Volledig scherm
Een medewerker van de NS aan het werk in de cabine van een trein. Nu stuurt ze nog helemaal zelf, maar dat kan in de toekomst gaan veranderen. © ANP

Trein op de automatische piloot

Proef NSDe NS gaat testen of treinen op de automatische piloot kunnen rijden. In de toekomst moet de spoorcapaciteit zo beter worden benut. De machinist grijpt nog wel in bij nood.

Nog dit jaar organiseert het spoorbedrijf een eerste testrit met een automatische treinpiloot. De proef zal worden gehouden met de nieuwste Sprinter SNG van treinbouwer CAF op de lijn tussen Lelystad en Zwolle. Er zitten dan geen reizigers in de trein en een machinist die tijdens de rit in de cabine aanwezig is, begeleidt de rit.

Concreet wordt in de cabine een computeronderdeel geplaatst dat de trein bestuurt. Die computer weet alles van de trein en de situatie op het complexe spoornetwerk. De machinist kan tijdens de rit bijsturen en ingrijpen als dat nodig is. Vergelijkbaar met de aanwezigheid van de piloot in de cockpit.

In kaart brengen

Quote

Door toenemende reizigers­aan­tal­len ontstaat steeds vaker de situatie dat er onvoldoen­de spoor is om nog meer ritten te rijden of om treinen te verlengen

Nederlandse Spoorwegen

De NS constateert dat de technologie van zelf-rijdende voertuigen ook zijn intrede doet op het spoor. Via testritten wil het bedrijf de technische mogelijkheden in kaart brengen. Het doel is om uiteindelijk meer treinen korter achter elkaar te laten rijden, en zo meer reizigers te kunnen vervoeren.

Dat is geen overbodige luxe. Halverwege augustus meldde de NS dat door toenemende reizigersaantallen steeds vaker de situatie ontstaat dat er onvoldoende spoor is om nog meer ritten te rijden of om treinen te verlengen. Ook zijn cruciale perrons hiervoor te kort. Op de drukste trajecten kunnen treinen nu al niet meer verlengd worden.

Dus moet de bestaande spoorcapaciteit beter worden benut. Het personeel is gisteren geïnformeerd over het voornemen om te testen met treinen op de automatische piloot. De vraag is of machinisten de dupe worden van de automatiseringsslag. Wordt hun werk saaier of juist stressvoller?

Belangrijke rol machinist

Een woordvoerder van de NS denkt dat de belangrijke rol van de machinist nog vele jaren intact zal blijven. Vier kaderleden van FNV Spoor hebben eerder al in Engeland bekeken wat automatisch treinen rijden betekent voor de machinist. De vakbond is volgens het eigen magazine al bezig met de gevolgen van ‘machinist-loos rijden’. Al met al is het groepje kaderleden ‘redelijk positief’ teruggekeerd.

Een kaderlid vertelt in het blad, dat ook online staat: ,,De rol van de machinist is alleen nog gericht op de veiligheid. Hij opent de deuren en sluit ze, en heeft tijdens de rit steeds zijn hand op de dodemanshendel voor het geval er iets mis dreigt te gaan. Maar in principe stopt de trein volledig automatisch tot 30 centimeter nauwkeurig bij het markeerbord.”

Betere punctualiteit

Spoorbeheerder ProRail kondigde eerder dit jaar al een samenwerking met vervoerder Arriva, treinbouwer Stadler en de provincie Groningen aan om de automatische piloot voor treinen in die regio te testen. Volgens ProRail verbetert niet alleen de punctualiteit door het nieuwe systeem; ook ontstaat er meer ruimte voor bijvoorbeeld een brugopening, zonder dat dit veel effect heeft op het treinverkeer.

De NS werkt verder aan andere ‘slimme’ oplossing om reizigersgroei mogelijk te maken. Zo rijdt al een tienminutentrein tussen Eindhoven, Utrecht en Amsterdam. Eerder dit jaar introduceerde de vervoerder een speciale smartwatch die collega’s helpt om op de seconden nauwkeurig te vertrekken. Daarnaast bepleit de NS extra investeringen in het netwerk.

Quote

De rol van de machinist is alleen nog gericht op de veiligheid. Hij opent de deuren en sluit ze, en heeft tijdens de rit steeds zijn hand op de dodemans­hen­del voor het geval er iets mis dreigt te gaan

FNV-kaderlid in magazine