de Sinterklaasoptocht tot kleine ongelukjes. Langzamerhand groeide hij in de zwaardere nieuwsverhalen en onthulde onder meer plaatselijke schandalen. Soms zelfs, vanaf de redactie in Haarlem, landelijke kwesties zoals de IRT-affaire (waarover hij ook een boek schreef). In 1998 maakte Besse de overstap naar het Algemeen Dagblad waar hij naam maakte met ophefmakende artikelen over onder andere de belangenverstrengeling van minister Annemarie Jorritsma, het declaratiegedrag van toenmalig minister Peper uit de tijd toen hij nog burgemeester van Rotterdam was en de dubieuze aandelenhandel van voormalig Philips-topman Cor Boonstra.

Van onderzoeksjournalist tot hoofdredacteur, nogal een stap...

,,Nou, dat is eigenlijk heel geleidelijk gegaan. Ik vond het ook leuk om naast het schrijven kennis over te dragen, dingen te regelen. En dan rol je langzaam steeds meer in leidinggevende functies. Eerst op een aantal plekken binnen het AD en nu dus als hoofdredacteur bij de Stentor.”

Mis je het schrijven?

,,Nee niet echt, al kijk ik wel met veel plezier terug op mijn tijd als schrijvend journalist. Ik schrijf nu vooral e-mails. Je zult niet vaak een redactionele bijdrage van me in de Stentor lezen. Maar ik probeer de ervaringen uit mijn jaren als verslaggever wel over te dragen op het team. Altijd nieuwsgierig zijn, altijd feiten checken en altijd je gevoel volgen: ‘Hee, dat is raar… zit daar iets achter?’. Die reflex volgen, dat is zó belangrijk voor een journalist.’’

De Stentor bereikt een groot en divers gebied, wat bindt deze mensen?

,,We hebben onder meer de IJssel, de Veluwe, Salland en de polder, maar die binden vooral geografisch. Als gebieden, als streken. Daarom zeg ik meestal dat de Stentor de ínwoners daarvan bindt. Wij zijn de bindende factor van Oost-Nederland met elke dag mooie verhalen en nieuws dat voor alle mensen in deze regio interessant is. De kunst is om óók mensen in hun wijk, hun dorp aan te spreken. ‘De regio’ voelt voor iedereen anders, voor de een is het de straat, de wijk, voor de ander het dorp, de stad of de streek. De plek waar ze wonen of waar ze werken. Ik wil dat al die groepen zich in de verhalen en het nieuws van de Stentor herkennen. Ook als ze bij wijze van spreken van ‘twee deuren’ verderop zijn.”

Dus Oost-Nederland is niet zo verdeeld als je wel zou denken.

,,Toegegeven, je bent niet een ‘Oost-Nederlander’ zoals je bijvoorbeeld een Tukker of een Zeeuw bent. Maar wij laten met de Stentor zien dat er hier meer bindende factoren zijn dan mensen soms denken. Dat doen we met nieuws dat ons allen aangaat, met mooie menselijke verhalen, waarin iedereen zich kan herkennen. Met thema’s als wonen, werken, verkeer, criminaliteit, leefomgeving en economie. Allemaal zaken die de directe omgeving van de polder of de Veluwe overstijgen. De wegen staan vol. Waar zijn die mensen naar onderweg? Ze bewegen zich in onze regio. Een deel woont hier, maar werkt daar. Families die zich verspreiden, sport: dát is de verbinding. En wij willen dat elke dag laten zien.”

En met tien regionale krantenedities en een site met elf online-secties kun je natuurlijk ook heel lokaal nieuws brengen.

,,Zeker, ook dat is een grote kracht van de Stentor. Waarbij ik vind dat de mooiste, beste regionale verhalen beschikbaar moeten zijn voor álle lezers. Daarom werken de tien redacties en de nieuwsdienst op onze centrale redactie in Zwolle ook nauw met elkaar samen met tips, ideeën en verhalen. Vanaf halverwege de dag komt al die info hier in Zwolle bij elkaar. Dan krijgen alle edities hun definitieve vorm met de juiste mix van mooi en hard nieuws. Met altijd nieuwsfeiten en verhalen die de lezer het gevoel moeten geven: dit gaat mij aan. De journalisten, of dat nu verslaggevers, eindredacteuren of vormgevers zijn, moeten altijd vanuit dat uitgangspunt werken.”

