Regering schuldbewust in troonrede: menselijke maat verdwijnt bij overheid

De ‘menselijke maat’ verdwijnt ‘uit het zicht’ bij de dienstverlening van de overheid. Dat zei koning Willem-Alexander in de troonrede.

Het kabinet vindt dat de ‘dienstverlening van de overheid hoger op de agenda’ moet. De koning noemde uitvoeringsorganisaties als de Belastingdienst en het UWV, die ‘het gezicht van de overheid’ zijn. ,,Daar komen mensen de overheid tegen. Zij mogen eenvoudigweg verwachten aan het overheidsloket goed te worden geholpen.’’

De oorzaken van de huidige problemen zijn volgens de koning divers: verouderde ICT, personeelstekorten en ‘te veel te gedetailleerd beleid’. ,,Waardoor de uitvoering te ingewikkeld wordt. Medewerkers van uitvoeringsorganisaties staan hierdoor soms voor een onmogelijke opgave en de menselijke maat verdwijnt uit het zicht.”

De koning roemde Nederland als een land van ‘het brede midden’, waarin tegenstellingen niet de boventoon voeren. Op sociale media worden tegenstellingen soms uitvergroot, maar overal in Nederland ‘willen mensen meedoen en hun bijdrage leveren. Dat is wat ons bindt en wat we met elkaar moeten koesteren’.

Volgens de regering moeten de landen van de Europese Unie laten meer doen om elkaar te helpen bij de opvang van migranten. Koning Willem-Alexander hekelde in de troonrede de ‘gebrekkige solidariteit’ van lidstaten onderling. ,,Ieder land moet zijn deel doen.” In zuidelijke landen als Griekenland en Italië komen veel migranten aan, waardoor de opvang daar onder druk komt te staan. De EU overlegt al jaren vruchteloos over een verdeling van deze migranten tussen de lidstaten. De EU moet ook eensgezind optreden om kansloze asielzoekers en migranten die overlast veroorzaken duidelijk te maken dat zij niet welkom zijn, aldus de koning. ,,Zo blijft het draagvlak voor een humaan en eerlijk asielbeleid intact.’’ De regering liet de VS en het Verenigd Koninkrijk expliciet noemen, waarbij die ‘partnerschappen’ een ‘andere invulling’ krijgen door handelsconflicten en de brexit. Dat maakt een ‘sterke en eensgezinde’ voor Nederland steeds noodzakelijker, vindt het kabinet. ,,Nederland en Europa moeten daarop zelfbewust en met realisme inspelen.’’

Volledig scherm
Koning Willem-Alexander en koningin Maxima © ANP

Een deel van de oppositiepartijen veegt de vloer aan met de plannen van het kabinet die op Prinsjesdag in de troonrede zijn gepresenteerd. Zo noemt Geert Wilders (PVV) de plannen ‘verschrikkelijk’. Hij denkt dat burgers de economische nog te weinig merken en had gehoopt dat er geld zou worden teruggegeven aan de mensen. ,,Dan doe je wat.” 

GroenLinks-fractievoorzitter Jesse Klaver zegt voor volgend jaar ‘ambitie en daadkracht te missen’. ,,De crisis in de publieke sector wordt niet aangepakt. Het Urgenda-klimaatdoel voor volgend jaar wordt niet gehaald. De wachtlijsten in de jeugdzorg worden niet opgelost. Dat kan beter.” 

Ook PvdA-leider Lodewijk Asscher is kritisch. ,,Terwijl kinderen straks pas vanaf vijf jaar naar school dreigen te gaan, hoorde ik niks over extra geld voor onderwijs. Terwijl steeds meer mensen geen betaalbaar huis kunnen vinden, hoorde ik niks over een huurverlaging.” 

Met name de kritiek van PvdA en GroenLinks zal het kabinet zich aantrekken: zij zijn in de Eerste Kamer nodig om tot een meerderheid te komen. 

Ronduit teleurgesteld zijn SP en 50plus. De troonrede is een ‘misser’, vindt SP-leider Lilian Marijnissen. Ze had gehoopt dat het kabinet veel meer zou investeren. 50plus-leider Henk Krol noemt ouderen ook ‘dit jaar weer het kind van de rekening’. ,,Over de dreigende pensioenkortingen geen woord”.