Volledig scherm
Onderzoek bij het ingestorte pand in de Jan van der Heijdenstraat in de Haagse wijk Laak, een dag nadat er een gasexplosie plaatsvond. Vier mensen werden door de brandweer uit het puin gered. ROBIN UTRECHT © ROBIN UTRECHT

Risicovolle gasleidingen moeten sneller vervangen worden: kijk hier hoe ver ze zijn in jouw straat

In Overijssel lig nog negen kilometer aan grijs gietijzeren gasleidingen. In Gelderland en Flevoland is dat 1290 kilometer. Deze risicovolle gasleidingen moeten zo snel mogelijk worden vervangen. Er zijn door deze soorten gasleidingen drie explosies veroorzaakt in Nederland, waarvan één begin dit jaar in Den Haag. 

Dit oude type gasleidingen moeten sneller dan gepland worden vervangen, is de conclusie van het Staatstoezicht op de Mijnen SodM). Netbeheerders gaan samen onderzoeken hoe ze de leidingen versneld kunnen vervangen.

Risicovolle leidingen

In Oost-Nederland zijn Enexis, Liander, Coteq en Rendo verantwoordelijk voor het netbeheer. De laatste twee zijn actief in Overijssel en hebben alle gevaarlijke leidingen al verwijderd.

Liander is de netbeheerder in onder meer Gelderland en Flevoland. In het verzorgingsgebied van Liander ligt nog 1290 kilometer aan grijs gietijzeren- en 215 kilometer aan asbestcementleidingen. ,,Dat is minder dan 3,6 procent van het totale gasnet. In 2010 was dit nog 2510 kilometer. Per jaar vervangen wij zo’n 150 kilometer van deze leidingen’’, aldus de netbeheerder. Cijfers per provincie of per stad heeft Liander niet beschikbaar.

Volgens woordvoerder Peter Hofland gaat Liander bekijken of zij de risicovolle leidingen versneld kunnen vervangen. ,,Naar aanleiding van het onderzoek zijn de netbeheerders - dus ook wij - en Staatstoezicht op de Mijnen in gesprek over onder meer de mogelijkheden om deze gasleidingen nog sneller te vervangen.’’

Voor op schema

Netbetheerder Enexis ligt voor op schema in Overijssel. ,,We weten al langer dat deze leidingen een risico vormen. Maar elke soort leiding heeft voor- en nadelen. We weten dat de leidingen van grijs gietijzer en asbestcement gevoeliger zijn voor breuken. In uitzonderlijke gevallen, bijvoorbeeld bij hevige trillingen veroorzaakt door zwaar verkeer, kunnen ze breken. Daarom vervangen we al deze verouderde leidingen in Enexis-gebied. Meestal komen er kunststof exemplaren voor in de plaats. We zijn daar in 2010 al mee begonnen’’, vertelt woordvoerder Bob Winckels. 

Negen kilometer

In Overijssel ligt nog negen kilometer aan grijs gietijzeren gasleidingen van Enexis. De asbestcementleidingen zijn allemaal al vervangen.  Winckels: ,,Wij hebben in 2013 al besloten om de vervanging van de leidingen te gaan versnellen, om de veiligheid van het gasnetwerk op niveau te houden. Per 1 januari 2024 willen we geen grijs gietijzeren leidingen meer in de grond hebben liggen. Al met al liggen we nu voor op het schema dat we in 2010 hebben gecommuniceerd met toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). Nog een versnelling is volgens ons niet nodig.’’ 

Oude leidingen

In Nederland ligt nog 3025 kilometer aan oude leidingen, op een totaal netwerk van 125.300 kilometer. Ze zitten in de grond in de grootste regio’s van het land. In steden en gebieden waar Stedin, Liander, Westland Infra en Enexis netbeheerder zijn. Op de websites van deze beheerders kan iedereen zelf zien in welke straten de leidingen liggen. Ook wordt aangegeven wanneer hun straat aan de beurt is voor vervanging.

Ernstige gevolgen

De verwoestende gasexplosie middenin de Haagse wijk Laak afgelopen januari is veroorzaakt door een scheur van 12 centimeter in een grijs gietijzeren gasleiding. Het SodM deed uitgebreid onderzoek naar de oorzaak van de enorme explosie, die ernstige gevolgen had en een compleet woonblok verwoestte. Een andere conclusie is dat er veel vaker moet worden gecontroleerd op lekken. Dagelijks in dichtbevolkte risicogebieden waar veel in de grond wordt gewerkt of verzakkingen zijn door bouw of verkeer, minimaal een keer per jaar in minder risicovolle gebieden.

Niet snel genoeg

Netbeheerders hadden al beloofd de vervanging van oude leidingen flink te zullen versnellen. ,,Door nieuwe innovaties en technieken is het ook mogelijk geworden ze echt eerder te vervangen”, zegt Pieter van den Bergen van SodM.

De grijs gietijzeren gasleidingen zijn al veel langer in beeld als leidingen waar risico’s aan kleven. Tien jaar geleden deed de Raad voor de Veiligheid al de aanbeveling dit type leidingen snel te vervangen. Dat was na een soortgelijke gasexplosie in Amsterdam. Omdat niet alle leidingen van dit type tegelijkertijd kunnen worden gesaneerd is toen in overleg met het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) een programma opgesteld waarin netbeheerders tot 2030 de tijd hadden ze te vervangen. Maar dat gaat de overheidsinstantie nu niet snel genoeg.

  1. Gezelligheid en een goed salaris, dan komen vakantiewerkers wel, weten ze bij Van Dijk Kampen
    PREMIUM

    Gezellig­heid en een goed salaris, dan komen vakantie­wer­kers wel, weten ze bij Van Dijk Kampen

    Hoe krijg je 2000 jongeren zo ver dat ze in hun zomervakantie voor je willen werken? Bij Van Dijk Educatie in Kampen hebben ze het antwoord gevonden: zorgen dat ze het gezellig hebben en leuk kunnen verdienen. Zo krijgt het bedrijf in de zes weken durende zomerpiek alle plekken gevuld, terwijl volgens analyses van onder meer uitzendorganisatie Randstad Groep de krapte op de arbeidsmarkt ‘een historisch hoogtepunt’ heeft bereikt.