Volledig scherm
Shirin Musa is op bijzondere wijze aan een gedwongen huwelijk ontsnapt © Frank Jansen

‘Boete of celstraf bij sharia-huwelijk’

Wie een sharia-huwelijk aangaat of daaraan meewerkt, moet worden beboet als niet eerst een officieel huwelijk voor de wet is afgesloten. VVD en GroenLinks komen vandaag met een wetsvoorstel om dat te regelen.

Kerkelijke huwelijken mogen in Nederland alleen worden gesloten als het echtpaar éérst voor de wet is getrouwd. Dat is onder andere om te voorkomen dat de vrouw rechteloos achterblijft wanneer het bijvoorbeeld tot een scheiding komt.

,,Die wet bestaat al sinds Napoleontische tijd, maar moet dringend worden afgestoft nu er in Nederland veel shariahuwelijken worden gesloten zonder dat iemand zich iets van de Nederlandse regels aantrekt’’, zegt VVD-Kamerlid Jeroen van Wijngaarden.

Nu is het zo dat alleen de religieus leider die zo’n huwelijk sluit kan worden beboet, maar dat werkt in de praktijk onvoldoende vinden de indieners van het wetsvoorstel. Van Wijngaarden: ,,Door ook de echtelieden zelf of de getuigen te beboeten, hopen we dat mensen beter nadenken voordat ze dit doen. De wet is er voor iedereen. We kunnen niet toestaan dat er parallelle samenlevingen zijn in Nederland waarin vrouwen rechteloos zijn.’’

Strenger optreden

Wie niet eerst naar een officiële trouwambtenaar gaat, riskeert als het aan VVD en GroenLinks ligt een boete van 4000 euro. Wie bij herhaling meewerkt aan zo’n onofficieel huwelijk kan zelfs een half jaar de cel in. Ook vinden de partijen dat Justitie strenger moet optreden tegen imams die shariahuwelijken sluiten. Nu komt het zelden tot vervolging.

GroenLinks-Kamerlid Kathalijne Buitenweg komt samen met VVD en CDA ook met een wetsvoorstel dat het makkelijker maakt om shariahuwelijken of andere religieuze verbintenissen te ontbinden. ,,Als een van de twee wil scheiden, moet de ander meewerken.’’ Ook wil Buitenweg dat Nederlandse ambassades vrouwen in hun land van herkomst helpen bij het erkend krijgen van een echtscheiding. 

Met de wetsvoorstellen hopen de partijen een eind te maken aan gedwongen huwelijken. Die komen vooral voor bij jongeren tussen de 16 en 25 jaar in gemeenschappen met sterke familietradities. Het gaat zowel om vrouwen uit streng islamitisch gemeenschappen als om vrouwen in de Surinaams/Hindoestaanse gemeenschap of onder Roma. Jaarlijks zijn er zo’n 180 meldingen van.

Daarnaast moet het een oplossing bieden voor zogeheten huwelijkse gevangenschap. Veel vrouwen kunnen niet meer van hun partner af, bijvoorbeeld omdat de religieus leider of de man weigert mee te werken aan ontbinding van het huwelijk. Of omdat de vrouw bang is voor eerwraak of dreigt het gezag over haar kinderen te verliezen.

Gevangenschap

Quote

De wetgever moet deze zwakke groep in de samenle­ving beter beschermen

Shirin Musa van vrouwenrechtenorganisatie Femmes for Freedom

,,Gisteravond ben ik nog met een vrouw mee geweest naar de politie om aangifte te doen,’’ zegt Shirin Musa van vrouwenrechtenorganisatie Femmes for Freedom. Om de vrouw niet in gevaar te brengen, wil Musa niet te veel details kwijt. Maar haar relaas staat volgens Musa wel symbool voor dat van honderden andere slachtoffers van huwelijkse gevangenschap.

,,Het is een vrouw die twee jaar geleden alleen in de moskee is getrouwd. De man bleek gewelddadig en wil niet meewerken aan een scheiding. Hoewel het huwelijk niet geldt voor de Nederlandse wet, geldt die wel voor haar islamitische gemeenschap en voor haar land van herkomst. Als ze haar man verlaat en een nieuwe relatie begint, kan ze worden veroordeeld voor overspel door middel van steniging. De wetgever moet deze zwakke groep in de samenleving beter beschermen.’’