Volledig scherm
De voorzitter van de IJsselmeeuwen, Robby van den Broek voor zwembad de IJsselslag in Zutphen. © Zutphens persbureau

Zorgt te veel urine voor gezondheidsproblemen in Zutphens zwembad?

ZUPTHEN - Het gaat minstens nog een paar weken duren voordat duidelijk wordt wat voor gezondheidsklachten heeft gezorgd in het Zutphense zwembad De IJsselslag. Het onderzoek in het vorige maand preventief gesloten binnenbad is zeer omvangrijk en neemt daardoor veel tijd in beslag - zeker als niet direct iets wordt gevonden.

Dat werd gisteren uitgelegd tijdens een informatiebijeenkomst die was belegd door de gemeente Zutphen. Gebruikers van het zwembad konden vragen stellen, onder meer aan medewerkers van onderzoeksinstituut TNO en de GGD. Het zwembad is vrijdag 13 januari preventief gesloten nadat gezondheidsklachten waren gemeld. Zwemmers waren onder meer misselijk geworden en gaven aan dat zij last hadden van hun luchtwegen. TNO doet sindsdien onderzoek.

Eerste metingen
Dat onderzoek richt zich op het gebouw, technische installaties en water- en luchtkwaliteit. De eerste metingen zijn verricht, maar de resultaten waren gisteren nog niet bekend. TNO verwacht deze eind volgende week te kunnen delen met de GGD en het Institute for Risk Assessment Sciences (IRAS). Deze organisaties gaan de resultaten verder wegen vanuit de gezondheidskant, licht een woordvoerder van de gemeente toe. ,,Medio februari verwachten we hierover te worden geïnformeerd."

Een van de mogelijke veroorzakers van de gezondheidsklachten - en volgens materiaaldeskundige Jan Heselmans, die met zijn bedrijf Ironhaven al jaren inspecties uitvoert in onder meer zwembaden, zelfs de meest voor de hand liggende, is het stofje trichlooramine. Dat is hetzelfde stofje - en dus niet chloor, zoals vaak ten onrechte wordt gedacht - dat voor rode ogen zorgt en zwembaden hun typische geur geeft. Een te hoge concentratie ervan zou voor de gezondheidsklachten kunnen hebben gezorgd, zegt hij.

Huidschilfers
Trichlooramine is een reactieproduct dat als een onzichtbare giftige damp boven het water blijft hangen. Het ontstaat als chloor in aanraking komt met organisch materiaal in het water, zoals haren, huidschilfers, zweet en - met name - urine. Hoe meer er wordt gesport en geplast, hoe hoger de concentratie. ,,Chloor is er om zwemwater vrij te maken van allerlei schadelijke bacteriën, maar het heeft trichlooramine als een soort bij-effect", aldus Heselmans.

Heselmans deed eerder onderzoek rondom bevestigingsmaterialen in binnenbaden. Daaruit bleek onder meer dat trichlooramine en vocht een gevaarlijke combinatie is voor roestvast staal. Het kan zorgen voor haarscheurtjes, zoals in het Tilburgse zwembad Reeshof. Daar vielen in 2011 twee luidsprekerboxen van het plafond naar beneden. Een baby werd geraakt en kwam hierdoor te overlijden. Heselmans: ,,Er zijn meer voorbeelden bekend waarbij trichlooramine tot problemen heeft geleid. Een te hoge concentratie ervan kan ook zorgen ook voor gezondheidsklachten."

Duurzame snufjes
Waarom het Zutphense zwembad mogelijk last heeft gehad van trichlooramine, is volgens Heselmans - die zelf niet betrokken is bij het onderzoek door TNO - 'moeilijk om vanaf een afstandje' te zeggen. Maar hij vermoedt dat het te maken heeft met het duurzame ventilatiesysteem dat is aangebracht in De IJsselslag. Het zwembad werd in 2015 gebouwd en voorzien van allerlei duurzame snufjes. ,,Trichlooramine wordt niet gefilterd en daarmee niet afgevoerd. Het wordt als het ware rondgepompt in het zwembad."

De woordvoerder van de gemeente Zutphen zegt dat een te hoge concentratie van trichlooramine 'één van de theorieën is die is aangereikt en waar ook zeker naar wordt gekeken', maar dat het onderzoek van TNO breder is opgezet. ,,Het gebouw wordt volledig doorgenomen. Zo is vorige week onder meer gekeken naar de luchtkwaliteit en worden deze week metingen verricht rondom de waterkwaliteit."

De zegsvrouw van de gemeente stelt dat de oorzaak van problemen soms in onverwachte hoek wordt gevonden: ,,Zo is een voorbeeld bekend waarbij een zwembad heeft gewisseld van schoonmaakmiddel van de vloer. Zwemmers zouden de resten van dat middel via hun voeten meenemen in het water, wat leidt tot gezondheidsklachten. Met andere woorden: er kunnen meer veroorzakers zijn. Het zwembad gaat pas weer open als wij weten wat aan de hand is."

Zutphen