Volledig scherm
Terreinbeheerder Rob Timmerman in het natuurgebied Gruttoveld, met op de achtergrond twee van de vier windmolentjes die water in het gebied moeten pompen. © Bram van de Biezen

Natuurgebied Gruttoveld Zeewolde kampt met gevolgen van droogte

Het vrijwel onbekende weidevogelgebied Gruttoveld in Zeewolde wordt bedreigd door toenemende droogte. Eigenaar Flevo-Landschap wil met een elektrische pomp extra water in het natuurgebied gaan brengen, in de periode voorafgaand aan het broedseizoen.

Beheerder Rob Timmerman (57) van Flevo-Landschap geeft tekst en uitleg in het afgelegen natuurgebied, waar bijna nooit iemand komt. Gruttoveld is een witte stip op de Nederlandse kaart, een weilandengebied, omzoomd met riet en water. Slechts 47 hectare groot en verboden toegang voor publiek. Het ligt in de Zuidlob van Zeewolde, op een paar honderd meter afstand van de Winkelweg.

De naastgelegen en goed beloopbare Rassenbeektochtstrook (4 kilometer lang) is wel toegankelijk voor wandelaars, het pad is zelfs onderdeel van een lange-afstandswandelroute. Vanuit de Rassenbeektochtstrook kan het publiek de vogels in het Gruttoveld bekijken. Windmolens van Nuon-Vattenfall draaien op de naastgelegen agrarische akkerpercelen. Gruttoveld is een puntje onontdekte natuur in het gecultiveerde lappendekenlandschap van de Flevopolder.

Natuurbeheerder Timmerman wijst op de lage waterstand in een sloot naast het Gruttoveld. Het slootwater staat zeker drie meter lager dan de weilanden in het Gruttoveld. ,,Het slootwater heeft het niveau van het grondwater,’’ legt hij uit.

Gootsteenputje

Gruttoveld bestaat sinds 1984 als weidevogelbied. Het heeft dertig jaar afgezonderd gelegen en goed gefunctioneerd als broedgebied voor de grutto, kievit en tureluur. En ook de graspieper broedt hier. Maar de laatste jaren zijn er zorgen en het aantal nesten neemt af. Beheerder Timmerman: ,,Het gebied wordt bedreigd door droogte. In droge zomers ontstaan scheuren in de grond, die niet meer dicht gaan. Via zandduintjes in het terrein, langs de vroegere loop van de rivier De Eem, loopt het water weg, net als door een gootsteenputje. Het is de vraag hoe lang het gebied nog bruikbaar is voor weidevogels.’’

Folie

In 2017 heeft Flevo-Landschap een verticale folie rondom het gebied in de grond geplaatst, om te voorkomen dat het water uit het Gruttoveld wegstroomt naar de lagergelegen sloten. Vier kleine metalen windmolens pompen water uit de omgeving naar het Gruttoveld, maar de capaciteit van deze windmolens is te klein. De droogte rukt op. Daarom oriënteert Flevo-Landschap zich op aanvullende elektropompen. Lastig punt is dat het Gruttoveld in een zeer afgelegen uithoek ligt, waar geen stroomaansluitingen zijn.

Timmerman: ,,Een elektriciteitskabel aanleggen is kostbaar. We denken na over een pomp op zonnepanelen of wellicht is het mogelijk een pomp aan te sluiten op een windturbine van Nuon-Vattenfall. De vraag is hoeveel kosten je moet maken, voor welke opbrengst. Gruttoveld is klein. Afgelopen broedseizoen zaten er misschien nog tien vogelnesten. Hoe veel zijn die waard?’’

Enclaves

De natuurbeheerder benadrukt dat de waarde van het Gruttoveld groter is dan louter en alleen de functie voor weidevogels. ,,Gruttoveld vormt samen met het Winkelse Zand en het Gorzenveld drie kleine enclaves in het grote zuidelijk Flevoland. De drie natuureilandjes zijn rustpunten voor vlinders en tal van vogels. In de winter zit het Gruttoveld vol eenden en ganzen, maar ook de lepelaars, watersnippen en aalscholvers zitten er. Zelfs de velduil is hier al gezien. Dit soort natuurgebiedjes wordt steeds zeldzamer, de waarde van het gebied voor vogels en andere dieren neemt daardoor toe.’’

Volledig scherm
Natuurgebied Gruttoveld van Flevo-Landschap is een enclave van rust, maar kampt met aanhoudende droogte. © Bram van de Biezen

Timmerman eindigt zijn betoog met een filosofische bespiegeling: ,,Droogte is de belangrijkste bedreiging voor weidevogels in Nederland. Een andere oorzaak dat weidevogels het moeilijk hebben is de steeds intensievere druk op het landschap door activiteiten van mensen. Het Gruttoveld is een van de zeldzame natuurgebieden in Nederland, waar nog weinig druk van mensen. Hoeveel is dat waard?’’

Informatiebord en uitkijkpunt

Hoewel het Gruttoveld in Zeewolde niet toegankelijk is voor publiek, wil eigenaar Flevo-Landschap het gebied toch aantrekkelijker maken voor toeristen, door in de naastgelegen Rassenbeektochtstrook een informatiebord te plaatsen.

Vorig weekend heeft terreinbeheerder al bordjes geplaatst met uitleg over welke paden wel en niet toegankelijk zijn voor publiek. Op termijn volgt een informatiepaneel langs het wandelpad op de Rassenbeektochtstrook, met achtergrondinformatie over flora en fauna. Mogelijk komt er een picknickbank bij. Ook is het voornemen een scherm te plaatsen bij een brede waterpartij in het Gruttoveld. Vanaf dit punt kunnen wandelaars dan vogels spotten in het natuurgebied.

Flevoland