Volledig scherm
© David Rozing /Hollandse Hoogte

UWV-Zwartboek deel 3: Gebrekkige hulp

UWV ondersteunt werkzoekenden bij het vinden van werk, zo meldt de website van het uitvoeringsinstituut voor werknemers verzekeringen. Dat gaat door bezuinigingen steeds meer digitaal. Maar het is nog wel de bedoeling dat vraag en aanbod van werkgevers en werkzoekenden bij elkaar wordt gebracht.

In 2013 vonden mede dankzij onze inspanningen 256.100 mensen een baan, zo heeft UWV zelf naar buiten gebracht. Onder hen waren 45.100 jongeren, 74.800 45-plussers en 6.600 Wajongers. Een geoliede machine. Toch? Hierbij een willekeurige selectie van vijf uit de stapel met tientalen reacties van UWV-klanten die er anders over denken.

Het UWV doet niets behalve boetes incasseren

De eerste periode dat deze Apeldoorner werkloos was, was in 2010 tot 2012. Vanaf januari 2014 is hij opnieuw werkloos. ,,In de eerste periode werd ik er na een jaar op attent gemaakt dat ik elke passende baan zou moeten accepteren. Prima, geld stinkt niet. Maar de eerste baan als inkoper in Elburg werd niets omdat de medewerkster van het UWV zelf niet in staat bleek te zijn om maar een eerste gesprek voor mij te regelen. Het tweede geval was eigenlijk nog onwerkelijker: ik kreeg een baan aangeboden als verpleegster. Deze baan zou passend zin? Op mijn opmerking dat ik een man ben en mij eerst zou moeten laten opereren om een vrouw te worden, was de reactie: dat is uw probleem, meneer. Op de tweede opmerking dat ik geen opleiding in de verpleging had was de reactie: dan volgt u er toch een. Er zou een potje voor zijn."

De hulp noemt hij ‘waardeloos’. ,,In mijn eerste periode had ik persoonlijke werkcoaches. Alleen elke keer als deze dames en heer alles over mij wisten, werden ze ontslagen. Ik heb er in twee jaar dus vijf werkcoaches versleten.

In 2014 werd ik aangeschreven door een meneer of mevrouw e-coach? Ik heb teruggeschreven dat ik alleen met mensen correspondeer en niet met computers. Nu ken ik bijna elke medewerker bij het UWV in Apeldoorn omdat iedere keer iemands anders naam onder een bericht staat. Conclusie: In de eerste periode waren het 954 sollicitaties en nu vanaf januari reeds 250 sollicitaties en nooit enige hulp van het UWV onvangen."

De opmerking van UWV-directeur André Timmermans dat werklozen een trap onder de kont moeten hebben, maakte hem erg boos. ,,Alleen dat helpt niet veel omdat ik nog tien jaar mag werken dankzij de regering en het toch zelf moet doen want het UWV doet niets behalve boetes incasseren om zo het tekort van de regering iets terug te dringen."

Ik wil jullie geld en sollicitatieplicht niet!

,,Ik ging voldoende uren werken om alles zelf te kunnen betalen. Ik vond dus dat ik geen WW meer nodig had’’, zegt een Zutphense. ,,Op de website kon ik niet vinden hoe ik de WW kon stopzetten (dus het geld en de sollicitatieplicht), dus ik belde op. Ik kreeg te horen dat ik wel de betaling stop kon zetten maar niet de sollicitatieplicht. En eigenlijk wilden ze helemaal niets stop zetten want ik had er recht op. Ze bleven daarover zeuren dat omdat ik er recht op had ze het niet stop gingen zetten. Ik heb toen met een mij bevriende advocaat contact gehad en die vertelde me dat ik een aangetekende brief moest sturen waarin ik eiste dat ik uitgeschreven werd als WW-trekker omdat ik werk had. En dat ik voor de tijd dat ik werk had, afzag van mijn rechten en plichten. ,,Waardeloos op dit punt. Ze zouden blij moeten zijn dat iemand de uitkering wil stopzetten inclusief alle plichten en rechten. Het is toch de bedoeling dat mensen zelfstandig geld verdienen? Ik moet eerlijk zeggen dat ik op een ander punt (toen ik vanwege een chronische ziekte een jobcoach wilde) enorm goed geholpen werd door de individuele UWV’er. Ze hebben dus wel goede kanten.’’

