Volledig scherm
De zijtak van de IJssel, naast De IJsselstroom in Zutphen, staat droog. Daardoor verzakt de voormalige stoomwasserij. © Zutphens Persbureau

Zijtak IJssel staat droog: gebouw oude stoomwasserij bij Zutphen begint te scheuren

In zekere zin zou je Silvester van Veldhoven een klimaatslachtoffer kunnen noemen. Zijn gerestaureerde stoomwasserij De IJsselstroom in Zutphen verzakt. Door droogte.

De Zutphense architect kocht in 2013 samen met zijn toenmalige partner stoomwasserij De IJsselstroom en restaureerde het in verval geraakte pand aan de Vliegendijk. De zorgvuldige manier waarop dat werd gedaan, kon op veel instemming rekenen. Maar een paar jaar later vertoont het gemeentelijke monument alweer de eerste tekenen van nieuw verval. In de gevel van het pand en de oude schoorsteen zitten namelijk flinke scheuren. De terp waarop De IJsselstroom staat zakt bovendien weg. Het zijn gevolgen van respectievelijk langdurige droogte en van regenwater dat vanaf de dijk een deel van fundering wegspoelt.

Pleisterwerk

De uit het Westland afkomstige Van Veldhoven verhuurt De IJsselstroom voor zakelijke en culturele bijeenkomsten. Het begon hem afgelopen najaar te dagen dat er, zoals hij het zelf zegt, sprake is van ‘een alarmerende situatie’. ,,Er viel vorig jaar een stuk pleisterwerk van de gevel en vrij snel daarna meer. Toen viel het kwartje en heb ik er deskundigen bij gehaald.” De conclusie was al gauw getrokken, namelijk dat de langdurige droogte die Nederland vorig jaar teisterde grote invloed heeft op De IJsselstroom.

Hank

De naast de wasserij gelegen hank - een zijarm van de IJssel - in het beschermde Natura 2000-gebied de Tichelbeeksewaard lag in 2018 zelfs twee maanden droog. Een situatie die volgens verschillende Hovenaren niet vaak is voorgekomen. Ook dit jaar staat het water weer heel laag, waardoor onlangs nog een actie op touw moest worden gezet om ingesloten vissen over te zetten. 

Verzakking

Door die droogte klinken lagen in de ondergrond in. Dat veroorzaakt verzakking van het gebouw. De scheuren in het gebouw en een scheefstaande vlaggenmast zijn er de getuigen van, laat Van Veldhoven zien. ,,Toen we De IJsselstroom kochten, wisten we dat we hier met een minder stabiele ondergrond hebben te maken, maar dat het zo snel zou gaan had ik nooit verwacht. Aanvankelijk dachten we dat het gevaar vanuit de rivier zou komen, maar pas tijdens de verbouwing kwamen we er achter dat het gevaar van de andere kant komt: het water dat vanaf de dijk spoelt en nu dus ook de droogte.”

Fundering

Van Veldhoven is zich gaan interesseren voor klimaatverandering en de vraag hoe om te gaan met de extremen die daarmee gepaard gaan, mede door de problemen waar hij met zijn eigen gebouw voor is komen te staan. Als architect weet hij bovendien ook al het een en ander over fundering en daar vertelt hij veel en graag over. Over de paalrot die optreedt als de palen onder gebouwen door droogte in aanraking komen met zuurstof bijvoorbeeld, of over het absorberend vermogen van verschillende grondlagen. ,,Dit is iets dat buiten mijn bereik ligt om op te lossen, maar ik denk er graag over mee. Want zonder in allerlei links-rechtsdiscussies over oorzaken verzeilt te raken: klimaatverandering en de extremen die daarmee gepaard gaan zijn een feit en daar moeten we mee leren omgaan.”

Zoektocht

Bij zijn eigen IJsselstroom kunnen volgens Van Veldhoven alleen ingrijpende maatregelen ergere schade voorkomen, maar hoe dat moet is voor hem nog een zoektocht. Wel zit Van Veldhoven binnenkort om de tafel met de gemeente en verschillende andere overheden en deskundigen om kennis uit te wisselen en naar oplossingen te zoeken.

Volledig scherm
Silvester van Veldhoven is klimaatslachtoffer: door de aanhoudende droogte vertoont De IJsselstroom scheuren in de gevel. © Zutphens Persbureau
  1. Chef-koks en de druk van Michelinsterren: ‘Daar moet je mee leren dealen’
    PREMIUM
    Video

    Chef-koks en de druk van Michelin­ster­ren: ‘Daar moet je mee leren dealen’

    Ineens trokken ze de stekker uit hun driesterrenrestaurant De Leest in Vaassen. Jacob Jan Boerma en zijn vrouw Kim Veldman kiezen voor hun gezin en andere, nieuwe culinaire uitdagingen. Is het koken op dit niveau inderdaad zo’n dief van een privéleven en de druk van de Michelinster te groot? Chef-koks Peter Gast (voorheen ’t Schultenhues in Zutphen) en Michel van der Kroft (’t Nonnetje in Harderwijk) vertellen over hoe zij werk en privé in balans houden. Of niet konden.

Zutphen