Volledig scherm
Wijlen Mathijs Souhoka © Eelco Kuiken

Boek over Molukkers in Kamp Conrad verschijnt dit jaar

De herinnering aan het kamp in Rouveen, van 1954 tot 1966 een Moluks dorp, verdwijnt niet. In 2018 verschijnt er een lesboek.

Nog dit jaar verschijnt er een boek over de kinderen van Kamp Conrad, het voormalige Jodenkamp in Rouveen waar na de oorlog Molukkers woonden. Het bestuur van de stichting Herinnering Kamp Conrad 1954-1966 is ermee bezig. De stichting zet hiermee het werk voort van de in 2011 overleden voorzitter van de stichting, Mathijs Souhoka. Hij was al begonnen met het voorwerk en interviews, maar zijn plotselinge dood maakte hier een eind aan.

Ambonezen

Kamp Conrad in Rouveen was van 1954 tot 1966 een Moluks dorp, waar 23 gezinnen, zo’n 180 mensen woonden. Het waren KNIL-militairen en hun gezinnen die in 1950 na het uitroepen van het zelfstandige Indonesië niet terug konden naar de Molukken. Tijdelijk zouden ze naar Nederland komen. Tijdelijk werd voor altijd. Ook in het andere voormalige Joden- en werkkamp in Staphorst, Beugelen, woonden ‘Ambonezen’.

In 2010 werd de Stichting Herinnering Kamp Conrad opgericht. Ze had een aantal wensen: een monument, een documentaire, een tweejaarlijkse dag bij het monument, een boek en een lesbrief voor de scholen in Staphorst. Een jaar later verrees een monument tegenover de voormalige ingang van het kamp. Het is een ruim vier meter hoge transparante piramide, met glas-in-lood in de top. Filmmaker Geertjan Lassche maakte in 2011 de documentaire Vreemdelingen en bijwoners met Mathijs Souhoka in de hoofdrol. Hij vertelde over zijn kinderjaren in het kamp en hij ging in gesprek met autochtone Rouveners. Er was nauwelijks contact tussen de autochtone bevolking en de Molukkers. Een paar weken na de onthulling van het monument, in september 2011, overleed Souhoka. Het boek en de lesbrief bleven liggen. Het bestuur van de stichting, zijn kinderen en zijn familie wisten dat Souhoka bezig was aan een boek. In oktober 2015 besloten bestuursleden, zijn dochters, zoon, stiefbroer en broers zijn wens gestand te doen. 

Veertig interviews

,,We wisten dat hij materiaal had verzameld, maar we konden dat niet vinden. Daarop besloten we een nieuw boek te maken, met als titel De kinderen van Kamp Conrad. We maakten veertig interviews met oud-bewoners van de tweede generatie’’, zegt Wim Latupeirissa, bestuurslid van de stichting. ,,Het moet een boek worden voor de kinderen en kleinkinderen van de kinderen van het kamp. Ze moeten weten wat hun geschiedenis is.’’

Dilemma

Het was een grote verrassing toen dochter Salomy Souhoka medio vorig jaar alsnog het materiaal terugvond waar haar vader aan werkte. ,,Zijn insteek was veel breder. Hij had ook al autochtone Rouveners geïnterviewd. Wij wilden ons meer richten op de kinderen van het kamp. Er was een dilemma: wat doen we met Mathijs’ materiaal? We besloten een Molukse tekstschrijver in te schakelen die onze interviews en het werk van Mathijs integreert tot één boek’’, zegt Latupeirissa. ,,We schakelden ook een vormgever en een fotograaf in. Als bestuur zijn we nu bezig om fondsen te werven om de realisatie van het boek mogelijk te maken.''

Het boek verschijnt in september of november van dit jaar. De lesbrief voor de scholen in de gemeente Staphorst is waarschijnlijk in 2018 klaar.

Kop van Overijssel