Volledig scherm
borstkanker zelfonderzoek: kijken én voelen © shutterstock

Zelfonderzoek borstkanker: het is kijken én voelen

Het merendeel van de vrouwen zou niet of nauwelijks weten hoe ze signalen van borstkanker kunnen herkennen. Het bekijken van de borsten zou belangrijker zijn dan het bevoelen ervan. Maar dat is volgens Marguerite Bouwmeester, chirurg-oncoloog bij de Mammapolikliniek van Isala Oncologisch centrum in onder andere Zwolle en Meppel niet waar.

,,Als je het alleen maar over kijken hebt, mis je ook weer dingen. Je moet allebei doen, kijken én voelen. Sommige tumoren zijn slecht te voelen en andere tumoren slecht te zien.” Ze hoort vaak vrouwen verzuchten dat ze niet weten wat ze moeten voelen. ,,Maar vertrouw erop dat je zelf de expert van je eigen lichaam bent. Als er dingen veranderen aan je lichaam voel je dat echt wel.”

Maar wat kun je dan zien aan je borsten? ,,Een zwelling, dat kan oppervlakkig zijn, maar dan voel je hem ook vaak wel, je kunt een rode vlek of roodheid zien, dat is vaak een ontsteking en hoeft niet op een tumor te wijzen, maar dat kan wel. Het kan ook zijn dat je iets aan een tepel ziet, er is een minder vaak voorkomende vorm van een voorstadium van borstkanker tot in de tepel die zich uit in onder andere schilfering van de tepel zelf.  Putjes of kuiltjes in een borst, tepel-intrekking, het zijn allemaal signalen dat er iets aan de hand kan zijn. Er is niet één plaatje met klassieke beelden, of dat is er wel, maar niet alle tumoren presenteren zich klassiek. De signalen zijn divers.”

Volledig scherm
Marguerite Bouwmeester chirurg-oncoloog Mamma Polikliniek van Isala Oncologisch centrum Zwolle © privé foto

Niet ieder vlekje is verdacht? ,,Nee, zeker niet. Maar als er iets verandert aan je borst, je ziet iets wat er niet eerder zat en het gaat niet weg binnen twee weken, dan moet je er toch naar laten kijken. En let op bloederig vocht uit de tepel, gewoon vocht is geen alarmsignaal, maar bloederig vocht wel.”

Quote

Putjes of kuiltjes in een borst, te­pel-intrekking, het zijn allemaal signalen dat er iets aan de hand kan zijn.

Marguerite Bouwmeester, chirurg-oncoloog, Mamma Polikliniek van Isala Oncologisch centrum Zwolle

Veranderen borsten niet sowieso met het ouder worden? ,,Ja, maar die veranderingen gaan heel geleidelijk, zo langzaam dat je ze vaak niet als zodanig ervaart. Ik heb het over veranderingen die binnen een paar weken ontstaan en niet verdwijnen.”

Vrouwen tussen de 50 en 75 jaar worden twee-jaarlijks gescreend, waarom de jongere groep vrouwen niet? ,,Onder de vijftig komt borstkanker minder voor voor dan op oudere leeftijd. 1 op de 7 á 8 vrouwen krijgt borstkanker, het is niet meer zo dat je bij een knobbeltje ervan uit kan gaan dat het niets is. Maar in veel gevallen is het goedaardig, gelukkig.”

Hoe zouden we naar onze borsten moeten kijken? ,,Voor de spiegel, eerst met één arm, daarna met beide armen omhoog, draaien en vergelijken. Juist als je je armen omhoog hebt zie je het indeuken van een borst. Kijk of ze gelijk zijn, of je afwijkingen ziet. Doe dat eens per maand, net als het voelen. Vaak zie je ook juist dat een partner het eerste voelt of er een afwijking zit. Hoe vaak je nou moet controleren, dat weten we eigenlijk ook niet, doe het regelmatig en als je het doet bij voorkeur op maandagochtend en niet op vrijdagmiddag, want op maandagochtend staat, als je iets voelt meteen een team voor je klaar.”

Zijn er leefregels, die jullie vrouwen meegeven? ,,Dat zijn meer algemene leefregels die gelden voor kanker: drinken en roken is natuurlijk een risico, maar, en dat wordt wel eens vergeten, overgewicht is ook een zeer belangrijke risicofactor. Goedaardige en kwaadaardige cellen die continu gevoed worden hebben de neiging vaker te delen en minder te herstellen.”