,,Het maakte me erg boos en vervuld me met onbegrip. Ik wilde het geld niet maar moest wel solliciteren terwijl ik genoeg werkte/verdiende om relaxed te wonen en leven. En daarnaast begrijp ik niet dat ik eerst niet uitgeschreven kon worden als werk zoekende met alle rechten en plichten. Het is toch het hoogst haalbare voor het UWV dat er iemand geen uitkering meer hoeft omdat er werk is? Dat en het feit dat ik dus juridisch advies moest inwinnen om mijn recht te krijgen omdat ze bij het UWV dat weigerden maakte me best boos. Gelukkig heeft het me naast wat telefoontjes en een aangetekende brief verder niets gekost. Maar dat was eigenlijk al te veel geld en moeite.’’

Brieven uit Amsterdam, Hengelo, Apeldoorn, Arnhem, Zwolle

,,Het gaat om de periode november 2013 tot en met januari 2014 en om de uitkeringen WW en ZW’’, schetst een man uit Brummen. ,,De uitkeringen liepen in deze periode enorm uiteen in hoogte en in de tijdsduur, de percentages aan inhoudingen idem dito. Navraag via een schriftelijke klacht en een tiental telefoontjes hierover leverde als antwoord op, dat het UWV de tijdsduur waarover de uitkering ging zelf bepaalde en de inhoudingen door de belasting werden geregeld. Het inschakelen van advocaat via mijn Rechtsbijstand hielp ook niets. Ik sta ingeschreven in Zwolle, de laatste ontvangen brief had een telefoonnummer voor eventuele vragen met netnummer 030 ( Utrecht). Ik heb hier naar toe gebeld om te proberen een afspraak in Zwolle te maken. Bleek dat de betreffende heer niet in Utrecht noch in Zwolle zat, maar in Den Haag. De hulp van UWV is drie keer niks. Men stuurt je met het bekende kluitje het bos dan wel het riet in. Iedere keer als je belt is de betrokken persoon niet aanwezig en krijg je als antwoord: u wordt teruggebeld. Degene die terugbelt weet negen van de tien keer niet waarover het gaat (de gemaakte handelingen kunnen nl. bijna in heel het land zijn uitgevoerd) en het feest begint opnieuw. Ik heb inmiddels brieven ontvangen uit Amsterdam, Hengelo, Apeldoorn, Arnhem en Zwolle. Dus je vraagt je af of bij het UWV de linkerhand wel weet wat de rechterhand doet. In het begin ben ik er heel boos over geweest, mede hierdoor heb ik een week in het ziekenhuis gelegen met bovengenoemd klachten. Na het laatste gesprek met de advocaat (die het ook een moeizame kwestie begon te vinden) heb ik deze bedankt voor zijn diensten. Een medewerker van het UWV heb ik nu mondeling vragen gesteld en heb ik voorzien van de benodigde papieren. De beste man is al een week aan het zoeken van de antwoorden en heeft beloofd volgende week teug te bellen.’’

