Volledig scherm
Intocht Sinterklaas Apeldoorn © Kevin Hagens

Zo pakten wij als de Stentor de landelijke Sinterklaasintocht aan

Over OnsDe landelijke Sinterklaasintocht vond dit jaar plaats in Apeldoorn. Met (voor)verhalen, liveblogs, fotografen en video’s deed de Stentor verslag. De uitdaging: balanceren tussen aandacht voor het traditionele volksfeest en voor de oplaaiende Pietendiscussie en dreigende acties. 

Pepijn van den Brink, chef van de regioredactie Apeldoorn, meldde zich vrijwillig voor de weekenddienst van 16 november: de dag waarop Sint aankwam. ,,Sinds in mei bekend werd dat de intocht in Apeldoorn zou zijn, hebben we tegen de veertig artikelen hierover gemaakt. Het moment suprême wilde ik natuurlijk niet missen.’’ En dat terwijl een intocht op zichzelf in feite nauwelijks nieuws is, meent Van den Brink. ,,Je laat eigenlijk een geregisseerd toneelstuk zien. Dat het de landelijke intocht was, maakte het bijzonder. En er was gedreigd met protesten, dus we waren alert.’’

Volledig scherm
Intocht Sinterklaas Apeldoorn © de Stentor

Hoe pakken wij zo'n dag aan? 

Met verslaggever Arnoud Heins maakte Van den Brink in alle vroegte een rondje langs de route, waar ze de eerste bezoekers spraken die met de trein naar de intocht gekomen waren, onder wie een achtjarig jongetje uit Hilversum. Heins: ,,Ik kom zelf uit Apeldoorn en vond het leuk verslag te doen. Als journalist kom je op plekken die voor anderen verboden terrein zijn. Zo interviewde ik Tim Koldenhof, de Apeldoornse producent die het programma voor de intocht maakte, midden op het podium waar Sinterklaas werd ontvangen.’’ Heins sprak op de dag van de intocht met verschillende bezoekers en stewards en schoot ook Commissaris van de Koning John Berends, oud-burgemeester van Apeldoorn, even aan.

Waar de verslaggever vroeger een stuk zou tikken voor de maandagkrant, werd het nieuws nu meteen gebracht. Van den Brink: ,,We hadden een liveblog, cameramensen en fotografen langs de route.’’ Letten verslaggevers extra op hun woordgebruik vanwege de gevoeligheden in de Zwarte Pieten-discussie? Heins: ,,Uit automatisme schreef ik soms ‘Zwarte Pieten’ en bedacht me vervolgens dat dat feitelijk niet klopte omdat er alleen roetveegpieten bij de intocht waren.’’

Bij de bezoekers, met uitzondering van de demonstranten, was het ook geen thema. Al helemaal niet bij zijn eigen kinderen die langs de route stonden en zo niet alleen Sinterklaas zagen, maar ook papa aan het werk. Zijn dochter trad die dag op het Stationsplein op. ,,’s Avonds hebben we de hele intocht op tv nog een keer teruggekeken.’’

Fotopiet

Fotograaf Rob Voss die veel voor de Stentor fotografeert, was door de gemeente gevraagd om als Piet verkleed te fotograferen tijdens de intocht. ,,Ik hou er niet van op de voorgrond te staan, maar het was leuker dan ik dacht.’’ Bovendien kwam het zijn foto’s ten goede. ,,Mensen zijn veel aardiger al je als Piet verkleed bent. Normaal duiken ze weg als je met je camera aankomt, nu poseerden ze gewillig.’’

Volledig scherm
Intocht Sinterklaas Apeldoorn © Rob Voss

Met zijn mede-Pieten kreeg Voss vooraf een speciale training. ,,We leerden dat we ook naar de achterste rijen moesten kijken en zwaaien. En wat we bij protestacties en calamiteiten moesten doen.’’ Van tevoren was Voss best zenuwachtig, vanwege de aangekondigde acties. ,, Er hoeft maar één gek tussen te zitten die iets raars doet. Bij het Koninginnedagdrama in 2009 reed Karst Tates vlak langs me op de menigte in. Daar moest ik toch aan terugdenken.’’ Na afloop kreeg Voss talloze reacties en foto’s van stadgenoten die hem herkend hadden. ,,Het beviel zo goed, dat ik even heb overwogen deze outfit tot 5 december aan te houden, maar dat mocht niet van de gemeente.’’