Een concreet voorbeeld?

,,Het eerste dat in me opkomt, is de uitbreiding van Lelystad Airport. Dat is nou echt zo’n regionaal onderwerp waar iedere lezer van de Stentor mee te maken heeft of krijgt: van Urk tot Zutphen, van Harderwijk tot Deventer. Een onderwerp dat we van alle kanten belichten, altijd met de focus op wat voor de mensen in onze regio interessant is. Van artikelen over geluidsoverlast, tot wat het kan betekenen voor de economie hier. Wat we daarbij doen, is informatie geven en inzichten bieden. En onthullen. We geven de lezers antwoorden op vragen: Wat is er nou precies aan de hand, hoe moet ik dat zien en wat zijn de gevolgen voor mij persoonlijk? Ik denk dat geen medium de ontwikkelingen rond Lelystad Airport zo goed en nauwgezet volgt als de Stentor. En daar wordt ook van buiten de regio naar gekeken.”

Tot in Den Haag aan toe?

,,Zeker, zelfs daar merk je de kracht van een regionaal nieuwsmedium. Zo hebben we in 2017 een grote enquête gehouden in ons gehele gebied. Lezers echt gevraagd naar hun mening over, hun beleving bij Lelystad Airport. Hun verwachtingen en twijfels. Mensen zagen de economische voordelen, maar er was ook grote onrust over toekomstige geluidsoverlast. Ik denk dat onze berichtgeving over die enquête van invloed is geweest op de beeldvorming en besluitvorming in politiek Den Haag. Ook hebben we blootgelegd dat het inspraakgedeelte een wassen neus is geweest. Je zag dat de minister uiteindelijk een digitaal platform heeft gecreëerd voor inspraak vanuit de bevolking.”

Volledig scherm
Hoofdredacteur Allard Besse overhandigde de resultaten van de Lelystad Airport-enquête aan minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat). © Guus Schoonewille

Hoe dicht zitten de regionale edities op de mensen in hun buurt?

,,Zo dicht mogelijk. Elke editie heeft een team van zeer betrokken journalisten die veelal in de regio wonen waar de editie zich op richt. Dat maakt de afstand tussen onze journalisten en de lezer klein. Onze verslaggevers zijn de ogen en oren van de regio. Als het goed is, horen ze het nieuws en weten ze wat er leeft: op verjaardagen, in de sportkantine, tijdens het hardlopen en in het café. Het zijn dus de mensen uit de regio die ons hier de brandstof geven om tot nieuws en verhalen te komen. Het is de kunst van onze verslaggevers om die verhalen te zien en daar ook over te schrijven. En ja, dat kan soms lastig zijn voor hunzelf en hun omgeving. Maar het is wel onze rol, het is de rol van de journalist in de samenleving. In goede en in trieste tijden.”

De impact kan soms ook groot zijn binnen een regio.

,,Zeker. Lezers ervaren nu eenmaal minder emotie om te lezen over een busongeluk in Oklahoma. Maar als er bijvoorbeeld een kind onder een auto komt in Apeldoorn is dat in alle opzichten heel dichtbij. Lokaal nieuws kan veel harder binnenkomen bij lezers, omdat ze soms zelf het slachtoffer kennen of mensen kennen die het slachtoffer weer kennen. Daar moet je zorgvuldig mee omgaan, vooral omdat het zo dichtbij is. Een aantal maanden geleden kwam in Kampen een zesjarig meisje tijdens schooltijd onder een grasmaaier en overleed. Dan begrijpt de Stentor het verdriet bij nabestaanden, op de school. Maar dan moeten onze journalisten toch ook de antwoorden zoeken op vragen die iedereen heeft: ‘Wat deed die grasmaaier daar? Hoe was het toezicht op de spelende schoolkinderen? Hoe kwam dat meisje op die plek terecht onder schooltijd?’ Dat zijn we aan onze stand verplicht. We moeten uitzoeken wat er is gebeurd.”

