Volledig scherm
© Freddy Schinkel

‘Zieke essen, geef ze een kans!’

Hou op met massaal essen kappen en geef zieke bomen een kans zich te herstellen. Die oproep doet boomprofessor Jitze Kopinga.

Essen in heel Nederland dreigen het loodje te leggen door essentaksterfte. Die wordt veroorzaakt door een schimmel. Naar verwachting gaat 5 tot 10 procent van alle essen in bossen, plantsoenen en langs wegen verloren.

Rooien

Boombioloog Kopinga - eerder verbonden aan de Universiteit Wageningen en Research (WUR) - ziet met lede ogen aan hoe terreinbeheerders als Staatsbosbeheer massaal zieke essen rooien. Grote kans dat daar bomen tussen zitten die de slag met de schimmel uiteindelijk zouden winnen. En elke es die sterker blijkt dan de schimmel is ‘hoop voor de toekomst’, zegt Kopinga.

Schimmel

Paul Copini hoopt dat hij de eerste slag met schimmel al heeft gewonnen. Hij is onderzoeker van de WUR en verbonden aan Centrum voor Genetische Bronnen Nederland. Eind deze week worden knoppen van 60 gezonde essen ‘geplant’ op onderstammen van andere essen. Oculeren heet dat in vaktaal.

Dat gebeurt op een perceel in de buurt van Brummen bij Apeldoorn. Die bomen worden gebruikt voor verder onderzoek. ,,We gaan dan de schimmel die essentaksterfte veroorzaakt inbrengen in de stam en kijken hoe de bomen reageren.’’ Als ze bestand blijken, dan vormen ze het begin van een reeks essen in het Nederlandse landschap. Die gezonde essen zijn aangetroffen in Flevoland, Gelderland en Overijssel, onder meer via www.essentaksterften.nu. Volgend jaar wordt met meer gezonde essen uit heel Nederland getest.

Verkeer

Quote

Voor ecosyste­men is dood hout ook waardevol

Paul Copini

Staatsbosbeheer (SBB) kapt momenteel massaal essen. Copini snapt dat die zieke essen kapt die langs wegen staan. Wel zo veilig voor het verkeer. Maar midden in bossen, dat hoeft van hem niet. ,,Voor ecosystemen is dood hout ook waardevol.’’ Volgens Marcel van Dun van SBB gaat het met name om bomen die in de buurt van paden en wegen staan. ,,We gaan niet die ene es die midden in het bos staat omzagen.’’ Bomen op zulke plekken ‘hebben niet onze prioriteit’. ,,En gezonde bomen laten we in principe staan.’’

‘Varieer!’

De schimmelziekte teistert bomen in het landschap én in de stad. Boomtechnisch adviseur Martijn van der Spoel ziet dat overheden als gemeentes en Rijkswaterstaat allemaal op hun eigen manier bezig zijn. De ene gemeente doet ‘niets’, de andere rooit rigoureus. Zo zijn ineens hele straten kaal omdat er ooit alleen essen zijn geplant. 

Van der Spoel: ,,We moeten af van het idee dat in een straat alleen maar bomen van één soort moeten staan. Architecten worden kriebelig als je dat zegt.’’ Maar de schimmel die de es bedreigt, is niet de enige die het op bomen heeft voorzien. Kastanjes bloeden, kevers knagen bomen dood, de iepziekte was verwoestend. ,,En we krijgen steeds vaker extreem weer. Waarom zetten we niet tien verschillende soorten bomen in een bos en vijf verschillende in één straat? We moeten aan risicospreiding gaan doen.’’

  1. Hoe welkom zijn homo’s in onze kerken? Miranda uit Warnsveld brengt het in kaart
    PREMIUM
    kaart

    Hoe welkom zijn homo’s in onze kerken? Miranda uit Warnsveld brengt het in kaart

    Hoe welkom ben je als homo in de kerk? Dat kun je voor 426 geloofsgemeenschappen in Nederland al checken op de website Wijdekerk.nl. Mede-oprichter en voorzitter van deze stichting is Miranda Terpstra-van de Kerk uit Warnsveld. Zij was genomineerd voor de Jos Brink Innovatieprijs die gisteren door minister Van Engelshoven (Emancipatie) werd uitgereikt. ,,Ik hoop dat kerken hun excuses gaan aanbieden.’’