Monniksgier Carmen krijgt postuum een opvolger: die vliegt nu boven Salland

videoDe monniksgier geldt in Nederland als een zeldzame dwaalgast. De opwinding was groot onder vogelaars toen zij de aaseter zaterdag waarnamen boven Luttenberg en Hellendoorn, waar hij neerstreek op een boom aan de Kathuizenweg. Daar verzamelden zich massaal nieuwsgierigen, gewapend met camera’s en verrekijkers.

Sallandse vogelaars mochten al enige tijd stille hoop op zo’n unieke ontmoeting koesteren, want voortekenen wezen erop dat het weer eens bingo zou kunnen worden. Samen met een vale gier dook begin deze week een monniksgier op bij het Belgische Hees, dat net over de grens bij Maastricht ligt. Vrijdag werd er eentje gespot boven natuurgebied De Onlanden in noordelijk Drenthe en, jawel hoor, zaterdag was het raak tussen Luttenberg en Hellendoorn.

Volledig scherm
Monniksgier Carmen - die een bezoek in 2005 aan ons land niet overleefde, werd bij Naturalis in Leiden ontleed en later opgezet. © Cor de Kock
Volledig scherm
In de file in Salland voor de monniksgier. © News United / Jan Willem Klein Horstman

Te pletter

De monniksgier was sinds 2005 niet meer boven Nederland waargenomen. Met die laatste dwaalgast liep het overigens niet goed af, want nadat Carmen zich in de buurt van de Oostvaardersplassen in Flevoland tegoed had gedaan, ging ze uitrusten op een constructie die was gemaakt van steen, staal en bielzen. NS gaf later een seintje dat de trein tussen Lelystad en Almere iets had geraakt. Sindsdien kijkt dit vrouwtje de bezoekers van museum Naturalis glazig aan.

Zender

Het heeft even geduurd voordat soortgenoten de barre tocht aandurfden, maar vroeg in mei moet opnieuw een monniksgier over Nederland zijn gevlogen. Deze vogel, Brínzola geheten, werd voor zover bekend niet met het blote oog waargenomen, maar verscheen wel op de rader omdat hij met een zender is uitgerust. De monniksgier trok in enkele weken van de Pyreneeën via het zuiden van ons land naar het zuiden van Noorwegen, een tocht van ruim 3000 kilometer. Over zijn huidige whereabouts zijn geen nadere mededelingen gedaan.

Op deze (Spaanstalige) site kun je de route zien die de vogel heeft afgelegd:

'Brínzola' llega a Suecia tras recorrer más de 3.000 kilómetros

La hembra de buitre negro "Brínzola", liberada el año pasado en la Sierra de la Demanda (Burgos) con un emisor GPS, sigue adelante con su épico viaje por el norte de Europa. Ahora mismo está nada menos que en Suecia, tras haber recorrido más de 3.000 kilómetros desde que tomó rumbo norte desde España a mediados de abril.

Vaker

Deskundigen verwachten dat monniksgieren steeds vaker uitstapjes maken naar het noorden, want de populatie groeit. Dat is mede te danken aan zogenoemde gierenrestaurants in Zuid-Europa. Boeren mogen hun kadavers op aangewezen plekken in de natuur dumpen, opdat de aaseters ze kaal kunnen plukken. Daardoor kregen ze zelf meer vet op de botten. Steeds meer jonge exemplaren slaan hun vleugels uit en zoeken nieuw leefgebied. Toch hoeven we niet te rekenen op een invasie van de gevleugelde giganten. In Nederland is te weinig voedsel te vinden en het liefst broeden ze in bergachtige gebieden van onder meer Spanje, Griekenland, Turkije en het eiland Mallorca.

Volledig scherm
De monniksgier, gespot boven Hellendoorn. © News United / Jan Willem Klein Horstman

De monniksgier is met een spanwijdte van 2,5 tot 3 meter de grootste roofvogel van Europa en de grootste gier van de Oude Wereld. Wereldwijd is alleen de Amerikaanse condor groter. Zijn spanwijdte bedraagt 2,70 tot 3,20 meter. De naam monniksgier is treffend gekozen. De kop van deze overwegend bruinzwarte vogel kop is kaal, maar op zijn nek staan juist lange veren die een brede kraag vormen, zoals de capuchon van een monnik.

Volledig scherm
In Hees werden eerder twee zeldzame gieren gespot: de vale gier (r) en monniksgier © Jelle van den Berghe

Salland