Onbeschoft behandeld

,,De winkel waar mijn zoon werkte ging sluiten, dit was een winkel van een landelijke keten. Later ging deze keten failliet’’, vertelt een vrouw uit Nijverdal. De periode waarin haar zoon met UWV te maken kreeg, was in 2013. ,,Ik heb mijn zoon geholpen met de aanvraag WW. Later werd dit een faillissementsuitkering. Dus met verschillende UWV-kantoren telefonisch contact gehad om uitleg te vragen hoe we alles moesten invullen en dergelijke. Enkele malen zeer onbeschoft behandeld. Ik voelde me behandeld alsof we grote fraude hadden gepleegd. Ook werd er beloofd dat we teruggebeld zouden worden, dit gebeurde dan niet. De hulp van UWV was meestal zeer slecht. Ik heb enkele dames telefonisch gesproken die wel vriendelijk en begrijpend waren maar sommige heren waren dat totaal niet. Het maakte me wanhopig en boos. Je wilt alles volgens de regels doen, maar je hebt soms uitleg nodig van een UWV-medewerker. Dan zie je er tegen op om ze weer te bellen. In deze periode heeft een goede kennis zelfmoord gepleegd. Hij werd werkloos op 55-jarige leeftijd, na 40 jaar bij dezelfde baas te hebben gewerkt. Enkele weken voor zijn overlijden zei hij nog dat hij het zo moeilijk vond om met de UWV-zaken om te gaan. Hij kon niet met de computer overweg en alles wat met die administratie te maken had. Ik wil NIET het UWV de schuld geven van deze zelfmoord. Maar mensen kunnen zeer depressief worden als ze met werkloosheid te maken krijgen en met alles wat daarbij hoort. Dus meer begrip zou zeer welkom zijn.’’

Blij gemaakt met dooie mus

,,Via Sociale dienst, UWV, Match zou ik een baan krijgen’’, vertelt deze vrouw uit Hierden. ,,Met 30 personen een speed-date gehad bij een bedrijf, daaruit werden 10 mensen geselecteerd die konden komen werken. Een maand met behoud van uitkering en daarna een halfjaar contract. Wat was ik blij, eindelijk weer eens een normaal inkomen in plaats van met 750 euro in de maand rond zien te komen. Maar wat hebben ze ons blij gemaakt met een dooie mus. Na drie weken werden we op straat geschopt. We zouden niet aan hun eisen voldoen. Wat?! Ik ben zo boos. Zo boos, verdrietig en weer in de put, depressief, en wat al niet meer. Nu blijkt dat ze ons gewoon gebruikt hebben. Blanke slavernij noem ik dit. Ik heb er geen woorden voor. Ieder bedrijf mag mensen ‘inhuren’ met behoud van uitkering, een maand op ‘proef’ nemen en dan beslissen of er een contract gaat komen. Dit bedrijf heeft ons gebruikt en ik denk dat er zo nog meer bedrijven zijn die dat doen. Mooi goedkoop een stelletje werkelozen aan het werk zetten en als het werk klaar is ze weer op straat zetten. Ze hebben geen idee wat dat met je doet als mens. Ik heb vorige week een sollicitatiebrief naar het UWV geschreven en daar ook in gezet dat als ik bij dat eerdere bedrijf een maand met behoud van uitkering kan werken, ik dat ook bij het UWV kan doen. Helaas heb ik daar nog niets over gehoord. Waar kun je nog terecht om een baan te vinden die bij je past en welke werkgever wil nog iemand in dienst nemen van 53 jaar? Ik ben nu aan het einde van mijn latijn en stoot overal mijn hoofd. Na twee jaar solliciteren en van de honderd keer maar tien keer iets terug horen, hoe kun je nog gemotiveerd blijven om te blijven solliciteren. Het is gewoon van de ratten besnuffeld. Ik heb weinig hulp van UWV gehad. Alles moet je zelf uitzoeken en uitvinden. En wanneer je eens een dag te laat bent met je formulieren, heb je ook nog kans dat je gekort wordt. Ik wil dan ook heel erg graag met leden van de Tweede Kamer over de problemen binnen de sociale dienst en het UWV van gedachten wisselen. Er moet iets constructiefs gebeuren voor de mensen die graag willen werken en daar alle hulp bij moeten krijgen. Zoveel vacatures en dan nooit één die bij mij zou passen, of andersom ik bij een vacature/bedrijf? Ik snap niet dat er niet meer hulp geboden wordt bij het zoeken van een passende baan voor de werkeloze mensen. Ieder bedrijf zou verplicht gesteld moeten worden om eerst met de Sociale dienst en UWV om de tafel te moeten gaan om een vacature te vervullen. Ik zou heel graag meer voor de samenleving willen doen, maar een kans krijgen? Dat kan ik vergeten.’’