Volledig scherm
Amateurarcheoloog Bert Terlouw bij de plek in Luttenberg waar in 2017 de restanten van een havezate werden ontdekt. © Lenneke Lingmont Fotografie (archief)

Verwarring over publieksopgraving havezate Luttenberg

‘Indiana Jones en de havezathe van Luttenberg’. In het dorp zagen ze al voor zich hoe deze of volgende zomer onderzoekers en studenten op initiatief van Stichting Archeologie en Publiek (SAP) stukje bij beetje de resten van een havezate zouden blootleggen. Eén probleem: volgens Rob van Haarlem van SAP lag het project ‘door omstandigheden’ stil.

Aanvankelijk is Van Haarlem stellig. ,,De kwestie is niet actueel.” Hij verbaast zich erover dat in Luttenberg het idee leeft dat er een publieksopgraving komt. ,,Daar is even sprake van geweest. Een oud-bestuurslid van ons was er druk mee, maar het project is uiteindelijk stil komen te liggen.” Dat bevestigt oud-Luttenberger en geschiedenisliefhebber Hennie Vrielink. ,,Het idee van een publieksopgraving leek een beetje doodgebloed.

Toeval

Twee jaar geleden stuitten onderzoekers bij toeval op de resten van een havezate in Luttenberg. In een weiland op de hoek van de Butzelaarstraat en de Looweg kwamen de contouren van het bouwwerk aan het licht tijdens grondradaronderzoek. Tot begin negentiende eeuw stond Huys de Luttenberg op een terrein met de veldnaam Spiekerbelt. 

Bijvangst

Het was de Raalter amateurarcheoloog Bert Terlouw die namens de Stichting 700 jaar Luttenberg opdracht had gegeven voor het geofysisch onderzoek. Er werd gezocht naar sporen van een middeleeuwse spieker, een oude verdwenen school, een verdwenen kapel en een in 1826 verdwenen erf. De restanten van de havezate waren ‘bijvangst'.  Terlouw is benieuwd wat een eventuele opgraving verder voor informatie oplevert. ,,Stiekem had ik gehoopt dat we daar deze zomer al meer over te weten zouden komen.”

Negende eeuw

Wat we sinds de ontdekking in 2017 weten: de restanten wijzen op drie grotere stenen gebouwen. Ook is een gedempte gracht ontdekt, mogelijk een dubbele gracht. Het grootste gebouw was zo'n dertig bij veertig meter groot. Het vermoeden is dat dit Huys de Luttenberg was, dat in de zeventiende eeuw is gebouwd. Ook zijn restanten gevonden van de waarschijnlijke voorloper van de havezate: Hof van Luttenberg dateerde vermoedelijk al uit de negende eeuw. 

Pauze

Gelukkig heeft Van Haarlem na enig uitzoekwerk goed nieuws. Hij kan laten weten dat de publieksopgraving nog niet definitief van de baan is. Al is daarmee niet gezegd dat de havezate daadwerkelijk wordt opgegraven. ,,We gaan de komende tijd bekijken of en hoe we er een vervolg aan kunnen geven. Het staat nu weliswaar nog even op pauze, maar mogelijk gaat de opgraving toch door. Als dat zo is, dan wordt het op zijn vroegst volgende zomer.”

  1. Thuiskomen in het oudste tolhuisje van Raalte: ‘Wat een gelukskonten zijn wij’

    Thuiskomen in het oudste tolhuisje van Raalte: ‘Wat een gelukskon­ten zijn wij’

    De renovatie en uitbreiding van het oudste tolhuisje van Raalte zit er op. Eigenaren Marieke en Frank Elders hebben 2,5 jaar bloed, zweet en tranen in het opmerkelijke bouwproject zitten. Vol trots openen ze vrijdag 27 september de deuren van het gemeentelijk monument om iedereen de pittoreske woning te tonen tijdens een open huis. Vanaf oktober kunnen gasten het huisje huren per week(-end) of midweek. ,,We gaan zien hoe dat loopt.”
  1. Luttenberg houdt ‘zwientie tikken’ gewoon op het programma van het dorpsfeest
    video

    Luttenberg houdt ‘zwientie tikken’ gewoon op het programma van het dorpsfeest

    Opnieuw richten dierenclubs de pijlen op het ‘zwientie tikken’. Animal Rights en vier andere dierenorganisaties roepen de NVWA op te treden tegen deze vorm van plattelandsvermaak dat zondag op de agenda staat in Luttenberg. Ze vragen de gemeente Raalte het evenement af te gelasten. De argumenten: dierenwelzijn en de mogelijke verspreiding van dierziektes. In Luttenberg houden ze het hoofd koel: ,,Iedereen mag zijn eigen mening hebben.”
  2. Bunkercross vervangt Lemelerveldse loop in Sallands Cross Circuit

    Bunker­cross vervangt Lemeler­veld­se loop in Sallands Cross Circuit

    Ten Broeke makelaardij en verzekeringen stopt met de organisatie van de Lemelerveldse crossloop, waarmee het Sallands Cross Circuit (SCC) sinds 2008 jaar in jaar uit werd afgesloten. De afsluiting van het nieuwe SCC-seizoen is nu op 19 januari de Bunkercross, een pittige kuitenbijter op landgoed De Haere bij Olst. Hoonhorst, afgelopen jaargang door de Sallandse lopers uitgeroepen tot ‘best georganiseerde cross’, blijft wel op de kalender met tien lopen. Zaterdagmiddag begint de inschrijving voor het nieuwe seizoen.

Salland