Volledig scherm
Phaedra Werkhoven © Vakfoto Van Der Beek

Is het medeleven, medemenselijk als je likes geeft aan een stervende?

columnPhaedra Werkhoven schrijft iedere zaterdag een column over wat haar bezighoudt.

,,Ik ben John en ik heb uitgezaaide weke-delen kanker (longen) en ik ga dood.” Het staat in de bio van een man die in mijn timeline verschijnt. Zijn bericht over dat hij koorts heeft vanwege de groeiende tumor bij zijn longen en nu toch echt richting het einde gaat, werd vierduizend keer geliked en geretweet door een aantal mensen die ik ook volg. Ongewild kijk ik in de timeline van zo iemand. Ik zie een kalende, ietwat volle man met moeie ogen. Veel te jong om dood te gaan aan weke-delen kanker. Maar kanker is nou eenmaal niet eerlijk, het komt nooit bij de mensen waarvan je denkt dat ze het verdienen. Als er al iemand is die het verdienen zou.

Ik scroll en zie hoe hij chemo kreeg, hoe hij via donateurs ventilatoren in zijn kamer ontving, hoe hij zijn testament opmaakte, hoe hij ‘doodsangst heeft’, de ‘longen uit zijn lijf hoest’, zijn afscheidsrede voor zijn crematie af heeft en ook een lieve vrouw heeft voor wie hij het allemaal ‘netjes wil regelen.’ (637 likes) Eerder had ik al onvrijwillig meegelezen in de laatste maanden van het leven van wethouder van Utrechtse Heuvelrug Hans Nijhof, eveneens geveld door kanker en zijn laatste bericht vanaf het sterfbed kreeg 2832 likes.

Ergens is het mooi, hoe doodzieke mensen zoveel steun ontvangen in de digitale wereld. Maar hoe schril is het contrast als ik zie hoe een kale vrouw in een rolstoel, overduidelijk ook doodziek, in een Zutphense winkel voor veel wegkijkende blikken zorgt. Op social media verrijzen de zieken als helden, ze zijn dapper, ontvangen massaal likes, iedereen wil met ze meeleven, meekijken in hun afschuwelijke laatste uren. Het liefste willen ze nog een filmpje zien van hoe diegene zijn laatste adem uitblaast te midden van huilende familie, zodat ze nóg meer kunnen meeleven. Tranen voor iemand die je niet kent, terwijl je een seconde later het leed weer wegklikt en een vrolijke vakantie boekt.

Het schuurt en wringt. Is het medeleven, medemenselijk als je likes geeft aan een stervende? Van de zieken zelf begrijp ik het wel, op zoek naar erkenning van hun leed, een vorm van zingeving aan het noodlot. Ik denk aan de rolstoelvrouw en hoe ze haar ogen neersloeg onder het vermijdend ongemak. Nee, mededemenselijkheid klik je niet digitaal bij elkaar. Hoe onmachtig en goedbedoeld het ook is.