Mijn zoon hoopt op ‘geen gaatjes’, omdat hij de rekening niet kan betalen

columnPhaedra Werkhoven schrijft iedere week een column over wat haar bezighoudt.

Volledig scherm
columniste phaedra © Vakfoto Van Der Beek

Gekuch en geproest. Het is de zoon die al een tijdje kwakkelt met een nare hoest. Hij is er wat zorgelijk onder want hij vertrekt binnen kort naar Thailand. Maak even een afspraak met de huisarts, opper ik. Nee, dat gaat hij niet doen, want dat kan hij niet betalen. Ook de andere zoon gaat niet meer naar de huisarts, zegt hij, als ik ernaar vraag. Is gewoon veel te duur. Hij had vorig jaar een onderzoek nodig, dat was heel duur, en er was niks, dus nee, laat maar. Hij heeft ook al een tijdje last van een kies, maar de tandarts bellen doet hij niet. Ja sorry hoor, maar dan ben ik meteen weer driehonderd euro armer als er iets is. Hij hoopt niet op ‘geen gaatjes’ vanwege de pijn, maar omdat hij het niet kan betalen.

Ik val van mijn stoel. Maar dat betaal ik dan toch gewoon? We zitten op een Utrechts terras en ik heb net samen met de jongste het Universiteitsmuseum bezocht, waar we gezien hebben hoe ze vanaf de middeleeuwen de cariës te lijf gingen. De oude attributen, de kiezen vol gaten, de tangen, de boren, de klemmen, alleen bij het zien ervan lopen me de koude rillingen over de rug. Ziekenzorg en tandartsenzorg was er amper, alleen voor de rijke mensen was het weggelegd. Ik kijk naar een filmpje van een vrolijke tandarts die het allemaal uitlegt. We zien skeletten krom van de rachitis, het eerste hartlong-apparaat, ja, ze kunnen zoveel tegenwoordig.

Toevallig had ik net het pleidooi gelezen in de krant van ontwikkelingsorganisatie Dokters van de Wereld, dat de tandartsenzorg weer in het basispakket moet. Want voor een half miljoen Nederlanders is die onbetaalbaar geworden. En de nieuwe directeur van zorgverzekeraar DSW, hij pleitte vorige week voor het afschaffen van het eigen risico. Ik kan het niet méér met iemand eens zijn dan met deze man. Ja, er was een zorggedrocht dat teveel kostte, maar nu hebben we een zorgsysteem dat mensen weghoudt bij de zorg die ze zouden moeten krijgen.

Mijn zoons heb ik inmiddels bevolen naar artsen en tandartsen te gaan als dat nodig is. Zij hebben ouders die dat voor ze kunnen betalen. Ik denk aan al die mensen die dat niet kunnen. De kinderen die niet zullen gaan. Dat je dus aan gebitten weer kunt zien wat iemands status is. We zijn gewoon weer terug in de middeleeuwen.