Kalkoenen stoten meer stikstof uit dan auto’s kunnen goedmaken: strijd tussen boer en overheid verhardt

De boeren voelen zich in toenemende mate gepakt door dat beleid, vooral als je luistert naar de oorlogszuchtige taal van de radicale, maar populaire Farmers Defence Force (FDF), die op 13 en 14 december zou meedoen aan een grote protestactie in Brussel.

,,Want het gaat in Nederland over onteigenen van bedrijven en het halveren van de veestapel”, aldus woordvoerder Sieta van Keimpema. Vanwege coronamaatregelen deed de FDF bij nader inzien niet mee aan de demonstratie.

Dat onteigenen is voor het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit inmiddels een reële optie omdat bewindsvrouw Carola Schouten het niet voor elkaar kreeg om boeren rond natuurgebieden op vrijwillige basis uit te kopen.

Wat die kalkoen uit Ermelo daar allemaal mee te maken heeft?

Cijfers van journalistiek platform Investico wezen uit dat één kalkoenboer uit Ermelo op de Veluwe meer stikstofneerslag veroorzaakte dan alle automobilisten op Nederlandse snelwegen besparen met een snelheidsverlaging naar 100 kilometer per uur.

Zijn 24.000 kalkoenen staan op 50 meter afstand van een beschermd Natura 2000-gebied, in vier grote schuren zonder ammoniakfilters. En ammoniak komt grotendeels van dierenmest uit de (pluim)veehouderij in verdampte vorm terecht in de lucht waarna het als neerslag terugkeert op gewassen en in grondwater.

Zo’n kalkoenboer noemen we dus een ‘piekbelaster’ en daarvan heeft Nederland er volgens Investico tientallen in de (pluim)veehouderij, onder andere in Ermelo, Harderwijk, Putten, Elburg, Apeldoorn, Lochem, Epe en Nunspeet.

De kalkoen staat dus symbool voor (pluim)veehouderijen die vanwege hun ligging, omvang, verouderde stallen of een combinatie daarvan, extreme druk leggen op natuurgebieden in de Stentor-regio.

Er zijn verschillende opties voor piekbelasters om die uitstoot naar beneden te krijgen, maar de grootste stappen zet de overheid als ze dergelijke supervervuilers kan uitkopen.

De impasse rond onze symbolische kalkoen zit in het gegeven dat minister Schouten bleef wachten tot de meest vervuilende veehouderijen zich vrijwillig zouden melden voor een uitkoopregeling, terwijl de boeren zelf zich ‘niet laten wegjagen’. Ondertussen bleven de provincies de verantwoordelijkheid afschuiven op het Rijk.

Het aantal boeren dat zich laat uitkopen, is dus te beperkt gebleven en hun onvrede en strijdvaardigheid nemen evenredig toe met het ongeduld van de overheid. Omdat ingrijpende stikstofmaatregelen door kabinet Rutte III zijn doorgeschoven naar Rutte IV, staat deze nieuwe regering een explosieve cocktail van boeren en bewindslieden te wachten.