Hoe belangrijk is onafhankelijkheid voor de Stentor?

,,Voor elk dagblad, elk nieuwsmedium is onafhankelijkheid een groot goed, dus ook voor de Stentor. Wij moeten ongevoelig zijn voor beïnvloeding, druk, dreigementen en chantage. En die druk van buitenaf is er altijd, in milde of hevige vorm. Maar we laten ons niet chanteren. Dat betekent niet dat we niet luisteren naar kritiek. Ik krijg regelmatig e-mails of brieven en iedereen krijgt in principe antwoord. Als ik het nodig vind, nodig ik mensen uit om op de redactie zaken toe te lichten. Hoe groot de betrokkenheid is, merkte ik ook tijdens de laatste open dag op onze redactie: 700 abonnees bij ons over de vloer! Ze kregen uitleg over hoe we de krant en site maken en konden praten met de redactie en de columnisten. Ook konden ze actief meedoen aan de voorpagina-vergadering en in de huid van een videoverslaggever kruipen. Dat was echt een topdag!”

Op welke onderwerpen hebben jullie veel reacties gekregen?

,,In bijvoorbeeld de regio rond Deventer wisten we een gevoelige snaar te raken met onze onthullingen rond de nieuwbouw van cultureel centrum De Viking, dat inmiddels Mimik heet. In politieke zin is dat proces niet helemaal gelopen zoals zou moeten. We hebben de feiten achterhaald en die in de Stentor voor zich laten spreken. Dat heeft een proces in gang gezet met maatschappelijke impact en politieke gevolgen. En daar komen dan veel reacties op.”

,,Een tweede voorbeeld dat me te binnen schiet, is van geheel andere orde. Tijdens een door ons georganiseerd politiek debat in 2017 stond opeens de 29-jarige Aurelia op met een aangrijpend verhaal. Zij vroeg aandacht voor jongeren in psychische nood die – net zoals zij - het leven niet meer aankonden. Ze koos ervoor vorig jaar uit het leven te stappen. Wij hebben in diverse artikelen dat onderwerp en het persoonlijke proces van Aurelia tot het onvermijdelijke einde gevolgd. Daar zijn enorm veel reacties op gekomen. Vaak heel emotioneel - in positieve en negatieve zin. Onze rol, onze taak als krant is te laten zien wat er gebeurt in de maatschappij, daar verslag van te doen. Of je daar als lezer nou blij mee bent of niet. Zelfdoding is een maatschappelijke open zenuw en die hebben we op ingetogen wijze, maar ook goed uitgediept, blootgelegd. Met verhalen over iemand die ook letterlijk dicht bij de lezer stond.”

Onderscheidt de Stentor zich met dit soort verhalen van de gratis media?

,,Jazeker, want behalve het brengen van nieuws moeten we zaken ook goed uitdiepen, achtergronden brengen. De oorsprong van het nieuws dat je leest bij andere gratis regionale media en bijvoorbeeld op Facebook ligt vaak bij ons. We onderscheiden ons omdat we meestal de eerste zijn, omdat we onafhankelijk zijn en onderzoeken. Elk bericht wordt met zorg en aandacht geschreven. Klein of groot, elk bericht hoort goed te zijn en goed te zijn uitgezocht.”

,,De Stentor is ook trots en laat dingen zien waar mensen in deze regio trots op kunnen zijn. Van een topsporter uit onze regio tot iemand van hier die staatssecretaris wordt in het nieuwe kabinet. En laat ik niet de jaarlijks sterrenregen van de Michelin-gids voor de topkoks uit deze regio vergeten! Ook dat mooie nieuws vind je in onze krant en op onze website. Online zijn berichten deels gratis te lezen. Voor de ‘Premium’-verhalen moet worden betaald. Dankzij Spotify en Netflix is meer geaccepteerd dat je ook online moet betalen voor een product, een product waar bij ons veel journalisten aan werken. Een brood dat je koopt bij de bakker is ook met zorg en aandacht gemaakt, net als onze nieuwsverhalen. En we vinden het toch ook normaal om voor een brood te betalen? Onze online lezers zijn daar in toenemende mate toe bereid. We hebben in onze regio nog nooit zoveel mensen bereikt als nu, met de krant en onze site en app. En het mooie is dat we onze app-gebruikers met onze push-berichten en notificaties de hele dag door kunnen attenderen op het laatste nieuws en bijzondere verhalen.”

