Volledig scherm
columniste phaedra © Vakfoto Van Der Beek

‘Twee keer knipperen en je leven is voorbij’

columnPhaedra Werkhoven schrijft wekelijks een column over wat haar bezighoudt.

Ik ren op het strand, ploffend dalen mijn voeten in het zand. Het is een week waarin de wereld aan me voorbij zoeft, met een crematie in het vooruitzicht. Laat het meevallen. Vanochtend hoorde ik over lange files vanwege een protestactie van boeren en de enige gedachte die me bekroop was blijdschap dat ik er niet in stond.

Getoeter in de verte, zwaailichten en geronk. In een moordend tempo komen honderden tractors aanstormen. Walmend razen ze over het rulle zand. Wapperende vlaggen, spanborden vastgemaakt aan het motorblok, met teksten als: ,,Hou je van vlees, brood of friet, zonder boeren gaat het niet”, en ‘In Den Haag zullen ze het weten, straks moet iedereen sojabonen vreten”, ik sta stil en verbaas me over dit ongekende schouwspel.

De boeren, ze hebben het moeilijk. De hoeveelheid regels die het onduidelijke landbouwbeleid nu al jaren over ze uit heeft gestort is ondoenlijk. Via de melkquota naar de fosfaatcrisis, door de circulaire landbouw heen richting de stikstofcrisis. En nu is de maat vol. Het is te zien aan de vastberaden gezichten achter de raampjes van de tractoren. Vanuit het hele land zijn ze aan komen stomen, ook uit het Oosten, daar waren ze al om vier uur in de ochtend vertrokken. Ik merk dat mijn duim ongewild omhoog gaat richting de jonge boeren en krijg een harde claxon terug als groet.

Laat ze niet verdwijnen, denk ik, terwijl ik me het supermarktschap voorstel. Ik wil geen kip uit Polen, sla uit Spanje en boontjes uit Egypte. Ik hoef al helemaal geen blauwe bessen uit Peru, of melk uit Roemenië. Op de rand van de duinpan tref ik een boswachter, het is een dilemma, zegt hij, de boeren produceren wel ons voedsel, maar veertig procent is voor de export. En wat weten we nou eigenlijk van stikstof, vraagt hij. De regen slaat in onze gezichten als hij vertelt dat het duingras door stikstof kapot zou moeten gaan, maar uit onderzoek van zijn collega’s blijkt het tegendeel. ,,Bovendien, er komt hier ook stikstof uit Engeland aanwaaien. Wij lopen in ons werk met een beetje mazzel dertig jaar mee, maar voor de natuur is dat een nanoseconde. Daar bepalen we dan ons beleid op.” Hoofdschuddend kijken we de laatste boeren na.

Ik ren door en denk aan de nanoseconde. Je knippert twee keer met je ogen en je leven is voorbij, zelfs als het 92 jaar heeft geduurd. Twee glimpen. Laat het mooie glimpen zijn.