Volledig scherm
Prof duurzaamheid Jacqueline Cramer © AD

Oud-minister Cramer: ‘Stop op gratis retour sturen’

Online iets kopen en retour sturen, we doen het allemaal zo gemakkelijk. Maar het is  een onhoudbaar  probleem aan het worden, omdat die producten, eenmaal uit de verpakking, vaak niet meer opnieuw kunnen worden verkocht.  Ze worden of vernietigd, of opgekocht door opkopers en zogezegd gerefurbished, een nieuwe trend. 

,,De verspilling door al die retouren, het verbranden van producten is absurd en daar moet echt iets aan gebeuren,” zegt Jacqueline Cramer, professor duurzaam ondernemen en circulaire economie aan de Universiteit Utrecht en voormalig minister van Milieu uit het kabinet Balkenende vier.

Vaak onverkoopbaar

Zij houdt zich al haar hele wetenschappelijke en politieke leven bezig met duurzaamheid en de circulaire economie. De producten die door consumenten retour gestuurd worden zijn vaak onverkoopbaar, hét hoofdpijndossier voor veel webshops, het drukt op de omzetcijfers en het zorgt voor verspilling. ,,Het is tijd dat de branche zelf eens bij elkaar komt om bijvoorbeeld het gratis retourneren af te schaffen, why not? Dat zal namelijk al een heleboel pakjes heen en weer schelen, op het moment dat mensen zich realiseren dat het geld kost.”

‘Refurbishen’

In Meppel duikt sinds kort ondernemer Erik Bouwknegt in dat gat van de onverkoopbare retouren, met zijn fysieke winkel. Hij koopt partijen retouren op bij de webshops, om ze vervolgens weer te verkopen tegen gereduceerd tarief. Een oplossing die past in de trend van het ‘refurbishen’. Het refurbishen van producten, wat consumenten misschien vooral kennen van de iphones, is daarmee ongewild een onderdeel in de circulaire economie. 

Quote

Er zijn geen regels, maar als de politiek die niet oplegt, wie moet het anders doen?

Cramer

,,Refurbish is breder dan dat, het is opknappen van een bestaand product. Dat is nu wel de trend, mensen willen steeds minder spullen weggooien.” Toch denkt Cramer dat dit van de nood een deugd maken is, het is niet dat je daarmee het probleem voorkomt. In de circulaire economie heb je de R-ladder van circulariteit: refuse, reduce, redesign, re-use, refurbish, repair, remanufacture, repurpose en dan pas recycle. Dus je ziet, er komt wel meer bij kijken dan refurbishen.”

‘Dit kan zo niet langer’

In die online business zitten volgens Cramer, omdat het nog een betrekkelijk nieuwe branche is, heel veel marktimperfecties. ,,Er zijn geen regels, maar als de politiek die niet oplegt, wie moet het anders doen? Niemand houdt van het opleggen, maar als je eerlijk aan de webshops zou vragen of het hun probleem zou oplossen als we gedwongen een gelijk speelveld creëren, wil ik nog wel eens kijken hoeveel eigenaren er ‘ja’ zullen zeggen. Iedereen zit ermee. Dit kan zo niet langer.” 

Vrijwillig verplicht

Cramer denkt echter dat het nog beter is als de branche dus zelf het heft in handen neemt. ,,Zij hebben dit zelf zo met elkaar veroorzaakt. Dus als meer dan 70 procent van de branche zegt: we stoppen met gratis retouren, dan wordt het vrijwillig verplicht. Dat zou de elegante oplossing zijn. Als dat niet lukt, laat ze dan bij de overheid aankloppen.”