Volledig scherm
Amateurarcheoloog Bert Terlouw bij de plek in Luttenberg waar in 2017 de restanten van een havezate werden ontdekt. © Lenneke Lingmont Fotografie (archief)

Verwarring over publieksopgraving havezate Luttenberg

‘Indiana Jones en de havezathe van Luttenberg’. In het dorp zagen ze al voor zich hoe deze of volgende zomer onderzoekers en studenten op initiatief van Stichting Archeologie en Publiek (SAP) stukje bij beetje de resten van een havezate zouden blootleggen. Eén probleem: volgens Rob van Haarlem van SAP lag het project ‘door omstandigheden’ stil.

Aanvankelijk is Van Haarlem stellig. ,,De kwestie is niet actueel.” Hij verbaast zich erover dat in Luttenberg het idee leeft dat er een publieksopgraving komt. ,,Daar is even sprake van geweest. Een oud-bestuurslid van ons was er druk mee, maar het project is uiteindelijk stil komen te liggen.” Dat bevestigt oud-Luttenberger en geschiedenisliefhebber Hennie Vrielink. ,,Het idee van een publieksopgraving leek een beetje doodgebloed.

Toeval

Twee jaar geleden stuitten onderzoekers bij toeval op de resten van een havezate in Luttenberg. In een weiland op de hoek van de Butzelaarstraat en de Looweg kwamen de contouren van het bouwwerk aan het licht tijdens grondradaronderzoek. Tot begin negentiende eeuw stond Huys de Luttenberg op een terrein met de veldnaam Spiekerbelt. 

Bijvangst

Het was de Raalter amateurarcheoloog Bert Terlouw die namens de Stichting 700 jaar Luttenberg opdracht had gegeven voor het geofysisch onderzoek. Er werd gezocht naar sporen van een middeleeuwse spieker, een oude verdwenen school, een verdwenen kapel en een in 1826 verdwenen erf. De restanten van de havezate waren ‘bijvangst'.  Terlouw is benieuwd wat een eventuele opgraving verder voor informatie oplevert. ,,Stiekem had ik gehoopt dat we daar deze zomer al meer over te weten zouden komen.”

Negende eeuw

Wat we sinds de ontdekking in 2017 weten: de restanten wijzen op drie grotere stenen gebouwen. Ook is een gedempte gracht ontdekt, mogelijk een dubbele gracht. Het grootste gebouw was zo'n dertig bij veertig meter groot. Het vermoeden is dat dit Huys de Luttenberg was, dat in de zeventiende eeuw is gebouwd. Ook zijn restanten gevonden van de waarschijnlijke voorloper van de havezate: Hof van Luttenberg dateerde vermoedelijk al uit de negende eeuw. 

Pauze

Gelukkig heeft Van Haarlem na enig uitzoekwerk goed nieuws. Hij kan laten weten dat de publieksopgraving nog niet definitief van de baan is. Al is daarmee niet gezegd dat de havezate daadwerkelijk wordt opgegraven. ,,We gaan de komende tijd bekijken of en hoe we er een vervolg aan kunnen geven. Het staat nu weliswaar nog even op pauze, maar mogelijk gaat de opgraving toch door. Als dat zo is, dan wordt het op zijn vroegst volgende zomer.”

  1. Grapperhaus is smokkelpraktijken beu: ‘lockdown’ van gevangenissen in Zutphen en Grave
    PREMIUM

    Grapper­haus is smokkel­prak­tij­ken beu: ‘lockdown’ van gevangenis­sen in Zutphen en Grave

    Een ‘lockdown’ van twee gevangenissen, omdat de minister de vele smokkelacties in de gevangenissen beu is. Na een actie die woensdag begon in Grave (Noord-Brabant) is vandaag ook een grootschalige doorzoeking in Zutphen uitgevoerd. Over de resultaten hult de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) zich vooralsnog in nevelen. De acties doorkruisen het strafproces rond de gewelddadige roofoverval op twee bejaarde broers in Heeten.

Salland