Volledig scherm
Paul Tielbeek bij een ‘vergeten’ Raalter kunstwerk, voor Douma Deuren. ,,Wat gebeurt daarmee als ook deze oude Raalter fabriek gesloopt wordt?’’ © Gerard Vrakking

Slopen is (g)een kunst in Raalte

In het dorp Raalte werden 25 kunstwerken vastgelegd, in woord en beeld. Maar nog geen twintig jaar later is al twintig procent van die objecten weggevaagd.

,,In mijn geboortedorp zijn veel monumenten verdwenen, met kunst gaat het dezelfde kant op. Bij nieuwbouw en wegenaanleg wordt nog wel kunst geplaatst, maar na de onthulling worden die kunstwerken vaak aan hun lot overgelaten,’’ aldus Paul Tielbeek. 

Tielbeek (57) haakt met zijn verhaal in op de vernietiging van het aluminiumplastiek van Willem Hussem dat samen met het oude Raalter postkantoor is gesloopt. Maar hij kan moeiteloos veel meer voorbeelden noemen van kunst die een ‘eenzame dood is gestorven’. Veel objecten vertrokken met stille trom uit het straatbeeld. 

Volledig scherm
Aluminiumplastiek van Willem Hussem bij het vroegere Raalter postkantoor. Het metershoge aluminium object is versnipperd in de shredder. © Google Streetview

Recent verdween ook een ander kunstwerk uit het zicht, vervolgt Tielbeek. ,,Dat was een betonnen plastiek voor de ingang van het Monuta-uitvaartcentrum aan de Oude Molenweg, van de Apeldoornse kunstenaar Meek uit 1980. Daar is nu het logo op te zien van vechtsportschool Tabonon die hier nou zit.’’

Volledig scherm
Betonnen plastiek voor de ingang van het vroegere Monuta-uitvaartcentrum aan de Oude Molenweg. Foto Fotoclub Raalte/reproductie Gerard Vrakking © Gerard Vrakking

Scholen

De schuin achter elkaar geplaatste metalen schuine ‘poortjes’ bij basisschool de Rietkraag maakte de Broeklandse kunstenaar Arno Kramer in 1987 ook via de 1%-regeling, weet Tielbeek. ,,De directeur vond het destijds al niet zo’n goed idee een kunstwerk aan te schaffen, omdat er amper geld was voor schoolmeubilair. Jaren geleden al is dit object vervangen door een klimtoestel; waar die poortjes zijn gebleven weet ik niet.’’ 

Volledig scherm
Zes metalen ‘poortjes’ bij basisschool de Rietkraag van de Broeklandse kunstenaar Arno Kramer. Foto Fotoclub Raalte/reproductie Gerard Vrakking © Gerard Vrakking

Zoek is ook het mozaïek van een kind met trompet en trommel dat sinds 1961 de gevel van de vroegere Paulusschool aan de Hartkampweg opvrolijkte. Bij de sloop van de school, die in 1994 opging in de Korenbloem, verdween ook het mozaïek. Bij openbare basisschool De Ieme werd in 1996 ter gelegenheid van het twintigjarig bestaan een metalen kunst- en speelobject geplaatst in de vorm van een werkbij. ,,Die kon De Ieme aanschaffen door via allerlei acties geld in te zamelen’’, vertelt Tielbeek, ,,maar helaas is ook dat kunstwerk weg.’’

Volledig scherm
Kunst- en speelobject in de vorm van een werkbij bij openbare basisschool De Ieme. Foto Fotoclub Raalte/reproductie Gerard Vrakking © Gerard Vrakking

Onvolledig

Wethouder Frank Niens zei vorige week in een reactie op de commotie rond het in de shredder versnipperde plastiek van Willem Hussem dat de gemeente zelf een lijst bijhoudt van alle gemeentelijke straatkunst. Maar die lijst op de website kunstwacht.nl is lang niet volledig, constateert Tielbeek. ,,Zoals bij het Beaphar-kantoor, in het oude waterschapshuis, een grote schroef van een gemaal. De betonnen vraagtekens van Arno Kramer op het terrein van de gesloopte Hartkampschool staan er ook niet in. En van jongere kunst ontbreekt ook veel. Bijvoorbeeld het OLDO-monument bij de Drostenkampvijvers, de grote ‘zithoek’ bij het hertenkamp die werd geplaatst na de renovatie van de wijk Blekkerhoek, en de oranje hooivork met huis waarmee de renovatie van de Olykampen werd bekroond. Die lijst is dus lang niet compleet. Als de gemeente iedereen kunstobjecten zou laten aandragen, gemeentelijk eigendom of niet, heb je zo een compleet overzicht en dat kan helpen om in de toekomst het verdwijnen van nog meer kunst op straat in de gemeente te voorkomen.’’

Volledig scherm
Mozaïek van een kind met trompet en trommel op de gevel van de gesloopte Paulusschool aan de Hartkampweg. Foto Fotoclub Raalte/reproductie Gerard Vrakking © Gerard Vrakking
  1. ‘Klassieke boef’ maakt plaats voor georganiseerde misdaad en cyberdieven in Deventer en Salland
    PREMIUM

    ‘Klassieke boef’ maakt plaats voor georgani­seer­de misdaad en cyberdie­ven in Deventer en Salland

    De traditionele criminaliteit wordt ingeruild voor nieuwe soorten misdaad. Dat is het hoofdthema bij de politie IJsselland-Zuid en de gemeenten Deventer, Raalte en Olst-Wijhe. In een gezamenlijke persconferentie maakten zij de criminaliteits- en overlastcijfers van 2019 bekend. Minder vermogensdiefstallen zoals inbraken en autokraken, maar meer cyber en georganiseerde misdaad.
  2. Heinoër Flip Jonkman krijgt zijn gedenksteen, mede dankzij een anonieme gulle gever
    PREMIUM

    Heinoër Flip Jonkman krijgt zijn gedenk­steen, mede dankzij een anonieme gulle gever

    Heinoër Flip Jonkman is een gelukkig mens. Er komt aan de Zwolseweg een door hem zo vurig gewenste herdenkingssteen voor vijf Canadese soldaten. Vier van hen kwamen om bij een aanslag tijdens de bevrijding aan het eind van de Tweede Wereldoorlog. Eén overleefde die ternauwernood. Op 12 april, exact 75 jaar na die dag, wordt de steen geplaatst aan de Zwolseweg. Mede dankzij een anonieme gulle gever die de 73-jarige Jonkman te hulp schoot.

Salland