Hoeveel aandacht geef je aan de protesten?

In de periode voorafgaand aan de intocht werden protesten en acties aangekondigd. Er zouden alleen roetveegpieten bij de Apeldoornse intocht zijn, waarop voorstanders van Zwarte Piet acties aankondigde. Van den Brink: ,,De Pietendiscussie speelde in Oost-Nederland ineens ook volop.’’ Is aandacht in de krant niet juist koren op de molen van de extremisten? ,,De meeste mensen willen gewoon een leuk feest en maken zich niet druk over de kleur van de Pieten. Clubs als Pegida en Kick Out Zwarte Piet zijn fanatiek, maar relatief klein. Maar in appgroepen zagen we dat voetbalhooligans de intocht dreigden te verstoren, er waren Facebookgroepen die opriepen als Zwarte Piet verkleed te komen. We konden er als krant niet omheen.’’

Van den Brink meent dat een goed evenwicht is gevonden, met uiteenlopende artikelen waarvan slechts een deel over de Pietendiscussie ging. ,,Maar die werden wel het meest gelezen en gedeeld. Het is net als bij de berichtgeving over André Hazes en Bridget Maasland: lezers schamperen dat we blijkbaar niets belangrijkers hebben om over te schrijven. Maar intussen wordt het massaal aangeklikt en gelezen.’’

Kritiek op berichtgeving

Kritiek op de berichtgeving kwam er ook van de gemeente. Verslaggever Arnoud Heins schreef over de roadblocks waarmee het Apeldoornse centrum tot een ‘Nederlandse variant van Fort Knox’ was omgebouwd. Hierbij refereerde hij in een slotalinea aan het Koninginnedagdrama in 2009 toen Karst Tates dood en verderf zaaide door op de mensenmenigte in te rijden. Deze associatie was tegen het zere been van de gemeente, die de krant betichtte van stemmingmakerij. De Apeldoornse communicatiemedewerker mailde dat hij verwachtte dat het bericht verwijderd werd en kondigde aan anders contact met de hoofdredacteur op te nemen.

Arnoud Heins, terugblikkend: ,,De gemeente had een ander belang, die wilde uitstralen dat het een leuk feestje werd.’’ Pepijn van den Brink: ,,Het artikel staat nog steeds online. Om de associatie met het Koninginnedagdrama kun je niet heen. Wel hebben we ter nuancering toegevoegd dat ook bij evenementen als Serious Request dit soort veiligheidsmaatregelen zijn genomen.’’ En is de hoofdredacteur gebeld door de gemeente? ,,Bij mijn weten niet.’’

Ook een artikel van de landelijke redactie op de Stentor-site wekte de gemeentelijke woede. ‘Het slagveld van Sinterklaas: hier kan het komend weekend misgaan,’ luidde de kop. Dit keer werd de strijd via sociale media uitgevochten. ,,Echt te bizar hoe de Stentor lijkt te willen dat het mis gaat en daar al dagenlang met dikke koppen over bericht,’’ brieste een gemeentewoordvoerder op Twitter. ,,Natuurlijk willen wij niet dat de intocht uit de hand loopt, maar de kop was inderdaad ongelukkig,’’ beaamt Van den Brink, ‘’Die hebben we veranderd in: ‘Zie ginds… komen de actievoerders’.’’

Volledig scherm
Chef regioredactie Apeldoorn - Pepijn van den Brink © de Stentor
  1. Allard Besse, hoofdredacteur van de Stentor: ‘We willen altijd weten hoe het zit’
    EVEN VOORSTELLEN

    Allard Besse, hoofdredac­teur van de Stentor: ‘We willen altijd weten hoe het zit’

    Allard Besse is sinds mei 2015 hoofdredacteur van de Stentor. Dagelijks bereiken krant en website honderdduizenden mensen in een gebied dat zich uitstrekt van Flevoland tot in de Achterhoek en van Noordoost-Overijssel tot de zuidwestelijke Veluwe. “De Stentor is de bindende factor van Oost-Nederland met elke dag nieuws en mooie menselijke verhalen die voor alle mensen in deze regio interessant zijn.”