Trots ben je ook op de columnisten van de Stentor…

,,Zeker! Trots ben ik op ‘onze’ Özcan Akyol, een echte Deventenaar die bij de Stentor is begonnen en nu met zijn columns in de Stentor en de verwante zustertitels bij de Persgroep staat en de wereld en het nieuws beschouwt. In onze regio zijn veel lezers ook dol op Renate Wennemars. Een heerlijke eerlijke recht-voor-z’n-raap columniste uit de buurt van Zwolle. Ze slaagt erin net zo spits en herkenbaar te schrijven over internationale handelsverdragen als over haar man Erben die bij het fietsen niet goed op het verkeer heeft gelet. Heel knap hoe ze manoeuvreert tussen dat kleine persoonlijke en het grotere maatschappelijke. En dan Ruud Buurman: een zestiger met een geweldige pen. Een man die zichzelf en de maatschappij bespot en geweldig kan schrijven over waar een zestiger allemaal mee te maken krijgt. Veel reacties krijgen we ook op de columns van Phaedra Werkhoven. Kritisch, vlijmscherp en iemand die echt stelling durft te nemen over zaken in onze omgeving. Persoonlijk geniet ik ook enorm van Ronald Kamps. Hij is eigenlijk meer een chroniqueur. Hoe hij schrijft over zijn wekelijkse bezoek aan de rechtbanken in onze regio: dat zijn echt pareltjes. En dankzij onze samenwerking met het AD hebben we in onze krant ook landelijke columnisten, zoals Angela de Jong”.

Hoe belangrijk is regionale sport voor de Stentor?

,,Voor ons is regionale sport net zo belangrijk als landelijke sport. Niet alleen voetbal, maar ook andere regionale sporten. Hoewel we natuurlijk niet aan alle sporten evenveel aandacht kunnen geven. Mensen verwachten nieuws over onze topclubs, maar ook verhalen over sporters en clubs in de directe omgeving. De Stentor zorgt daarvoor met een klein leger aan journalisten en correspondenten die midden in het verenigingsleven en langs de lijn staan. Met PEC Zwolle en Go Ahead Eagles hebben we twee betaald voetbalclubs die door de hele regio met belangstelling worden gevolgd. Sport brengt samen, verbindt alle rangen en standen en daar gaan wij in mee. In goede en slechte tijden. Onze rol is bovenop het nieuws zitten en de fans extra informatie en inzichten geven. Ze hebben allemaal de wedstrijd gezien. Maar hóe moeten ze die zien? Wat is er omheen gebeurd? Welke keuzes zijn er gemaakt en waarom? Onze clubwatchers leggen uit wat er is gebeurd en wat er gaat gebeuren. Stentor-lezers mogen verwachten dat onze sportjournalisten net even wat meer verstand hebben van alles wat er rond hun favoriete team speelt.

En dan is er natuurlijk de mens achter de sport…

,,Ik ben er trots op dat we in Oost-Nederland zoveel topsporters hebben. Geweldige mensen, vaak met inspirerende verhalen. Denk aan de gebroeders Mulder in het schaatsen en de wielrensters Anna van der Breggen en Kirsten Wild. Maar ook bij minder bekende sporters gaan we op zoek naar het bijzondere verhaal. Verhalen die voor iedereen in de eigen regio interessant zijn, echt het sportnieuws van om de hoek.”

Tot slot: wat wil je lezers en aankomende lezers van de Stentor meegeven?

,,Mijn vader zei ooit tegen me: ‘Geloof nooit zo maar wat er in de krant staat.’ Hij bedoelde daarmee dat je altijd zelf moet blijven nadenken. Kritisch moet zijn. Wat je ook ziet en wat je ook leest.”